Ελλάδα: Στις 10 Ιουνίου 1944, στο χωριό Δίστομο Βοιωτίας, θα διαπραχθεί μία από τις χειρότερες θηριωδίες των Γερμανών Ναζί στην Ελλάδα. Την Τετάρτη (10/06) έκλεισαν 82 χρόνια από αυτό το ασύλληπτο μαζικό έγκλημα, για το οποίο η δικαιοσύνη τόσο σε ελληνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο συνεχίζει να εθελοτυφλεί.
Το χρονικό της ναζιστικής κτηνωδίας
Περίπου μέσα σε δύο ώρες, οι 218 από τους 229 κατοίκους του χωριού θα βρουν τραγικό θάνατο ως υποτιθέμενα αντίποινα για τον θάνατο 6 Γερμανών στρατιωτών από ενέδρα ανταρτών κοντά στο Στείρι Βοιωτίας. Μπαίνοντας στο χωριό, οι Ναζιστές πήγαιναν από πόρτα σε πόρτα εκτελώντας άντρες, γυναίκες, μικρά παιδιά και βρέφη.
117 γυναίκες, 111 άντρες, 33 παιδιά και 20 βρέφη…Η μανία των Γερμανών Ναζιστών όχι μόνο δεν εξαίρεσε κανέναν κάτοικο αλλά και ο τρόπος του θανάτου τους ήταν μαρτυρικός. Κάρφωναν βρέφη μέσα στις κούνιες τους με τη ξιφολόγχη, γυναίκες αφού πρώτα βιάστηκαν στη συνέχεια εκτελέστηκαν επί τόπου, άντρες και γυναίκες αποκεφαλίστηκαν, έγκυες γυναίκες μαχαιρώθηκαν, άντρες κρεμάστηκαν σε δέντρα…
Η θηριωδία ολοκληρώθηκε με την πυρπόληση του Διστόμου.
Μετά τη σφαγή, όσοι κάτοικοι είχαν καταφέρει να μείνουν ζωντανοί, έφυγαν από το χωριό και πήγαν να κρυφτούν στις σπηλιές. Την επομένη μέρα θα επιστρέψουν στο Δίστομο για να θάψουν όπως όπως τους νεκρούς τους, μέσα στη δυσωδία που πλανιόταν στον αέρα από τα πτώματα, όπως λένε κάτοικοι.
Οι ανατριχιαστικές μαρτυρίες επιζώντων της σφαγής
Η επιζήσασα από τη σφαγή, Παναγούλα Σκούτα, η οποία προσποιήθηκε τη νεκρή κρατώντας την αναπνοή της είχε καταθέσει πριν χρόνια την φρίκη που είδε να διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια της:
“Ο πατέρας μου ήταν πεσμένος κάτω. Τη νύφη μου ο Γερμανός αφού της πήρε το κεφάλι και τα μυαλά της πετάχτηκαν στον τοίχο, της πήρε και τον γιο της τον Γιάννη 8 χρονών. Η Μαριέττα Φιλίππου ήταν νεκρή. Η κοιλιά της χοροπηδούσε γιατί ήταν έγκυος“. Ο Γερμανός εκτελεστής έχοντας ολοκληρώσει τη θηριωδία του, φεύγοντας άνοιξε τις κάνουλες από τα βαρέλια με το κρασί…Με δάκρυα στα μάτια, η κα Σκούτα θα πει: “Κρασί και αίμα. Έγινε μία κρέμα.Πάγωσα. Φορούσα μαύρα γιατί είχε πεθάνει η μάνα μου δύο χρόνια πιο μπροστά. Το ρούχο μου είχε γίνει κόκκινο, το τίναζα για να πέσει η κρέμα“.
Η Μαρία Παπαϊωάννου, επίσης επιζήσασα της κτηνωδίας, μιλώντας στην εκπομπή “Φάκελοι” δίνει τη δικής της μαρτυρία, αναζητώντας την μητέρα της, τον πατέρα της και τον μικρότερο αδερφό της μέσα στο σπίτι τους.
“Είδαμε τον πατέρα μας ξαπλωμένο στο κρεβάτι και τη μητέρα μας ήταν δίπλα στο τζάκι και στα πόδια της ήταν το μικρό σκοτωμένο. Αρχίσαμε και φωνάζαμε, μπαμπά-μαμά-Νίκο.Κι όπως ήταν κάτω ο μικρός σκοτωμένος, τον είχαν ανοίξει την κοιλιά με ξιφολόγχη. Όπως τον αγκάλιασε ο αδερφός μου ο Τάκης, τα σωθικά του βγήκαν επάνω και κυλιστήκαν στο πάτωμα. Η δε η μάνα μας όπως ήταν ακουμπισμένη δίπλα στο τζάκι, την ακουμπήσαμε και έπεσε κι αυτή κάτω σαν να κάθισε…“
Ο Στούρε Μινέ, καθηγητής, ως μέλος του Ερυθρού Σταυρού, πήγε με ομάδα για να βοηθήσει στο Δίστομο, μία ημέρα μετά τον γάμο του:
“Τα σώματά τους τα είχαν καρφώσει πάνω στα δέντρα. Είχαν βγάλει τα στήθη και τα μάτια των γυναικών. Στα γεννητικά όργανα των γυναικών και των κοριτσιών είχαν βάλει χώμα, πέτρες και σπασμένα κλαδιά. Από τους άντρες είχαν κόψει τα γεννητικά όργανα και τα είχαν βάλει μέσα στο στόμα τους...”.
Τα ερωτηματικά για την απουσία των αποζημιώσεων των θυμάτων των Γερμανών Ναζιστών
Με το τέλος του πολέμου και την αποχώρηση των Ναζιστών από τη χώρα, το Ελληνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου εντόπισε κρυμμένο στο Παρίσι τον υπεύθυνο της Σφαγής του Διστόμου, Χανς Ζάμπελ (διοικητής της ομάδας εφόδου των Ες Ες).
Οι γαλλικές αρχές τον παρέδωσαν στην Ελλάδα όπου και προφυλακίστηκε. Η συνέχεια όμως δεν ήταν η αναμενόμενη, και σίγουρα δεν ήταν η μοναδική όπου Γερμανοί Ναζιστές διαφεύγουν της τιμωρίας και από την την ελληνική δικαιοσύνη. Ο Ζάμπελ που ομολόγησε τις πράξεις του αλλά ως εκτελεστής άνωθεν εντολών.
Εκδόθηκε προσωρινά στη Δυτική Γερμανία για άλλη υπόθεση, χωρίς να επιστρέψει ποτέ στην Ελλάδα…
Οι αποζημιώσεις…
Το 1990, 271 συγγενείς των θυμάτων του Δίστομου κατέθεσαν αγωγή κατά του γερμανικού Δημοσίου. Το 2002 με απόφαση του Αρείου Πάγου επιδικάζεται υπέρ των εναγόντων το ποσό των 23,5 εκατ. ευρώ. Ωστόσο η απόφαση δεν εκτελέστηκε ποτέ.
Σύμφωνα με άρθρο στα ΝΕΑ (1999) υπήρξε αρνητική εισήγηση αρεοπαγίτη, ο οποίος πρότεινε να γίνει αποδεκτή η γερμανική πρόταση για την αναίρεση της πρωτόδικης απόφασης.
Ο δικαστικός αγώνας για τη δικαίωση των θυμάτων θα συνεχιστεί από την τότε Νομαρχία Βοιωτίας και τον δικηγόρο Γιάννη Σταμούλη, στα ιταλικά δικαστήρια, ώστε να εκτελεστεί η απόφαση σε άλλο ευρωπαϊκό κράτος.
Η υπόθεση μετά από τόσα χρόνια παραμένει ωστόσο ανοιχτή…
Σε πρόσφατο άρθρο της γερμανικής Tagesspiegel που αναδημοσίευσε η DW, με αφορμή την μαύρη επέτειο από τη Σφαγή στο Δίστομο, αναφέρονται τα ακόλουθα:
“Η επί δεκαετίες δικαστική διαμάχη για τις αποζημιώσεις και η άρνηση της Γερμανίας να τις αποδώσει δεν είναι ζητήματα οικονομικά. «Η γερμανική κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για τα χρήματα. Θα μπορούσε να τα συγκεντρώσει χωρίς προβλήματα», λέει ο Σφουντούρης. «Αυτό που την ενδιαφέρει είναι να μη δημιουργήσει προηγούμενο». Εάν η Γερμανία υποχρεωνόταν έστω μία φορά να καταβάλει αποζημίωση, θα ακολουθούσε ένα κύμα αγωγών από κοινότητες θυμάτων από ολόκληρη την Ευρώπη, το οποίο δύσκολα θα μπορούσε να ελεγχθεί. Και αυτό η γερμανική κυβέρνηση θέλει οπωσδήποτε να το αποτρέψει, όπως πιστεύει ο Σφουντούρης“.
Με πληροφορίες από DW, Times, Καθημερινή, ΝΕΑ, Σαν Σήμερα, “Φάκελοι”
About the Author
