Η κυβέρνηση της Ισπανίας, υπό τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, αποφάσισε να μην επιτρέψει τη χρήση ισπανικών στρατιωτικών βάσεων και εναέριου χώρου από αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, σε μια κίνηση που αναδεικνύει τις διαφορές εντός του δυτικού στρατοπέδου.
Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις, τουλάχιστον 15 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη αποχώρησαν από τις κοινές βάσεις Rota (Κάδιθ) και Morón de la Frontera (Σεβίλλη) μετά την άρνηση της Μαδρίτης να τις χρησιμοποιήσει για υποστήριξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων που ξεκίνησαν το Σαββατοκύριακο της 28ης Φεβρουαρίου 2026.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας, Χοσέ Μανουέλ Αλμπαρές, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Οι ισπανικές βάσεις δεν χρησιμοποιούνται γι’ αυτήν την επιχείρηση και δεν θα χρησιμοποιηθούν για οτιδήποτε δεν συμπεριλαμβάνεται σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή για οτιδήποτε που δεν συμβαδίζει με τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Η στάση της Ισπανίας
Η ισπανική κυβέρνηση του Σάντσεθ χαρακτήρισε τις επιθέσεις στο Ιράν «παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και επέμεινε ότι η χώρα δεν θα συμμετάσχει σε καμία στρατιωτική επιχείρηση που σχετίζεται με τον πόλεμο. Η ίδια γραμμή είχε ακολουθηθεί και παλαιότερα, το 2025, όταν η Ισπανία απαγόρευσε τη διέλευση αμερικανικών και ισραηλινών αεροσκαφών και πλοίων που μετέφεραν πολεμικό υλικό προς το Ισραήλ, στο πλαίσιο της κρίσης στη Γάζα. Πρόκειται για μια από τις πιο σαφείς αποστάσεις που έχει πάρει ευρωπαϊκή χώρα από τις ΗΠΑ σε ζήτημα ενεργού πολεμικής εμπλοκής τα τελευταία χρόνια.
Η Μαδρίτη τονίζει ότι οι βάσεις Rota και Morón, αν και χρησιμοποιούνται από κοινού, παραμένουν υπό ισπανική κυριαρχία και δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως «πίσω πόρτα» για επιχειρήσεις που δεν έχουν εγκριθεί από την ισπανική κυβέρνηση.
Αντίδραση και συνέπειες
Η απόφαση έχει προκαλέσει εντάσεις στις σχέσεις Μαδρίτης-Ουάσιγκτον, ενώ σε ορισμένους κύκλους στις ΗΠΑ έχει χαρακτηριστεί ως «προδοσία» συμμάχου εντός του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η Ισπανία επιμένει ότι η θέση της βασίζεται στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και στην αποφυγή εμπλοκής σε «παράνομες» επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει ευρύτερες διαταραχές στην παγκόσμια αεροπορική κυκλοφορία, με κλεισίματα εναέριων χώρων (FIR) σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής και ανακατευθύνσεις πτήσεων. Αεροδρόμια όπως αυτό του Teruel στην Ισπανία έχουν μετατραπεί σε προσωρινούς «σταθμούς στάθμευσης» για εμπορικά αεροσκάφη που δεν μπορούν να πετάξουν πάνω από τις ζώνες συγκρούσεων.
Τι σημαίνει πρακτικά το «κλείσιμο»;
Δεν πρόκειται για γενικό κλείσιμο του ισπανικού FIR (Flight Information Region) για όλα τα αεροσκάφη. Ο εναέριος χώρος της Ισπανίας παραμένει ανοιχτός για πολιτικές και εμπορικές πτήσεις.
Η απαγόρευση αφορά κυρίως στρατιωτικά αεροσκάφη και αποστολές που σχετίζονται άμεσα με τον πόλεμο στο Ιράν (υποστήριξη, ανεφοδιασμός, μεταφορά υλικού).
Παρόμοιες κινήσεις είχε κάνει η Ισπανία και στο παρελθόν (π.χ. απαγόρευση διέλευσης όπλων προς Ισραήλ το 2025).
Η στάση της Ισπανίας έρχεται σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν δείξει μεγαλύτερη ευελιξία στην υποστήριξη των αμερικανικών επιχειρήσεων. Ο Σάντσεθ φαίνεται να επιδιώκει να τοποθετήσει την Ισπανία ως «φωνή της ειρήνης» και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου μέσα στην Ευρώπη.
About the Author
