Σημαντική εξέλιξη στην υπόθεση των σπάνιων φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι οι φωτογραφίες είναι αυθεντικές και ότι το Υπουργείο Πολιτισμού υπέγραψε προσύμφωνο με τον Βέλγο συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε (Tim De Craene) για την απόκτησή τους.
Η συλλογή, γνωστή ως συλλογή Χόιερ, περιλαμβάνει συνολικά 262 φωτογραφίες (και ορισμένα έντυπα), οι οποίες τραβήχτηκαν στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1943-1944 από τον Χέρμαν Χόιερ (Hermann Hoyer / Heuer), υπολοχαγό της Βέρμαχτ. Ο Χόιερ υπηρετούσε τότε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Μαλακάσας και, σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει (ή πιθανώς να συνδράμει) στην εκτέλεση των 200 κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το Χαϊδάρι στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Η ανακάλυψη και η κρίσιμη εξέταση
Οι φωτογραφίες ήρθαν στο φως πρόσφατα, όταν τμήμα τους (περίπου 12) εμφανίστηκε προς πώληση στην πλατφόρμα eBay.de στις 14 Φεβρουαρίου 2026, προκαλώντας κινητοποίηση στην Ελλάδα. Το Υπουργείο Πολιτισμού αντέδρασε άμεσα: κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων ταξίδεψε στο Βέλγιο (συγκεκριμένα στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ), όπου συναντήθηκε με τον συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε.
Η μακροσκοπική εξέταση πραγματοποιήθηκε από έμπειρα στελέχη του ΥΠΠΟ και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Το υλικό κρίθηκε γνήσιο και αυθεντικό.
Όπως δήλωσε η Λίνα Μενδώνη:
«Σήμερα, στο Δημαρχείο του Έβεργκεμ, η αντιπροσωπεία του Υπουργείου Πολιτισμού συναντήθηκε με τον συλλέκτη Τιμ Ντε Κράνε. Η αντιπροσωπεία εξέτασε το σύνολο της συλλογής Χόιερ, η οποία αποτελείται από 262 φωτογραφίες, τραβηγμένες στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της θητείας του, το 1943-1944, καθώς και κάποια έντυπα που ο ίδιος είχε περιλάβει σε αυτή. Η μακροσκοπική εξέταση, από έμπειρα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, επιβεβαίωσε την αυθεντικότητα του υλικού. Υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του συλλέκτη και η συλλογή αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών.»
Ιστορική σημασία και επόμενα βήματα
Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν στιγμές λίγο πριν και κατά την εκτέλεση των 200 (κυρίως κομμουνιστών και αντιστασιακών), δίνοντας «πρόσωπο» στις μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους. Πριν από λίγες ημέρες, το ΥΠΠΟ είχε ήδη κηρύξει το σύνολο της συλλογής μνημείο, λόγω της εξαιρετικής ιστορικής της αξίας.
Με την υπογραφή του προσυμφώνου, η συλλογή αποσύρθηκε οριστικά από τις δημοπρασίες. Ο Τιμ Ντε Κράνε δήλωσε ότι είναι «ανακουφισμένος» και «χαρούμενος» που η υπόθεση «τελείωσε» με θετικό τρόπο, και ότι η συμφωνία εξασφαλίζει την παραμονή του υλικού σε κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο.
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση της αγοράς (πιθανότατα με τελική σύμβαση) και την ενσωμάτωση των φωτογραφιών σε κρατική συλλογή, π.χ. στο Μουσείο Μπενάκη, στα Γενικά Αρχεία του Κράτους ή σε έκθεση σχετική με την Κατοχή και την Αντίσταση.
Στόχος είναι η διαφύλαξη, η ψηφιοποίηση και η δημόσια προβολή τους ως ντοκουμέντο μνήμης.
Η υπόθεση αυτή αποτελεί παράδειγμα επιτυχημένης παρέμβασης του ελληνικού κράτους για την προστασία της ιστορικής κληρονομιάς, αποτρέποντας τη διάσπαση ή την ιδιωτική εμπορευματοποίηση ευαίσθητου υλικού από την εποχή της ναζιστικής Κατοχής.
About the Author
