«Η Γροιλανδία μπορεί να γίνει ανεξάρτητη αν θέλουν οι κάτοικοί της, αλλά είναι απίθανο να γίνει πολιτεία των ΗΠΑ», δήλωσε την Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λόκε Ράσμουσεν, αφού ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο να πάρει τον έλεγχο του νησιού της Αρκτικής.
Ο ηγέτης της Γροιλανδίας συναντήθηκε με τον Δανό βασιλιά στην Κοπεγχάγη την Τετάρτη, μια μέρα μετά τις δηλώσεις Τραμπ που έθεσαν την τύχη του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά σημαντικού νησιού, που βρίσκεται υπό την κυριαρχία της Δανίας, στην κορυφή των παγκόσμιων πρωτοσέλιδων.
Ο Τραμπ, ο οποίος αναλαμβάνει τα καθήκοντά του στις 20 Ιανουαρίου, δήλωσε την Τρίτη ότι δεν θα απέκλειε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ή οικονομική δράση για να καταστήσει τη Γροιλανδία μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Την ίδια μέρα, ο μεγαλύτερος γιος του Τραμπ, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, πραγματοποίησε ιδιωτική επίσκεψη στη Γροιλανδία.
Η Γροιλανδία, μέρος του ΝΑΤΟ μέσω της ένταξης της Δανίας, έχει στρατηγική σημασία για τον στρατό των ΗΠΑ και για το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων, καθώς η συντομότερη διαδρομή από την Ευρώπη στη Βόρεια Αμερική περνάει μέσω του νησιού της Αρκτικής.
Οι αξιώσεις του Τραμπ και το ζήτημα της ανεξαρτησίας
Ο εκλεγμένος Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει ότι θα ακολουθούσε μια πιο μαχητική εξωτερική πολιτική που αγνοεί τις παραδοσιακές διπλωματικές διατυπώσεις.
Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, είναι μέρος της Δανίας εδώ και 600 χρόνια, αν και οι 57.000 κάτοικοί της κυβερνούν τώρα τις δικές τους εσωτερικές υποθέσεις. Η κυβέρνηση του νησιού υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Μούτε Έγκεντε στοχεύει στην τελική ανεξαρτησία.
«Αναγνωρίζουμε πλήρως ότι η Γροιλανδία έχει τις δικές της φιλοδοξίες. Εάν υλοποιηθούν, η Γροιλανδία θα γίνει ανεξάρτητη, αν και δύσκολα θα έχει φιλοδοξία να γίνει ομοσπονδιακό κράτος στις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν.
Είπε στους δημοσιογράφους ότι οι αυξημένες ανησυχίες για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αρκτική ήταν θεμιτές μετά την αυξημένη ρωσική και κινεζική δραστηριότητα στην περιοχή.
«Δεν νομίζω ότι βρισκόμαστε σε κρίση εξωτερικής πολιτικής», είπε. «Είμαστε ανοιχτοί σε διάλογο με τους Αμερικανούς για το πώς μπορούμε ενδεχομένως να συνεργαστούμε ακόμη πιο στενά από ό,τι κάνουμε για να διασφαλίσουμε την εκπλήρωση των αμερικανικών φιλοδοξιών».
Ωστόσο, αν και η ίδια η Δανία υποβάθμισε τη σοβαρότητα της απειλής του Τραμπ για την επικράτειά της, η ανοιχτά διακηρυγμένη φιλοδοξία του προέδρου που επέστρεφε να επεκτείνει τα σύνορα των ΗΠΑ έχει συγκλονίσει τους Ευρωπαίους συμμάχους λιγότερο από δύο εβδομάδες πριν αναλάβει τα καθήκοντά του.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν θα αφήσει άλλα έθνη να επιτεθούν στα κυρίαρχα σύνορά της, αν και δεν πίστευε ότι οι ΗΠΑ θα εισβάλουν.
Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς εξέφρασε την έκπληξή του για τα σχόλια του Τραμπ για τη Γροιλανδία και τον Καναδά, υπογραμμίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι εταίροι υποστηρίζουν ομόφωνα το απαραβίαστο των συνόρων.
Τεταμένες σχέσεις
Οι σχέσεις της Γροιλανδίας με τη Δανία έχουν οξυνθεί πρόσφατα από καταγγελίες για κακομεταχείριση των Γροιλανδών. Ο Έγκεντε είπε ότι το νησί δεν είναι προς πώληση, ενώ στην πρωτοχρονιάτικη ομιλία του ενίσχυσε την ώθησή του για ανεξαρτησία. Η Δανία λέει ότι η τύχη της περιοχής μπορεί να κριθεί μόνο από τους Γροιλανδούς.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γροιλανδίας Έρικ Γένσεν επανέλαβε ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση. “Επιθυμία μας είναι να γίνουμε ανεξάρτητοι μια μέρα. Αλλά η φιλοδοξία μας δεν είναι να πάμε από τη μια χώρα στην άλλη”.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε την Τρίτη ότι δεν μπορούσε να φανταστεί ότι οι φιλοδοξίες του Τραμπ θα οδηγούσαν σε στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Δανίας εκεί περιορίζονται σε τέσσερα σκάφη επιθεώρησης, ένα αεροπλάνο επιτήρησης Challenger και περιπολίες έλκηθρου σκύλων.
Απαντώντας στην απειλή του Τραμπ για δασμούς κατά της Δανίας, η οποία σύμφωνα με αναλυτές της Danske Bank θα μπορούσε δυνητικά να είναι «αρκετά επιβλαβής για τις δανικές εταιρείες, η Φρεντέρικσεν είπε ότι δεν πιστεύει ότι ένας εμπορικός πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν καλός τρόπος για να προχωρήσουμε.
Στη Δανία βρίσκεται η Novo Nordisk, η πιο πολύτιμη εταιρεία της Ευρώπης, η οποία παρασκευάζει το φάρμακο αδυνατίσματος ‘’Wegovy’’ που έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλές στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της σκανδιναβικής χώρας.
Το βασιλικό παλάτι της Δανίας δεν έδωσε λεπτομέρειες για τη συνάντηση του βασιλιά Φρειδερίκου με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Έγκεντε.
Ενώ πολλοί Γροιλανδοί ονειρεύονται την ανεξαρτησία από τη Δανία, ο βασιλιάς παραμένει δημοφιλής στο νησί, έχοντας περάσει εκτεταμένες περιόδους εκεί, συμπεριλαμβανομένης μιας τετράμηνης αποστολής στο στρώμα πάγου. Τον περασμένο μήνα, η βασιλική αυλή τροποποίησε το οικόσημό της, μεγεθύνοντας μια πολική αρκούδα που συμβολίζει τη Γροιλανδία.
«Είναι δημοφιλής στη Γροιλανδία. Άρα μπορεί ξεκάθαρα να είναι χρήσιμος στη σχέση Δανίας-Γροιλανδίας», δήλωσε στο Reuters ο Νταμιάν Ντεζόρτζ, σύμβουλος με έδρα το Ρέικιαβικ και ειδικεύεται στη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ έθεσε ήδη το ζήτημα της ανάληψης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του, αλλά οι τελευταίες του παρατηρήσεις εξακολουθούν να αφήνουν πολλούς Δανούς σε αμηχανία.
«Το βρίσκω εξαιρετικά γελοίο», είπε ο Γέπε Φιν Σόρενσον, μηχανικός δεδομένων στη δανική πρωτεύουσα. «Έχουμε μια συμμαχία, είμαστε σύμμαχοι. Άρα αυτό δεν το σέβεται πραγματικά».
Πηγή: Reuters
COPENHAGEN, Jan 8 (Reuters) – Greenland may become independent if its residents want, but is unlikely to become a U.S. state, Denmark’s foreign minister said on Wednesday after U.S. President-elect Donald Trump refused to rule out force to take control of the Arctic island.
Greenland’s leader met with the Danish king in Copenhagen on Wednesday, a day after Trump’s remarks thrust the fate of the mineral-rich and strategically important island, which is under Danish rule, to the top of world headlines.
Trump, who takes office on Jan. 20, said on Tuesday he would not rule out using military or economic action to make Greenland part of the United States. The same day, Trump’s eldest son, Donald Trump Jr., made a private visit to Greenland.
Greenland, part of NATO through the membership of Denmark, has strategic significance for the U.S. military and for its ballistic missile early-warning system since the shortest route from Europe to North America runs via the Arctic island.
The president-elect has indicated he would pursue a more combative foreign policy that disregards traditional diplomatic formalities.
Greenland, the world’s biggest island, has been part of Denmark for 600 years although its 57,000 people now govern their own domestic affairs. The island’s government led by Prime Minister Mute Egede aims for eventual independence.
“We fully recognise that Greenland has its own ambitions. If they materialise, Greenland will become independent, though hardly with an ambition to become a federal state in the United States,” Danish foreign minister Lars Lokke Rasmussen said.
He told reporters the United States’ heightened security concerns in the Arctic were legitimate following increased Russian and Chinese activity in the region.
“I don’t think that we’re in a foreign policy crisis,” he said. “We are open to a dialogue with the Americans on how we can possibly cooperate even more closely than we do to ensure that the American ambitions are fulfilled.”
Still, although Denmark itself played down the seriousness of Trump’s threat to its territory, the returning president’s openly stated ambition to expand U.S. borders has jolted European allies less than two weeks before he takes office.
France’s foreign minister, Jean-Noel Barrot, said Europe would not let other nations attack its sovereign borders, although he did not believe the U.S. would invade.
German Chancellor Olaf Scholz expressed surprise at Trump’s comments about Greenland and Canada, underlining that European partners unanimously uphold the inviolability of borders.
STRAINED RELATIONS
Greenland’s relations with Denmark have lately been strained by allegations of mistreatment of Greenlanders. Egede has said the island is not for sale, while in his New Year speech he stepped up his push for independence. Denmark says the territory’s fate can be decided only by Greenlanders.
Greenland’s Finance Minister Erik Jensen repeated that Greenland is not for sale. “Our wish is to become independent one day. But our ambition is not to go from being governed by one country to another.”
Danish Prime Minister Mette Frederiksen said on Tuesday she could not imagine Trump’s ambitions would lead to U.S. military intervention in Greenland. Denmark’s military capabilities there are limited to four inspection vessels, a Challenger surveillance plane and dog sled patrols.
Responding to Trump’s threat of tariffs against Denmark, which according to analysts at Danske Bank could potentially be “quite harmful to Danish companies, Frederiksen said she did not think a trade war with the United States was a good way forward.
Denmark is home to Novo Nordisk, Europe’s most valuable company, which makes weight-loss drug Wegovy that has become hugely popular in the United States, the Nordic country’s biggest trading partner.
The Danish royal palace gave no details of King Frederik’s meeting with Greenland’s Egede.
While many Greenlanders dream of independence from Denmark, the king remains popular on the island, having spent extended periods there, including a four-month expedition on the ice sheet. Last month, the royal court modified its coat of arms, enlarging a polar bear that symbolises Greenland.
“He’s popular in Greenland. So he can clearly be helpful to the Danish-Greenlandic relationship,” Damien Degeorges, a Reykjavik-based consultant specialising in Greenland, told Reuters.
Trump already raised the issue of the U.S. taking over Greenland during his first presidency, but his latest remarks still left many Danes baffled.
“I find it extremely ridiculous,” said Jeppe Finne Sorenson, a data engineer in the Danish capital. “We have an alliance, we’re allies. So this doesn’t really respect that.”
About the Author
