Οργή προκαλούν πλέον οι τελευταίες ανακοινώσεις του Υπερταμείου για το real estate στο οικόπεδο της ΔΕΘ, στις οποίες αποκαλύπτεται ότι το ποσό που απαιτείται για την «ανάπλαση» έχει εκτοξευθεί στα 370 εκατ. ευρώ και ότι το έργο μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν η κατασκευή γίνει με… Lego!
Συγκεκριμένα, η τελευταία ανακοίνωση του Υπερταμείου όχι μόνο κακοποιεί την αλήθεια όσον αφορά το ιστορικό του περιβόητου πρότζεκτ, αλλά διαψεύδει και όσα έχουν κατά καιρούς εξαγγελθεί για το κόστος και τα χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των σχεδίων τους.
Ακόμα χειρότερα, σε πρόσφατη εκδήλωση για το real estate στη Θεσσαλονίκη, ο Εκτελεστικός Διευθυντής και Εκτελεστικό Μέλος του Growthfund, ως εκπρόσωπος του Υπερταμείου, είπε ότι τον επόμενο μήνα θα παρουσιαστεί η μελέτη βιωσιμότητας για το έργο της ΔΕΘ, «που συνολικά εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 370 εκατ. ευρώ».
Προκαλεί κατάπληξη λοιπόν ο ρυθμός με τον οποίο ανεβαίνει το ποσό που απαιτείται. Τα 124 εκατ. ευρώ του 2013 έγιναν 200 εκατ. ευρώ το 2022, 300 εκατ. ευρώ μέχρι την τελευταία ανακοίνωση του Υπερταμείου και της θυγατρικής του ΔΕΘ, στις 25/2/25, και προχθές ανέβηκαν στα 370 εκατ. ευρώ. Είναι σίγουρο πως όσο θα πλησιάζουν στον χρόνο του διαγωνισμού, θα συνεχίζουν να ανεβάζουν το ποσό σύμφωνα με τις απαιτήσεις των εργολάβων.
Ένα μικρό ιστορικό, για να θυμηθούμε πώς έχουν τα πράγματα
Ξεκίνησαν το 2013 να διαφημίζουν το περίφημο, κατ’ αυτούς, σχέδιο για την «Ανάπλαση της ΔΕΘ». Δαπάνησαν δημόσιους πόρους για τη μελέτη σκοπιμότητας και περιέγραψαν τα βασικά χαρακτηριστικά του έργου και τους τρόπους χρηματοδότησης με ιδιωτικούς πόρους.
Με επιχείρημα ότι λόγω μνημονίων δεν υπάρχουν δημόσιοι πόροι, εγκαταλείφθηκε η δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου με ταυτόχρονη μεταφορά των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ στη Σίνδο, όπως προέβλεπε το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης, το 1985, και υιοθετήθηκε το 1999 από την τότε κυβέρνηση ως τόπος για την παγκόσμια έκθεση EXPO 2008 που η πόλη διεκδικούσε εκείνη την εποχή. Πρόταση που με ενθουσιασμό στήριζαν όλοι οι φορείς της Θεσσαλονίκης, καθώς θα αντιστάθμιζε τις δημόσιες υποδομές που γίνονταν στην Αττική, λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων.
Τη θέση αυτή συνέχιζαν να υποστηρίζουν μέχρι το 2013 όλες οι κυβερνήσεις και όλοι οι φορείς της πόλης, ενώ απέκρουαν προτάσεις εργολάβων για την ανακατασκευή της ΔΕΘ στον σημερινό χώρο. Ήξεραν ότι με την παραμονή της ΔΕΘ στο κέντρο η Θεσσαλονίκη θα έχανε τη δυνατότητα ενός μητροπολιτικού πάρκου και θα εξακολουθούσε να είναι η πόλη με το λιγότερο πράσινο στην ΕΕ. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα στο κέντρο θα επιδεινωνόταν και η αέρια ρύπανση, για την οποία η πόλη καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω των αιωρούμενων σωματιδίων, θα γινόταν περισσότερο τοξική.
Έβλεπαν ακόμη ότι η ΔΕΘ πνίγεται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, η εκθεσιακή δραστηριότητα μειώνεται όπως και η προσφορά της στην πόλη.
Και ενώ οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είχαν ήδη γίνει φανερές, αποφασίστηκε το 2013 ένα φαραωνικό έργο με τον επίπλαστο τίτλο «Ανάπλαση της ΔΕΘ». Με άλλοθι το μνημόνιο και την αδυναμία δημόσιας χρηματοδότησης, η κατασκευή των περιπτέρων θα γινόταν από ιδιώτες εργολάβους με αντιπαροχή ξενοδοχείο και εμπορικό – επιχειρηματικό κέντρο και μεγάλα πάρκινγκ, που θα κατασκεύαζαν στον χώρο της Έκθεσης.
Συνέχιζαν με μοναδικό και ανεξήγητο πάθος να δουλεύουν για το περιβαλλοντοκτόνο σχέδιο, καταργώντας το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης, ενώ οι κυβερνήσεις που ακολούθησαν προώθησαν σχετικές πολεοδομικές ρυθμίσεις.
Αφού επί χρόνια η διοίκηση της ΔΕΘ μας έλεγε ότι έχουν έτοιμες μελέτες και επενδυτές, φθάσαμε στο 2022, όπου παρουσίασαν το φαραωνικό σχέδιο του γερμανικού μελετητικού γραφείου.
Το ίδιο παραπλανητικές ήταν και οι ανακοινώσεις για το κόστος και τη χρηματοδότηση: από τα αρχικά 124 εκατ. ευρώ, το ανέβασαν στα 300 εκατ. ευρώ, από τα οποία 200 θα βάλει το δημόσιο με διάφορες μορφές και 100 ο επενδυτής. Τώρα, που το έφθασαν στα 370 εκατ. ευρώ, πόσα ακόμη θα βάλει το δημόσιο και με ποια μορφή;
Ασαφές είναι επίσης ποιος θα εκμεταλλεύεται τις εγκαταστάσεις. Άλλοτε λένε ότι θα είναι οι ιδιωτικές εταιρίες που θα έχουν την εκμετάλλευση για 40 χρόνια και άλλοτε το Δημόσιο που θα χρηματοδοτήσει το έργο κατά 2/3 και φυσικά θα έχει διαθέσει και το οικόπεδο.
Τι γίνεται με το χρονοδιάγραμμα;
Το χρονοδιάγραμμα επίσης είναι στον αέρα. Η ολοκλήρωσή του μετατίθεται συνεχώς. Η αρχική φιλοδοξία ήταν το έργο να είναι έτοιμο το Σεπτέμβριο του 2026 για να συμπέσει με τον εορτασμό των 100 χρόνων της ΔΕΘ. Πέρσι όμως ανακοινώθηκε ότι μετατίθεται ο χρόνος έναρξης κατασκευής κατά πέντε χρόνια, συνεπώς και η παράδοση πηγαίνει στο 2031.
Χωρίς ίχνος ντροπής στην τελευταία ανακοίνωσή τους μας λένε ότι το έργο «εξελίσσεται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα μέχρι στιγμής». Το «μέχρι στιγμής» τι το ήθελαν, τι ξέρουν για τη συνέχεια;
Και αφού παραθέτουν το νέο χρονοδιάγραμμα, μας ενημερώνουν ότι:
«Το Β’ εξάμηνο 2026 αναμένεται να έχει υπογραφεί η σύμβαση με τον ανάδοχο ώστε να ξεκινήσει η εκπόνηση των μελετών που απαιτούνται για την αδειοδότηση και την εκκίνηση του κατασκευαστικού έργου. Το Έργο θα υλοποιείται και θα παραδίδεται τμηματικά, ώστε να μην διακοπεί η λειτουργία του Διεθνούς Εκθεσιακού και Συνεδριακού Κέντρου Θεσσαλονίκης. Έως το 2031 εκτιμάται πως θα έχει ολοκληρωθεί το σύνολο των εργασιών».
Ωστόσο κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, διότι:
- Η χρηματοδότηση δεν είναι εξασφαλισμένη, όσο και αν πιστεύουν ότι θα ξεγελάσουν τις υπηρεσίες της ΕΕ και θα χρηματοδοτήσουν με πόρους του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας έργα real estate. Μπορεί ο Υπουργός Οικονομικών να τους υποσχέθηκε 80 εκατ. ευρώ από το ΠΔΕ, όμως το δάνειο των 80 εκατ. της κρατικής ΔΕΘ ΑΕ πώς θα το δικαιολογήσουν και πώς θα το αποπληρώσουν; Αλήθεια, γιατί το κρύβουν στην τελευταία ανακοίνωση, φοβούνται την κατακραυγή του κόσμου;
- Λένε ότι θα κάνουν τον διαγωνισμό με «προκαταρκτική αρχιτεκτονική μελέτη» και μετά ο «επενδυτής» θα κάνει τις πέντε σημαντικές και αναγκαίες μελέτες που τους επέβαλε το ΣτΕ: περιβαλλοντική, υδραυλική-αντιπλημμυρική, κυκλοφοριακή, αρχαιολογική, οικοδομική. Πώς θα τις αναθέσει, πόσο θα κοστίσουν και πότε θα ολοκληρωθούν, για να αρχίσουν την κατασκευή του έργου; Αν κάποια από τις μελέτες δεν εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες, τι θα κάνουν; Ποια η σκοπιμότητα, ποιος θα πληρώσει τις καθυστερήσεις ή την αδυναμία εκτέλεσης του έργου;
- Πώς θα λειτουργεί η Έκθεση ενώ ταυτόχρονα θα κατεδαφίζονται όλα τα υφιστάμενα κτίρια, θα ανασκάπτεται όλη η έκταση και θα κατασκευάζονται τα τερατώδη περίπτερα, τριπλάσια του Παλέ ντε Σπορ, το ξενοδοχείο, το συνεδριακό κέντρο, το γιγάντιο πάρκινγκ, το επιχειρηματικό-εμπορικό κέντρο και το πάρκο; Με Lego θα τα κατασκευάσουν;
Το μόνο βέβαιο είναι ότι όχι μόνο όλα αυτά δεν θα ολοκληρωθούν μέχρι το 2031, αλλά και για πολλά χρόνια ακόμη το κέντρο της πόλης θα είναι ένα ατέλειωτο εργοτάξιο.
Καταλαβαίνουν τι σημαίνει αυτό για την πόλη και τις λειτουργίες της; Μπορούν να συνειδητοποιήσουν έστω και τώρα τις ευθύνες τους απέναντι στην πόλη, τους Θεσσαλονικείς, τη ΔΕΘ και την οικονομία της ευρύτερης περιοχής.
Μετά από όλα αυτά, είναι πολύ πιθανό στα τόσα χαμένα χρόνια να προστεθεί και το οριστικό τέλος της ΔΕΘ, αφού με όλα αυτά θα φύγουν και οι λίγοι εκθέτες που έμειναν, καθώς οι περισσότεροι ήδη από χρόνια εκθέτουν στα ιδιωτικά εκθεσιακά κέντρα της Αττικής.
Οι διεκδικήσεις των πολιτών
- Αληθινό Μητροπολιτικό Πάρκο – κοινόχρηστο χώρο πράσινου, με ήπιες εκθεσιακές δραστηριότητες για τη βιωσιμότητα της ΔΕΘ.
- Μετεγκατάσταση των εκθέσεων μεγάλης όχλησης εκτός αστικού ιστού, στη δυτική Θεσσαλονίκη, για την ισόρροπη ανάπτυξη της πόλης, με ταυτόχρονη ανάπτυξη των μέσων μεταφοράς σταθερής τροχιάς.
- Προϋπολογισμό έργου που δεν θα υπερχρεώσει το ελληνικό δημόσιο.
- Αφαίρεση του χώρου της ΔΕΘ και της ΔΕΘ-HELEXPO από το χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου.
- Διατήρηση της συλλογικής μνήμης της πόλης με αξιοποίηση και ανάδειξη των ιστορικών περιπτέρων αξιόλογης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και μη διατάραξη του πλούσιου αρχαιολογικού υπόβαθρου της περιοχής.
About the Author
