«Scotch on the rocks» ή «whisky on the rocks», αυτές λέξεις αρκούν για να περιγράψουν ένα από τα πιο κλασικά ποτά που μπορεί να απολαύσει κάποιος σε ένα μπαρ: ουίσκι – σκωτσέζικο ή μη- με παγάκια.
Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στην ιστορία πίσω από την έκφραση «on the rocks».
Γιατί «on the rocks»;
Η ακριβής προέλευση της έκφρασης δεν είναι απολύτως βέβαιη και υπάρχουν διαφορετικές θεωρίες.
Η πιο γνωστή θεωρία είναι αυτή που θέλει τους παλιούς Σκωτσέζους να χρησιμοποιούσαν κρύες πέτρες ή βότσαλα από τα ποτάμια για να χαμηλώνουν τη θερμοκρασία του ουίσκι τους. Οι πέτρες, αφού είχαν παγώσει ή κρυώσει μέσα στο νερό, έμπαιναν στο ποτήρι χωρίς να αλλοιώσουν τη γεύση του.
Μια δεύτερη θεωρία είναι πιο απλή: τα μεγάλα, ακανόνιστα κομμάτια πάγου που κόβονταν από μεγάλους όγκους πάγου έμοιαζαν με μικρούς βράχους. Έτσι, το rocks θα μπορούσε να αναφέρεται στην εμφάνιση του πάγου και όχι σε πραγματικές πέτρες.
Από τη Σκωτία στη Νέα Υόρκη
Το Oxford Companion to Spirits & Cocktails καταγράφει τη χρήση της έκφρασης για πρώτη φορά το 1947, όταν ο δημοσιογράφος Earl Wilson έγραψε για το «scotch on the rocks» στο 21 Club της Νέας Υόρκης, διευκρινίζοντας ότι επρόκειτο για Scotch πάνω σε παγάκια. Μέχρι το 1950 η έκφραση είχε γίνει ευρύτερα γνωστή στις ΗΠΑ.
Εντελώς πληροφοριακά να πούμε ότι κατά την περίοδο της Ποταπαγόρευσης στην Αμερική (1920–1933), οι πελάτες απολάμβαναν το παράνομο ουίσκι με το λεγόμενο “setup”. Ο πελάτης έπαιρνε ένα ποτήρι με πάγο και κάποιο αναψυκτικό, όπως ginger ale ή soda, ενώ το μπουκάλι του αλκοόλ ερχόταν διακριτικά από τον σερβιτόρο. Έτσι, μπορούσε να προσθέσει μόνος του το ουίσκι.
Επειδή πολλά παράνομα ουίσκι ήταν κακής ποιότητας ή ακόμη και νοθευμένα, οι bartenders χρησιμοποιούσαν ζάχαρη, εσπεριδοειδή, σιρόπια, σόδα και άλλα mixers για να καλύψουν την άσχημη γεύση. Αυτή είναι μία από τις βασικές αιτίες που η εποχή της Ποτοαπαγόρευσης συνέβαλε τόσο πολύ στην άνθηση της αμερικανικής κουλτούρας των cocktails.
Πώς πίνετε «σωστά» το ουίσκι;
Αν υπάρχει ένας κανόνας που συμφωνούν οι άνθρωποι του whisky, είναι ότι δεν υπάρχει ένας και μοναδικός σωστός τρόπος να απολαύσει κανείς το Scotch. Άλλο όμως η απλή κατανάλωση και άλλο η οργανωμένη γευσιγνωσία, όπου στόχος είναι να αναδειχθούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα αρώματα και οι γεύσεις.
Η Scotch Whisky Association (SWA), ο σημαντικότερος κλαδικός φορέας της σκωτσέζικης βιομηχανίας Scotch Whisky, διαθέτει ειδικό οδηγό γευσιγνωσίας και επισημαίνει ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να απολαύσει κανείς το Scotch, από την παραδοσιακή γευσιγνωσία μέχρι τα food pairings και τα cocktails.
Στη γευσιγνωσία, μια συνηθισμένη πρακτική είναι να ξεκινά κανείς με το whisky σκέτο, ώστε να αντιληφθεί τα αρχικά αρώματα και τη γεύση του. Στη συνέχεια μπορούν να προστεθούν λίγες σταγόνες νερό, ώστε να εξεταστεί πώς μεταβάλλεται το άρωμα και ο γευστικός χαρακτήρας του.
Αυτή ακριβώς τη διαδικασία ακολουθεί και η Scotch Malt Whisky Society (SMWS). Η διεθνής λέσχη, που ειδικεύεται στα single-cask single-malt whiskies, αναφέρει ότι η δική της ομάδα γευσιγνωσίας αξιολογεί τα whisky αρχικά σκέτα και στη συνέχεια με μία σταγόνα νερό. Η Society διαθέτει επίσης ειδικά tasting kits με ποτήρια, κανάτα και πιπέτα για την προσθήκη νερού.
Ανάλογη φιλοσοφία ακολουθεί και το Scotch Whisky Experience στο Εδιμβούργο, ένας από τους γνωστότερους χώρους γνωριμίας και γευσιγνωσίας στη Σκωτία.
Και ο πάγος;
Για τους ειδικούς γευσιγνώστες, η χρήση του πάγου μέσα στο ουίσκι θεωρείται ιεροσυλία!
Ωστόσο ο πάγος απλώς εξυπηρετεί διαφορετικό σκοπό. Η χαμηλή θερμοκρασία και η αραίωση που προκαλεί το λιώσιμο του πάγου αλλάζουν την εμπειρία του ποτού και μπορούν να περιορίσουν την ένταση ορισμένων αρωμάτων.
Αν θέλεις να γνωρίσεις ένα whisky, ξεκίνα σκέτο και δοκίμασέ το στη συνέχεια με λίγες σταγόνες νερό. Αν θέλεις να το απολαύσεις παγωμένο, βάλε πάγο.