Πολιτική: Στις 3 Σεπτεμβρίου 1974, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την πτώση της δικτατορίας, γεννήθηκε ένα πολιτικό κίνημα που έμελλε να αφήσει βαθύ αποτύπωμα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα του Ανδρέα Παπανδρέου συμπληρώνει σήμερα 52 χρόνια ζωής, έχοντας διανύσει μια διαδρομή γεμάτη εκλογικές νίκες, μεγάλες πολιτικές αλλαγές, κρίσεις, εσωτερικές συγκρούσεις και μεταμορφώσεις.
Η ιδρυτική διακήρυξη της 3ης Σεπτεμβρίου έβαλε στο επίκεντρο τρεις έννοιες που θα χαρακτήριζαν την πολιτική ταυτότητα του νέου κόμματος: Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία και Κοινωνική Απελευθέρωση. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίστηκε σε μια Ελλάδα που μόλις έβγαινε από επτά χρόνια δικτατορίας και εξέφρασε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που αναζητούσε δημοκρατία, συμμετοχή και αλλαγή.
Η ιστορική επέτειος τιμάται με εκδηλώσεις στην Κρήτη και ο Πρόεδρος του κόμματος Νίκος Ανδρουλάκης θα μιλήσει στις 19.30 στην Πλατεία Ελευθερίας στο Ηράκλειο, με σύνθημα 3 Σεπτέμβρη ξεκίνημα νίκης
Η αρχική του εκλογική παρουσία το 1974, με 13,58%, ήταν μόνο η αρχή. Τρία χρόνια αργότερα έγινε αξιωματική αντιπολίτευση, ενώ στις 18 Οκτωβρίου 1981 κατέκτησε την εξουσία με 48,07% και 172 έδρες. Η νίκη εκείνη δεν αποτέλεσε απλώς μια κυβερνητική εναλλαγή· σηματοδότησε μια ευρύτερη κοινωνική και πολιτική αλλαγή, με το σύνθημα της «Αλλαγής» να γίνεται ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά σύμβολα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Τις επόμενες δεκαετίες το ΠΑΣΟΚ συνδέθηκε με σημαντικές μεταρρυθμίσεις και αλλαγές στο κράτος και την κοινωνία, αλλά και με πολιτικές αντιπαραθέσεις που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Από τον Ανδρέα Παπανδρέου στον Κώστα Σημίτη και από τον Γιώργο Παπανδρέου στον Ευάγγελο Βενιζέλο και τη Φώφη Γεννηματά, το κόμμα πέρασε από διαφορετικές εποχές και πολιτικές ταυτότητες, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις μεγάλες ανατροπές που έφερε η οικονομική κρίση.
Η περίοδος των μνημονίων αποτέλεσε το πιο δύσκολο κεφάλαιο της ιστορίας του. Το άλλοτε πανίσχυρο κόμμα βρέθηκε αντιμέτωπο με μεγάλη εκλογική συρρίκνωση, απώλεια κοινωνικών ερεισμάτων και έντονη αμφισβήτηση. Ωστόσο, το ΠΑΣΟΚ δεν εξαφανίστηκε από τον πολιτικό χάρτη. Επανήλθε με νέο όνομα, ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, και επιχείρησε να επανασυνδεθεί με την κοινωνία και τη σοσιαλδημοκρατία.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι από το Δεκέμβριο του 2021 Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ , προτάσσει την ενότητα , ανανέωση και πολιτική αυτονομία του κόμματος και επαναφέρει το όνομα και τα ιστορικά σύμβολα του ΠΑΣΟΚ .Τον Οκτώβριο του 2024 επανεκλέγεται πρόεδρος στις εσωκομματικές εκλογές. Στο τελευταίο συνέδριο τον περασμένο Μάρτιο επαναβεβαιώθηκε η αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ και στην πολιτική απόφαση προβλέπεται οτι δεν θα υπάρξει καμία συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία.
Σήμερα, 52 χρόνια μετά την ιστορική εκείνη ανακοίνωση, η 3η Σεπτεμβρίου δεν είναι μόνο μια επέτειος. Είναι ένα σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη πολιτική παράταξη, αλλά και μια υπενθύμιση του πόσο διαφορετική μπορεί να γίνει η πολιτική όταν συναντά τις κοινωνικές ανάγκες μιας εποχής.
Ο πράσινος ήλιος έχει περάσει από πολλές εποχές. Άλλαξε ένταση, βρέθηκε για χρόνια στο περιθώριο, επέστρεψε στο προσκήνιο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι σηματοδότησε το ΠΑΣΟΚ τα προηγούμενα 52 χρόνια, αλλά τι μπορεί να σημαίνει για την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών.
