Μια σοβαρή κρίση εφοδιασμού σε καύσιμα αεροσκαφών (jet fuel) απειλεί τον ευρωπαϊκό αεροπορικό κλάδο, με μεγάλες αεροπορικές εταιρείες να προχωρούν ήδη σε ακυρώσεις πτήσεων και περικοπές δρομολογίων. Η κατάσταση αποδίδεται κυρίως στη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, που έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου και παράγωγών του προς την Ευρώπη.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Fatih Birol, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη διαθέτει αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών που επαρκούν για περίπου έξι εβδομάδες. Αν δεν ανοίξουν ξανά οι θαλάσσιες οδοί, «σύντομα θα ακούμε ειδήσεις για ακυρώσεις πτήσεων από την πόλη Α στην πόλη Β», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ποιες εταιρείες πλήττονται και τι κάνουν
KLM: Η ολλανδική εταιρεία ανακοίνωσε την ακύρωση 160 πτήσεων εντός Ευρώπης τον επόμενο μήνα, λόγω της απότομης αύξησης του κόστους καυσίμων.
Lufthansa: Εξετάζει το καθηλωμα έως και 40 αεροσκαφών και έχει ήδη αποσύρει 27 αεροπλάνα από τον ενεργό στόλο της, ενώ κλείνει και θυγατρικές της.
Scandinavian Airlines (SAS): Ακυρώνει περίπου 1.000 πτήσεις τον Απρίλιο.
Ryanair: Ο CEO Michael O’Leary προειδοποίησε ότι ενδέχεται να περιορίσει δρομολόγια το καλοκαίρι, αν η κρίση συνεχιστεί, ενώ μικρότερες εταιρείες στη Βρετανία έχουν ήδη αρχίσει ακυρώσεις.
Η Aegean, ως μεγαλύτερη ελληνική εταιρεία με έντονη δραστηριότητα σε τουριστικές γραμμές, είναι εκτεθειμένη στο καλοκαιρινό peak season. Δεν έχει ακόμα ανακοινώσει περικοπές δρομολογίων, αλλά όπως και οι άλλες εταιρείες, παρακολουθεί στενά τα αποθέματα και μπορεί να προχωρήσει σε προσαρμογές αν η κρίση συνεχιστεί.
Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν περιορισμένη ορατότητα για τον προγραμματισμό τους, ενώ η ένωση Airlines for Europe (A4E) — που εκπροσωπεί μεγάλους παίκτες όπως Air France-KLM, Lufthansa και Ryanair — ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τα αποθέματα καυσίμων στα αεροδρόμια, καθώς και διευκρινίσεις για αποζημιώσεις επιβατών σε περίπτωση «έκτακτων περιστάσεων».
Αιτίες και επιπτώσεις
Η κρίση ξεκίνησε από τον πόλεμο που εμπλέκει το Ιράν, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ — βασικής οδού για το 75% των εισαγωγών jet fuel της Ευρώπης από τη Μέση Ανατολή. Οι τιμές του καυσίμου έχουν εκτοξευθεί, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες βλέπουν το κόστος καυσίμων να φτάνει το 40-45% του συνολικού λειτουργικού τους κόστους (από 25-30% συνήθως).Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο σε ακυρώσεις:Αυξήσεις εισιτηρίων: Μέχρι και 40% σε ορισμένες γραμμές.
Περιορισμοί σε μικρές αποστάσεις: Ορισμένα αεροδρόμια ήδη εφαρμόζουν «μέγιστη ποσότητα» ανεφοδιασμού.
Χτύπημα στον τουρισμό: Ιδιαίτερα ευάλωτα θεωρούνται τα «τουριστικά» αεροδρόμια στη Μεσόγειο (Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία), όπου τα αποθέματα είναι πιο περιορισμένα.
Οι αερολιμένες της Ευρώπης (μέσω του οργανισμού ACI Europe) έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι εντός τριών εβδομάδων μπορεί να προκύψει «συστημική έλλειψη» jet fuel, με σοβαρές συνέπειες για την οικονομία και το καλοκαιρινό ταξιδιωτικό κύμα.
Τι γίνεται τώρα;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει σχέδια έκτακτης ανάγκης, όπως χαρτογράφηση των δυνατοτήτων των διυλιστηρίων, μεγιστοποίηση παραγωγής και πιθανή εισαγωγή καυσίμων από τις ΗΠΑ (με διαφορετικά τεχνικά πρότυπα). Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι χωρίς άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, οι περικοπές θα ενταθούν από τον Μάιο και μετά.Για τους επιβάτες: Συνιστάται να ελέγχουν συχνά τις πτήσεις τους, να έχουν εναλλακτικά σχέδια και να παρακολουθούν ανακοινώσεις από τις αεροπορικές. Σε περίπτωση ακύρωσης λόγω καυσίμων, οι εταιρείες πιέζουν να θεωρηθεί «έκτακτη περίσταση» που δεν υποχρεώνει σε πλήρη αποζημίωση.Η κρίση αυτή έρχεται σε μια χρονική στιγμή που η Ευρώπη ετοιμαζόταν για το καλοκαιρινό τουριστικό boom, και απειλεί να «προσγειώσει» όχι μόνο αεροπλάνα, αλλά και μεγάλο μέρος της οικονομικής ανάκαμψης του κλάδου.
About the Author
