Σε δύο κατηγορίες χωρίζονται τα οικόπεδα στους οικισμούς κάτω από 2.000 κατοίκους, αναπροσαρμόζοντας τη ρύθμιση που το ΥΠΕΝ είχε βάλει στο τραπέζι με την ψήφιση του Προεδρικού Διατάγματος μετά από απαίτησης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η νέα αυτή παρέμβαση κατατέθηκε αργά χθες το βράδυ με τροπολογία στη βουλή.
Ειδικότερα,
Τα οικόπεδα που βρίσκονται σε οικισμούς έως 700 κατοίκων, με την επίκληση δημογραφικών στοιχείων αλλά και της αποκέντρωσης, διατηρούν το υφιστάμενο πλαίσιο που επιτρέπει τη δόμηση στα σημερινά άκρα του οικισμού (τη λεγόμενη ζώνη Γ) κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης.
Για τους οικισμούς που είναι από 701 έως και 2000 κατοίκους, το ΥΠΕΝ επαναφέρει τις ρυθμίσεις για τις παρεκκλίσεις αξιοποιώντας την Περιοχή Ειδικών Χρήσεων (ΠΕΝ). Έτσι, στους οικισμούς αυτούς δίνεται η δυνατότητα κατά την οριοθέτησή τους να καθορίζεται ως ΠΕΧ η περιοχή που εκτείνεται πέρα από τα όρια της β1 Ζώνης και φτάνει ως τα όρια του οικισμού (Ζώνη Γ).
Η επίμαχη ζώνη είχε απορριφθεί από το ΣτΕ κατά τον προδικαστικό έλεγχο του ΠΔ, με το σκεπτικό ότι διαμορφώθηκε με ατεκμηρίωτες αποφάσεις νομαρχών χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο.
Η νέα ρύθμιση όπως ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης αφορά την πλειοψηφία των ιδιοκτήτών, αφού επιτρέπει την υιοθέτηση των ορίων που πρακτικά χαράχθηκαν πριν από αρκετές δεκαετίες αποτελώντας μήλο της έριδος μεταξύ της πολιτικής και της δικαστικής εξουσίας. Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η πολιτεία προνοεί και για εκείνους που έχουν οικόπεδα σε οικισμούς από 701 έως 2000 κατοίκους για τους οποίους παρέχεται ένα ευέλικτο εργαλείο που θα τους επιτρέψει να χτίσουν μέσα στη σημερινή ζώνη Γ με ευνοϊκότερους όρους από ότι ισχύει σήμερα για τη δόμηση στα εκτός σχεδίου οικόπεδα.
Οι όροι της ρύθμισης
Για τους οικισμούς έως 700 κατοίκων η κυβέρνηση μετατρέπει τη ζώνη που διαμορφώθηκε προ ετών από τις αποφάσεις των νομαρχών, σε Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμών. Σε αυτή, άρτια και οικοδομήσιμα θα είναι τα οικόπεδα από 500 τ.μ έως 2.000 τ.μ αρκεί να έχουν πρόσωπο μήκους 10 μέτρων σε κοινόχρηστο δρόμο. Η τροπολογία προβλέπει ότι το εμβαδόν αρτιότητας και το ελάχιστο μήκος προσώπου σε κοινόχρηστη οδό εξειδικεύονται με το Προεδρικό Διάταγμα οριοθέτησης κάθε οικισμού, «λαμβάνοντας υπόψη τα μεγέθη που θεωρούνται τα πλέον αντιπροσωπευτικά του χαρακτήρα και της διαμορφωμένης κατάστασης στην υπόψη ζώνη, το δε κτίριο τοποθετείται κατ΄ ελάχιστον σε απόσταση 5 μέτρων από τον άξονα της ανωτέρω οδού».
Σε ό,τι αφορά τα οικόπεδα που βρίσκονται σε οικισμούς από 701 κατοίκους έως και 2.000, το ελάχιστο εμβαδόν για τη δόμησή τους ορίζεται από 2.000 τ.μ. έως 4.000 τ.μ. με προϋπόθεση να έχουν πρόσωπο ελάχιστου μήκους 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό. Η ρύθμιση παραπέμπει στην επαναφορά των παρεκκλίσεων στην εκτός σχεδίου δόμηση καθώς ανοίγουν το δρόμο για τη δόμηση σε οικόπεδα 2 έως 4 στρεμμάτων. Χωρίς αυτή την πρόβλεψη τα οικόπεδα αυτά θα θεωρούνταν εκτός σχεδίου και επομένως θα χρειαζόταν αρτιότητα 4 στρεμμάτων για να χτιστούν.
Η τροπολογία προβλέπει όσα οικόπεδα είχαν δημιουργηθεί νομίμως με προϊσχύουσες ρυθμίσεις ή με βάση τα ορισθέντα μεγέθη σε προγενέστερη πράξη οριοθέτησης του οικισμού, θεωρούνται άρτια και οικοδομήσιμα, εφόσον έχουν το ελάχιστο πρόσωπο σε κοινόχρηστη οδό και το σχετικό κτίριο τοποθετείται σε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από τον άξονα αυτής.
Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα μπορούν να εξειδικεύονται περαιτέρω οι παραπάνω διατάξεις που αφορούν στη ΖΑΟ καθώς και οι γενικοί ή ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησης και οι χρήσεις γης, εντός αυτής και να καθορίζεται κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο για την προστασία της φυσιογνωμίας και τη βιώσιμη ανάπτυξη των οικισμών.