Πηγή φωτό ΝΑSΑ
Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Στις 18 Δεκεμβρίου 2025, η NASA παρουσίασε ένα ιστορικό επίτευγμα: το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx (Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer) ολοκλήρωσε τον πρώτο πλήρη χάρτη ολόκληρου του ουρανού σε υπέρυθρο φως, με 102 διαφορετικά μήκη κύματος (χρώματα).
Πρόκειται για τον πιο πολύχρωμο και λεπτομερή πανοραμικό χάρτη που έχει δημιουργηθεί ποτέ, καλύπτοντας 360° του ουρανού και αποκαλύπτοντας μυστικά αόρατα στο ανθρώπινο μάτι.
Η Ιστορία της Αποστολής
Το SPHEREx εκτοξεύτηκε στις 11 Μαρτίου 2025 με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX από τη βάση Vandenberg στην Καλιφόρνια. Ξεκίνησε τις επιστημονικές παρατηρήσεις τον Μάιο 2025 και σε μόλις έξι μήνες συγκέντρωσε δεδομένα από περίπου 3.600 εικόνες ημερησίως. Το τηλεσκόπιο κινείται σε πολική τροχιά γύρω από τη Γη (14,5 περιστροφές την ημέρα), σαρώνοντας κυκλικές λωρίδες του ουρανού. Καθώς η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, το πεδίο παρατήρησης μετατοπίζεται, επιτρέποντας την πλήρη κάλυψη του ουρανού.
Τι βλέπουμε στον χάρτη;
Ο χάρτης δεν είναι απλή φωτογραφία, αλλά τρισδιάστατος άτλας με εκατοντάδες εκατομμύρια γαλαξίες, άστρα και δομές. Χρησιμοποιώντας 102 υπέρυθρα χρώματα, αποκαλύπτει:Κόκκινη κοσμική σκόνη (PAHs – πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες) σε κόκκινο.
Μπλε ηλεκτρισμένο υδρογόνο σε μπλε – περιοχές γέννησης νέων άστρων και πλανητών.
Άστρα και γαλαξίες σε λευκό, πράσινο και μπλε.
Η Γαλαξιακή Διώρυχος κυριαρχεί στο κέντρο, ενώ γύρω της φαίνονται μακρινοί γαλαξίες. Αυτό το «πολυχρωμικό» βλέμμα επιτρέπει στους επιστήμονες να μετρήσουν αποστάσεις και να χαρτογραφήσουν την ύλη σε 3D.Γιατί Είναι Επαναστατικό;Κανένα προηγούμενο τηλεσκόπιο δεν έχει χαρτογραφήσει ολόκληρο τον ουρανό σε τόσα χρώματα (π.χ. το WISE είχε μόνο 4).
Σε αντίθεση με το James Webb (που βλέπει βαθιά αλλά σε μικρή περιοχή), το SPHEREx δίνει τη μεγάλη εικόνα.
Θα ολοκληρώσει άλλους τρία πλήρεις χάρτες σε 2 χρόνια, αυξάνοντας την ευαισθησία.
Βοηθά να απαντήσουμε σε μεγάλα ερωτήματα: την κοσμική διαστολή μετά το Big Bang (inflation), την εξέλιξη γαλαξιών και τα συστατικά ζωής (πάγοι νερού, οργανικά μόρια) στον Γαλαξία μας.
About the Author
