Η Ειρεσιώνη είναι το τραγούδι, τα κάλαντα που τραγουδούσε ο Όμηρος στη Σάμο, σύμφωνα με τον συγγραφέα του έργου “Βίος του Ομήρου” .

Όπως αναφέρεται ο ποιητής συνοδευόμενος από παιδιά, πήγαινε στα σπίτια των εύπορων κατοίκων κάθε πρώτη του μήνα και τραγουδούσε τα κάλαντα.

Στην Αρχαία Αθήνα κατά το έθιμο της Ειρεσιώνης τα παιδιά περιφέρονταν στους δρόμους, κρατώντας ένα κλαδί ελιάς ή και δάφνης στολισμένο με κόκκινες κορδέλες και διάφορους καρπούς, τραγουδώντας για καλή σοδειά και αφθονία, προς τιμήν του θεού Απόλλωνα, της θεάς Αθηνάς και των Ωρών.

Τα κάλαντα του Ομήρου

“Δῶμα προσετραπόμεσθ΄ ἀνδρὸς μέγα δυναμένοιο,

ὃς μέγα μὲν δύναται, μέγα δὲ βρέμει, ὄλβιος αἰεί.

Αὐταὶ ἀνακλίνεσθε θύραι. πλοῦτος γὰρ ἔσεισι

πολλός, σὺν πλούτῳ δὲ καὶ εὐφροσύνη τεθαλυῖα,

εἰρήνη τ᾽ ἀγαθή. ὅσα δ᾽ ἄγγεα, μεστὰ μὲν εἴη,

κυρβέη δ᾽ αἰεὶ κατὰ καρδόπου ἕρποι μᾶζα,

τοῦ παιδὸς δὲ γυνὴ κατὰ διφράδα βήσεται ὕμμιν,

ἡμίονοι δ᾽ ἄξουσι κραταίποδες ἐς τόδε δῶμα,

αὐτὴ δ᾽ ἱστὸν ὑφαίνοι ἐπ΄ ἠλέκτρῳ βεβαυῖα.

νεῦμαί τοι νεῦμαι ἐνιαύσιος ὥστε χελιδὼν

ἕστηκ᾽ ἐν προθύροις

εἰ μέν τι δώσεις. εἰ δὲ μή, οὐχ ἑστήξομεν˙

οὐ γὰρ συνοικήσοντες ἐνθάδ᾽ ἤλθομεν”

Μετάφραση

“Το αρχοντικό σπίτι επισκεπτόμαστε πολύ δυνατού άντρα, αντρειωμένου ο οποίος έχει μεγάλη δύναμη, προκαλεί μεγάλο θόρυβο και είναι πάντοτε ευτυχισμένος. Ανοίξτε τις πόρτες διάπλατα για να μπει πολύς πλούτος και μαζί με τον πλούτο και η θαλερή χαρά και η ευλογημένη ειρήνη. Τα αγγεία του όλα γεμάτα να ‘ναι και το ψωμί στη σκάφη να φουσκώνει πάντα και να ξεχειλίζει. Γι᾽ αυτό εδώ το παλικάρι σας η νύφη να ‘ρθει θρονιασμένη σε θρονί, ημίονοι σκληροπόδαροι στο σπιτικό αυτό να σας την κουβαλήσουν, και να υφαίνει πανί σε αργαλειό με χρυσάργυρες πατήθρες. Σου ‘ρχομαι, σου ξανάρχομαι σα χελιδόνι κάθε χρόνο και στην αυλόθυρά σου στέκομαι.

Αν είναι να μας δώσεις τίποτα, καλά και καμωμένα, αν όχι, δεν θα στεκόμαστε εδώ για πάντα.γιατί εδώ δεν ήρθαμε για να συγκατοικήσουμε μαζί σου”.

Τα κάλαντα των Χριστουγέννων

Παρατηρώντας τους στίχους, βλέπουμε αρκετές ομοιότητες με τα παραδοσιακά κάλαντα που λέμε την παραμονή των Χριστουγέννων, όπως οι ευχές που δίνονται στον “άρχοντα” νοικοκύρη του σπιτιού. “Καλήν εσπέραν, άρχοντες…να πω στ’ αρχοντικό σας…Δώστε κι εμάς τον κόπο μας, ό,τι είναι ορισμός σας….Χρόνους πολλούς να χαίρεστε, πάντα ευτυχισμένοι,σωματικά και ψυχικά να είστε πλουτισμένοι”. Η ομοιότητα με το τραγούδι του Ομήρου είναι μεγαλύτερη στα παραδοσιακά κάλαντα της Θράκης.

“Στο σπίτι ετούτο πού ‘ρθαμε του πλουσιονοικοκύρη ν’ ανοίξουνε οι πόρτες του να μπει ο πλούτος μέσα να μπει ο πλούτος κι η χαρά κι η ποθητή ειρήνη και να γεμίσουν τα σταμνιά μέλι, κρασί και λάδι κι η σκάφη του ζυμώματος με φουσκωτό ζυμάρι”.

Τα κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων

Καλήν εσπέραν, άρχοντες,
κι αν είναι ορισμός σας
Χριστού την θείαν γέννησιν
να πω στ’ αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον
εν Βηθλεέμ τη πόλει,
οι ουρανοί αγάλλονται,
χαίρει η φύσις όλη.

Εν τω σπηλαίω τίκτεται,
εν φάτνη των αλόγων
ο βασιλεύς των ουρανών
και ποιητής των όλων.

Πλήθος αγγέλων ψάλλουσι
το δόξα εν υψίστοις
και τούτο άξιον εστί
η των ποιμένων πίστις.

Εκ της Περσίας έρχονται
τρεις μάγοι με τα δώρα,
άστρο λαμπρό τους οδηγεί,
χωρίς να λείψει ώρα.

Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε
πέτρα να μη ραγίσει
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού
χρόνια πολλά να ζήσει.

Φθάσαντες εις Ιερουσαλήμ, με πόθον ερωτώσι
πού εγεννήθη ο Χριστός, να πάν’ να τον ευρώσι.

Διά Χριστόν ως ήκουσεν ο βασιλεύς Ηρώδης
αμέσως εταράχθηκε κι έγινε θηριώδης.

Ότι πολλά φοβήθηκε διά την βασιλείαν,
μην του την πάρη ο Χριστός και χάση την αξίαν.

Κράζει τους μάγους κι ερωτά, πού ο Χριστός γεννάται,
εν Βηθλεέμ ηξεύρωμεν, ως η γραφή διηγάται.

Τους είπε να υπάγωσι και, όπου τον ευρώσι,
να τονε προσκυνήσουσι κι ευθύς να του το ειπώσι.

Όπως υπάγη και αυτός, για να τον προσκυνήση,
με δόλον ο μισόθεος, για να τον αφανίση.

Βγαίνουν οι μάγοι τρέχοντες και τον αστέρα βλέπουν,
φως θεϊκό κατέβαινε και με χαρά προστρέχουν.

Στην Βηθλεέμ εφθάσανε, βρίσκουν την Θεοτόκον,
κρατούσε εις τας αγκάλας της τον άγιόν της τόκον.

Γονατιστοί τον προσκυνούν και δώρα τού χαρίζουν,
σμύρνα, χρυσόν και λίβανον, Θεόν τον ευφημίζουν.

Την σμύρναν μεν ως άνθρωπον, χρυσόν ως βασιλέα,
τον λίβανον δε ως Θεόν σ’ όλη την ατμοσφαίρα.

Αφού τον επροσκύνησαν, ευθύς πάλι μισεύουν
και τον Ηρώδη μελετούν, να πάνε να τον εύρουν.

Πλην, άγγελος εξ ουρανού βαίνει, τους εμποδίζει,
άλλην οδόν να πορευτούν αυτός τους διορίζει.

Και πάλιν άλλος άγγελος τον Ιωσήφ προστάζει,
εις Αίγυπτον να πορευθή κι εκεί να ησυχάση.

Να πάρη και την Μαριάμ, ομού με τον Υιόν της,
ότι ο Ηρώδης εζητεί τον τόκον τον δικόν της.

Μη βλέπων δε ο βασιλεύς τους μάγους να γυρίζουν,
στην Βηθλεέμ, επρόσταξε, παιδί να μην αφήσουν.

Όσα παιδία εύρισκον δύο χρονών και κάτω,
όλα να τα περάσωσιν ευθύς απ’ τα σπαθιά των.

Χιλιάδες δεκατέσσαρες σφάζουν σε μιαν ημέραν,
θρήνον, κλαυθμόν και οδυρμόν είχε κάθε μητέρα.

Και επληρώθη το ρηθέν προφήτου Ησαΐου,
μετά των άλλων προφητών και του Ιερεμίου.

Φωνή ηκούσθη εν Ραμά, Ραχήλ τα τέκνα κλαίει,
παραμυθία ουκ ήθελε, ότι αυτά ουκ έχει.

Ιδού ότι σας είπαμεν όλην την υμνωδίαν,
του Ιησού μας του Χριστού γέννησιν την αγίαν.

Και σας καληνυχτίζουμε, πέσετε, κοιμηθήτε,
ολίγον ύπνον πάρετε κι ευθύς να σηκωθήτε.

Στην εκκλησίαν τρέξατε με θείαν προθυμίαν
και με πολλήν ευλάβειαν στην θείαν λειτουργίαν.

Κι ευθύς, άμα γυρίσετε εις το αρχοντικό σας,
ευθύς τραπέζι στρώσετε, βάλτε το φαγητό σας.

Και τον σταυρό σας κάνετε, γευθήτε, ευφρανθήτε,
δώστε και κανενός φτωχού, όστις να υστερήται.

Δώστε κι εμάς τον κόπο μας, ό,τι είναι ορισμός σας
και ο Χριστός μας πάντοτε να είναι βοηθός σας.

Χρόνους πολλούς να χαίρεστε, πάντα ευτυχισμένοι,
σωματικά και ψυχικά να είστε πλουτισμένοι.

Νέα Θεσσαλονίκη, Παρίσι και Ελληνική Διασπορά – Όλες οι Εξελίξεις

Στο ThesNewsline συγκεντρώνουμε καθημερινά τα πιο σημαντικά νέα Θεσσαλονίκη, Παρίσι και Ελληνική Διασπορά. Στόχος μας είναι να παρέχουμε έγκυρη ενημέρωση για την Ελλάδα, την ομογένεια και τα γεγονότα που επηρεάζουν τους Έλληνες σε κάθε γωνιά του κόσμου.

Νέα Θεσσαλονίκη σήμερα

Η Θεσσαλονίκη παραμένει στο επίκεντρο με πολιτικές εξελίξεις, πολιτιστικά δρώμενα και τοπικές ειδήσεις που αφορούν τους κατοίκους της πόλης. Από την οικονομία και την υγεία μέχρι την πολιτική και την κοινωνία, καλύπτουμε κάθε πτυχή που επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών.

Ειδήσεις από το Παρίσι

Το Παρίσι αποτελεί σημαντικό σημείο αναφοράς για την ελληνική κοινότητα της Γαλλίας. Μεταφέρουμε όλες τις ειδήσεις που σχετίζονται με τον ελληνισμό στην πόλη του φωτός – από πολιτιστικές εκδηλώσεις μέχρι τις φωνές των ανθρώπων της ομογένειας που διαπρέπουν στο εξωτερικό.