Οι θεμελιώδεις αλλαγές στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας δεν είναι μια απλή διεκπεραίωση, αλλά μία βαθιά κοινωνική ανάγκη. Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα που έρχεται να ενσωματώσει πολιτικές και προτάσεις που απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις.
Η δέσμευση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την προώθηση καινοτόμων μέτρων που μπορούν να κάνουν τη διαφορά στην καθημερινότητά μας, πλέον συζητείται δημόσια, καθώς ο νέος ΚΟΚ τέθηκε σε διαβούλευση. Το γεγονός, αποτελεί καρπό συστηματικής δουλειάς που μας έφερε πιο κοντά στα πραγματικά ζητήματα που απαιτούν λύσεις. Υπό αυτόν τον στρατηγικό στόχο, εργαστήκαμε με διάρκεια για μια νέα κουλτούρα οδηγικής συμπεριφοράς, με επίκεντρο την ασφάλεια των πολιτών και την πραγματική εφαρμογή των κανόνων.
Καταρχήν, η μείωση του ορίου ταχύτητας στους αστικούς δρόμους από τα 50 στα 30 χιλιόμετρα/ώρα, αποτέλεσε μια πρόταση που προωθήσαμε εντατικά. Πρόκειται για ένα μέτρο που δεν είναι μια τυπική επιλογή, αλλά επιτακτική ανάγκη, καθώς σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας των Μεταφορών, οι περιοχές με όριο ταχύτητας τα 30 χλμ./ώρα έχουν σημειώσει μείωση τροχαίων ατυχημάτων έως και 40%. Στη σύγκρουση, δε, με ταχύτητα 50 χλμ./ώρα, ο κίνδυνος θανάσιμου τραυματισμού για έναν πεζό είναι πενταπλάσιος σε σχέση με τα 30 χλμ/ώρα.
Τα στοιχεία που ακολουθούν χτύπησαν το «καμπανάκι» για την άμεση εφαρμογή των αλλαγών. Το 2023 καταγράφηκαν 1.845 τροχαία ατυχήματα με πεζούς, εκ των οποίων τα 95 ήταν θανατηφόρα. Ανάμεσα σε αυτά, 18 ατυχήματα με πεζούς σημειώθηκαν στην Αχαΐα, όπως κι ένα θανατηφόρο. Επίσης, μόνο το 2024, 665 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία ανά την επικράτεια, ενώ πολλά ατυχήματα και δυστυχήματα σημειώθηκαν εντός πόλεων. Τα στατιστικά δεν είναι αριθμοί. Αντιπροσωπεύουν ζωές που χάθηκαν και οικογένειες που επηρεάστηκαν. Ως εκ τούτου, είναι σαφές πως έπρεπε να δράσουμε άμεσα και αποφασιστικά για να περιορίσουμε αυτή την τραγωδία.
Θεωρώ ότι η μείωση της ταχύτητας στους αστικούς δρόμους δεν αφορά μόνο στην ασφάλεια, αλλά έχει και σημαντικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές διαστάσεις. Μειώνει την κατανάλωση καυσίμων έως και 12%, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και οξειδίων του αζώτου μπορούν να περιοριστούν κατά 19%. Παράλληλα, η ηπιότερη κυκλοφοριακή ροή ενθαρρύνει τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, ποδηλάτων και πεζοπορίας, συμβάλλοντας στη δημιουργία βιώσιμων πόλεων.
Ας μην ξεχνάμε ότι πόλεις όπως το Παρίσι, οι Βρυξέλλες, η Βαρκελώνη και η Μαδρίτη που έχουν ήδη εφαρμόσει το μέτρο, καταγράφουν σημαντικά οφέλη. Στο Παρίσι, για παράδειγμα, η μείωση των ταχυτήτων στα 30 χλμ./ώρα συνέβαλε στη μείωση των ατυχημάτων κατά 25% μέσα σε δύο χρόνια. Η Βαρκελώνη, από την άλλη, κατάφερε να ενισχύσει τη χρήση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και να μειώσει τη συμφόρηση στους δρόμους.
Ο νέος ΚΟΚ εισάγει, επίσης, μια σειρά από καινοτομίες που ενισχύουν την τεχνολογία και τη βιωσιμότητα. Η ψηφιοποίηση των ελέγχων αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, καθώς οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν την άμεση καταγραφή παραβάσεων μέσω καμερών και αισθητήρων, διασφαλίζοντας μάλιστα ότι οι ποινές επιβάλλονται άμεσα, δίκαια και αποτελεσματικά. Επιπλέον, η κατηγοριοποίηση των παραβάσεων με βάση την επικινδυνότητά τους δημιουργεί ένα πιο δίκαιο και στοχευμένο σύστημα ποινών.
Ένα ακόμα κομβικό σημείο του νέου ΚΟΚ είναι η επικέντρωση στον οδηγό και όχι στο όχημα. Η φιλοσοφία αυτή αντικατοπτρίζει μια ουσιαστική αλλαγή προσέγγισης: δεν βελτιώνεται η εφαρμογή του ΚΟΚ και η οδική ασφάλεια με την απλή αύξηση των προστίμων. Ο σωστός δρόμος είναι οι εφαρμόσιμες ποινές και η απαρέγκλιτη εφαρμογή τους. Ως εκ τούτου, είναι πολύ σημαντικό το βήμα που επιχειρεί η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με το νέο ΚΟΚ όσον αφορά στην ψηφιακή διαχείριση των κλήσεων, αφού οι ποινές, μεγαλύτερες ή μικρότερες, δεν έχουν καμία αξία εάν δεν εφαρμόζονται.
Επιπροσθέτως, η μικροκινητικότητα, ένας τομέας που γνωρίζει ραγδαία ανάπτυξη, εντάσσεται στο νέο πλαίσιο. Καθιερώνεται η υποχρεωτική χρήση κράνους για τα ελαφρά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα, ενώ θεσπίζονται σαφή όρια ταχύτητας για την ασφαλή χρήση τους. Ταυτόχρονα, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα δίκυκλα, όπως: η δυνατότητα διήθησης σε χαμηλές ταχύτητες (έως 20 km/h) και οι ζώνες αναμονής μπροστά από τα αυτοκίνητα στους φωτεινούς σηματοδότες
Αυτές οι αλλαγές ενισχύουν την ασφάλεια, εξορθολογίζουν την κυκλοφορία και προωθούν τη βιώσιμη αστική κινητικότητα.
Στο σημείο αυτό αξίζει να τονιστεί ότι σημερινός Κώδικα προβλέπει τη δια βίου αφαίρεση διπλώματος σε ακραίες περιπτώσεις -μέτρο που, δυστυχώς, αποδείχθηκε ανεφάρμοστο. Αντιθέτως, η απαρέγκλιτη εφαρμογή πιο ρεαλιστικών ποινών και η ηλεκτρονική παρακολούθηση της υποτροπής, είναι το εργαλείο για ουσιαστική βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Εξάλλου, η ενίσχυση της χρήσης των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς είναι ζωτικής σημασίας για τον περιορισμό της χρήσης των ΙΧ, αφού η Ελλάδα υπολείπεται ακόμη συγκριτικά με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε επίπεδο βιώσιμης κινητικότητας. Ωστόσο, με τα μέτρα που περιλαμβάνονται στον νέο ΚΟΚ, ενθαρρύνουμε ενεργά αυτή την κατεύθυνση.
Οι αλλαγές που εισάγει ο νέος ΚΟΚ είναι μόνο η αρχή. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να θεσπίσουμε νέους κανόνες, αλλά να τους κάνουμε μέρος της καθημερινότητάς μας. Να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη και από την ανοχή στη συνέπεια. Γιατί χωρίς διαρκή επένδυση στην εκπαίδευση, την ενημέρωση και την τεχνολογία, καμία μεταρρύθμιση δεν θα αγγίξει την ουσία. Η ασφάλεια στους δρόμους δεν είναι υπόθεση μόνο του κράτους. Είναι συλλογικό στοίχημα και σ’ αυτό το στοίχημα δεν περισσεύει κανείς.
About the Author
