Η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων αποκλειστικά μέσω τραπεζικού συστήματος, που είχε προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ την 1η Οκτωβρίου 2026, φαίνεται πως θα μετατεθεί εκ νέου. Αιτία είναι η σημαντική καθυστέρηση στην πλήρη λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), σε συνδυασμό με την εκκρεμότητα της εφαρμοστικής υπουργικής απόφασης.
Το μέτρο προβλέπει ότι τα μισθώματα κατοικιών και επαγγελματικών χώρων θα καταβάλλονται μόνο μέσω τραπεζικού λογαριασμού (μεταφορά, πάγια εντολή ή e-banking). Οι πληρωμές με μετρητά δεν θα αναγνωρίζονται φορολογικά από την ΑΑΔΕ. Στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας και η πάταξη της φοροδιαφυγής από αδήλωτα ή υποδηλωμένα εισοδήματα από ενοίκια.
Ιστορικό των παρατάσεων
Η υποχρέωση θεσπίστηκε με τον νόμο 5222/2025, με αρχική ημερομηνία εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2026. Ακολούθησε μετάθεση στην 1η Απριλίου 2026 και στη συνέχεια, με τροπολογία τον Μάρτιο του 2026, στην 1η Οκτωβρίου 2026, ώστε να ολοκληρωθούν τεχνικές προσαρμογές.
Το ΜΙΔΑ, που αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την εφαρμογή του μέτρου, είχε προγραμματιστεί να λειτουργήσει το πρώτο τρίμηνο του 2026. Η έναρξη μετατέθηκε για το καλοκαίρι και πλέον καθυστερεί περαιτέρω. Στο μητρώο θα δημιουργείται ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο, με διασύνδεση στοιχείων από Ε9 (ΑΤΑΚ), Κτηματολόγιο (ΚΑΕΚ), δηλώσεις μισθώσεων και τραπεζικούς λογαριασμούς (IBAN). Αυτό θα επιτρέπει αυτόματες διασταυρώσεις από την ΑΑΔΕ. Χωρίς την ολοκλήρωση της σχετικής εφαρμογής δήλωσης πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης, οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να δηλώσουν τους λογαριασμούς τους και το σύστημα δεν μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικά τις πληρωμές.
Επιπλέον, δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη η υπουργική απόφαση που θα εξειδικεύει τις λεπτομέρειες εφαρμογής, τις πιθανές εξαιρέσεις και τον χειρισμό ειδικών περιπτώσεων (συνιδιοκτησία, πληρεξούσιοι, εταιρείες διαχείρισης κ.ά.). Αρμόδιες πηγές του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ δηλώνουν ότι το θέμα θα εξεταστεί μία εβδομάδα πριν από την εκπνοή της προθεσμίας. Με δεδομένο ότι απομένουν λίγες ημέρες και βασικές προϋποθέσεις δεν έχουν εκπληρωθεί, η νέα παράταση θεωρείται το πιθανότερο σενάριο.
Το αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) ζητά επισήμως νομοθετική ρύθμιση ώστε η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή να αρχίσει τουλάχιστον έξι μήνες μετά την έναρξη λειτουργίας της εφαρμογής δηλώσεων στο ΜΙΔΑ. Υποστηρίζει ότι είναι παράλογο να ενεργοποιηθεί ένα μέτρο με βαριές κυρώσεις χωρίς να είναι έτοιμο το απαραίτητο ψηφιακό εργαλείο.
Παράλληλα, επαναφέρει αίτημα για εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, μεταξύ των οποίων:
- Μισθώματα έως 500 ευρώ μηνιαίως.
- Μισθώσεις μεταξύ προσώπων άνω των 70 ετών (που δεν έχουν υποχρέωση ηλεκτρονικών συναλλαγών).
- Προκαταβληθέντα ενοίκια που έχουν ήδη δηλωθεί στην ΑΑΔΕ.
- Μισθώματα που έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί.
- Καταβολές στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (εφόσον δεν αναγνωρίζονται διαφορετικά).
Ζητά επίσης διευκολύνσεις για συνιδιοκτησίες (πληρωμή σε κοινό λογαριασμό ή σε έναν συνιδιοκτήτη) και για περιπτώσεις πληρεξουσίων ή διαχειριστών, καθώς και διαδικασία ένστασης μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.
Το μέτρο συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια περιορισμού των «μαύρων» μισθωμάτων. Τα δηλωμένα ενοίκια στις φορολογικές δηλώσεις παραμένουν συχνά χαμηλότερα από τις πραγματικές τιμές της αγοράς, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικούς ελέγχους. Ωστόσο, χωρίς λειτουργικό ΜΙΔΑ οι διασταυρώσεις καθίστανται δύσκολες.
Το νέο σύστημα στοχεύει στη δημιουργία ενιαίου ψηφιακού φακέλου για εκατομμύρια ακίνητα, διορθώνοντας αποκλίσεις δεκαετιών μεταξύ διαφορετικών βάσεων δεδομένων.
About the Author
