Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Έντονο προβληματισμό για την περαιτέρω ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Π.Ε. Κιλκίς εξέφρασαν οι συμμετέχοντες σε ενημερωτική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου στο Εργατικό Κέντρο Κιλκίς, με αντικείμενο το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και τις αλλαγές που αυτό φέρνει στη χωροθέτηση ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Η εκδήλωση, με τίτλο «Χωροταξικό για τις Α.Π.Ε. – Η λεηλασία επιταχύνεται», διοργανώθηκε από την «Πρωτοβουλία πολιτών ενάντια στις Βιομηχανικές ΑΠΕ σε Κιλκίς-Παιονία» και την ομάδα «Πολίτες του Χέρσου ενάντια στα μέγα-Φωτοβολταϊκά».
Στην εκδήλωση μίλησαν η Dr. Χημικός Μηχανικός – Περιβαλλοντολόγος Κριστίνα Μακνέα και ο Τάσος Καραγεωργίου, μέλος της Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης για το Περιβάλλον & την Ενέργεια. Οι δύο ομιλητές ανέπτυξαν τις διαστάσεις του νέου χωροταξικού πλαισίου και τις συνέπειες που μπορεί να έχει η περαιτέρω ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου ήδη καταγράφεται έντονη συγκέντρωση εγκαταστάσεων.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η εικόνα που έχει διαμορφωθεί στην Κεντρική Μακεδονία, με το Κιλκίς να καταγράφεται, μαζί με τις Σέρρες, στις περιοχές όπου έχει ήδη συγκεντρωθεί σημαντικός αριθμός έργων ΑΠΕ.
Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η συσσώρευση ενεργειακών εγκαταστάσεων δημιουργεί ερωτήματα για τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης έργων, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη αγροτική δραστηριότητα.
Παράλληλα, έγινε αναφορά στην ανάγκη ενημέρωσης των πολιτών και συντονισμού των τοπικών κοινωνιών, ώστε οι κάτοικοι να γνωρίζουν τι προβλέπει το νέο πλαίσιο και ποιες δυνατότητες παρέμβασης έχουν απέναντι σε σχεδιαζόμενα έργα.
Κριστίνα Μακνέα: Το πραγματικό “βάρος” του 1,5%, το ήδη υπάρχον απόθεμα έργων στο Κιλκίς, οι 11 Δημοτικές Ενότητες που χαρακτηρίζονται περιοχές αιολικής καταλληλότητας, αλλά και το ζήτημα της σωρευτικής επιβάρυνσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση της Dr. Χημικού Μηχανικού – Περιβαλλοντολόγου Κριστίνα Μακνέα, η οποία επικεντρώθηκε στις πρακτικές συνέπειες του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ για το Κιλκίς και, κυρίως, στο ερώτημα πόσο πραγματικά μπορεί να «αντέξει» ο συγκεκριμένος χώρος την περαιτέρω ανάπτυξη ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ένα από τα βασικά σημεία που ανέδειξε ήταν ότι το νέο πλαίσιο δεν αφορά απλώς το αν επιτρέπεται ή όχι ένα έργο ΑΠΕ. Καθορίζει πού μπορεί να εγκατασταθεί, πόση έκταση μπορεί να καταλάβει και υπό ποιους όρους, ενώ εισάγει διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού της χωροταξικής φέρουσας ικανότητας ανάλογα με την τεχνολογία. Για τα φωτοβολταϊκά χρησιμοποιείται ως βασικός δείκτης η κάλυψη σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, ενώ για τα αιολικά η μέτρηση γίνεται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας.
Το 1,5% και η «παγίδα» των αριθμών
Στα φωτοβολταϊκά, η παρουσίαση στάθηκε ιδιαίτερα στο νέο όριο του περίπου 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Για το Κιλκίς, με συνολική έκταση περίπου 2.519.000 στρεμμάτων, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί αριθμητικά σε περίπου 37.800 στρέμματα.
Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, το νούμερο αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχουν από σήμερα 37.800 στρέμματα διαθέσιμα για νέα φωτοβολταϊκά. Στον υπολογισμό πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περιοχές αποκλεισμού, η ειδική νομοθεσία για τη γεωργική γη, τα έργα που ήδη προσμετρώνται, αλλά και οι μεταβατικές διατάξεις για έργα που είχαν προχωρήσει σε προηγούμενα στάδια αδειοδότησης.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το νέο όριο έρχεται να εφαρμοστεί σε μια περιοχή όπου υπάρχει ήδη σημαντικό ενεργειακό απόθεμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, στο Κιλκίς λειτουργούν ήδη τουλάχιστον 235,7 MW φωτοβολταϊκών, ενώ άλλα 567 MW βρίσκονται υπό κατασκευή, με την παρουσίαση να καταγράφει παράλληλα σειρά ώριμων ή προχωρημένων έργων.
Το μεγάλο ζήτημα: η σωρευτική επιβάρυνση
Ίσως το πιο ουσιαστικό σημείο της παρουσίασης ήταν η διάκριση ανάμεσα στη χωροταξική φέρουσα ικανότητα και στη συνολική περιβαλλοντική και παραγωγική επιβάρυνση μιας περιοχής.
Το νέο ΕΧΠ προβλέπει επιμέρους μηχανισμούς για τις σωρευτικές επιπτώσεις. Στα φωτοβολταϊκά, για παράδειγμα, προβλέπεται άθροιση της ισχύος σε ορισμένες περιπτώσεις γειτονικών έργων και εξέταση σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων. Στα αιολικά εξετάζονται ζητήματα όπως το τοπίο και η ορατότητα, ενώ για τα ύδατα προβλέπεται έλεγχος της συνολικής πίεσης από έργα ΑΠΕ και συνοδά έργα. Για τη βιοποικιλότητα προβλέπεται επίσης στρατηγικό πρόγραμμα εκτίμησης σωρευτικών επιπτώσεων.
Το ζήτημα, σύμφωνα με την παρουσίαση, είναι ότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος δείκτης συνολικού περιβαλλοντικού κορεσμού, ο οποίος να συνυπολογίζει όλα τα έργα και όλες τις υποδομές στον ίδιο τόπο.
Και εδώ βρίσκεται το βασικό ερώτημα που τέθηκε για το Κιλκίς: δεν αρκεί να εξετάζεται αν ένα ακόμη φωτοβολταϊκό, ένα BESS ή μια γραμμή σύνδεσης επιτρέπεται μεμονωμένα. Χρειάζεται να εξετάζεται τι προκαλούν όλα μαζί στον ίδιο γεωγραφικό χώρο.
Ο αμπελώνας του Κιλκίς ως χαρακτηριστικό παράδειγμα
Ξεχωριστό κομμάτι της παρουσίασης αποτέλεσε ο αμπελώνας του Κιλκίς, με το επιχείρημα ότι η γεωργική γη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας «κενός χώρος».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η περιοχή διαθέτει 838 εκτάρια αμπελουργικής έκτασης, περισσότερους από 3.500 τόνους ετησίως οινοποιήσιμων σταφυλιών, 14 οινοποιητικές εγκαταστάσεις και σημαντική αύξηση της έκτασης του αμπελώνα από το 2008 έως το 2025.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ο ενεργειακός σχεδιασμός μπορεί να συνυπάρξει με παραγωγικά συστήματα που εξαρτώνται από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του εδάφους, του νερού, του κλίματος και του μικροκλίματος.
Στην ίδια ενότητα παρουσιάστηκαν επίσης επιστημονικά ευρήματα σχετικά με πιθανές μεταβολές σε θερμοκρασία επιφάνειας, θερμοκρασία αέρα και ενεργειακές ροές γύρω από πολύ μεγάλες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Σε συγκεκριμένη μελέτη που αναφέρεται στην παρουσίαση καταγράφηκαν μεταβολές έως περίπου 730 μέτρα εκτός των ορίων των εξεταζόμενων εγκαταστάσεων, γεγονός που χρησιμοποιείται για να τεθεί το ερώτημα εάν η μικροκλιματική επίδραση ενός μεγάλου φωτοβολταϊκού σταθμού σταματά πράγματι στην περίφραξή του.
Ομαδικές προσφυγές κατά του νέου νόμου στο ΣτΕ
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις και προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με το ζήτημα της χωροθέτησης και των σωρευτικών επιπτώσεων να βρίσκεται στο επίκεντρο. Όπως επισημάνθηκε στην ενημερωτική εκδήλωση στο Κιλκίς, ένα από τα κρίσιμα ζητήματα που αναμένεται να εξεταστούν αφορά το κατά πόσο η νέα χωροταξική ρύθμιση λαμβάνει επαρκώς υπόψη τη συνολική επιβάρυνση μιας περιοχής από υφιστάμενα, αδειοδοτημένα και νέα έργα ΑΠΕ, καθώς και τα συνοδά έργα υποδομής.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταβατικές διατάξεις, καθώς και το κατά πόσο η πραγματική περιβαλλοντική και χωρική πίεση μιας περιοχής αποτυπώνεται επαρκώς μέσα από τα νέα αριθμητικά όρια. Το ζήτημα, όπως παρουσιάστηκε, δεν αφορά μόνο το αν ένα μεμονωμένο έργο είναι χωροταξικά επιτρεπτό, αλλά και το συνολικό αποτύπωμα που δημιουργούν όλα τα έργα μαζί στον ίδιο χώρο.
Τάσος Καραγεωργίου: “Μαζική βιομηχανοποίηση κι όχι πραγματική πράσινη ενέργεια”
Κατά την ομιλία του ο κ. Τάσος Καραγεωργίου, μέλος της Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης για το Περιβάλλον & την Ενέργεια, επισήμανε πως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια έχει μετατραπεί σε μαζική βιομηχανοποίηση των ΑΠΕ, με πολιτιστικά χαρακτηριστικά κι όχι επιστημονικά, με το κράτος να προσπαθεί να εξασφαλίσει τη μείωση του επενδυτικού κινδύνου.
Ο κ. Καραγεωργίου τόνισε ότι πρέπει να τεθεί ως ζήτημα η πραγματική μορφή που έχει η πράσινη μετάβαση, καθώς αυτό που υφίσταται τώρα είναι μεγάλες μονάδες μέσα στη φύση μέσα είτε στο δάσος είτε σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Μεταξύ άλλων κατά την ομιλία του, ο Τάσος Καραγεωρίου υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει το πραγματικό οικολογικό αποτύπωμα από τις ΑΠΕ ενώ δε γίνεται λόγος για την ανακύκλωση και την ταφή των ΑΠΕ μετά το τέλος της προβλεπόμενης λειτουργίας τους.
About the Author
