Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να γίνει το βασικό φυσικό σκηνικό της νέας τηλεοπτικής σειράς «Madre-Μάνα», σε σενάριο της Μιμής Ντενίση και σκηνοθεσία του Γιάννη Σακαρίδη. Τα γυρίσματα αναμένεται να ξεκινήσουν τον Φεβρουάριο και, σε πρώτη φάση, να ολοκληρωθούν τον Ιούνιο, με σημαντικό μέρος τους επίσης στην παλιά πόλη της Ξάνθης και στη Μπαρμπούτα, την ιστορική εβραϊκή συνοικία της Βέροιας. Την έναρξη ανακοίνωσε η ίδια η Ντενίση σε συνάντηση με δημοσιογράφους της Θεσσαλονίκης.
Η σειρά περιγράφεται από τη δημιουργό της ως προσωπικό όνειρο που χρειάστηκε περίπου δύο χρόνια για να περάσει στην υλοποίηση. «Ήταν πάρα πολύ δύσκολο γιατί είναι μία σειρά, η πιο ακριβή που έχει γίνει ποτέ στην ελληνική τηλεόραση, την οποία την προορίζουμε για το εξωτερικό μετά», ανέφερε. Η επιλογή της πόλης, εξήγησε, δεν οφείλεται μόνο στην αγάπη της για τη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία: «Διαβάζοντας ιστορία βλέπω μία αδικία, βλέπω μία Αθήνα υδροκέφαλη που ασχολούμαστε συνέχεια με τα θέματα τα δικά μας… και αγνοούμε παντελώς την ιστορία του πιο σημαντικού ίσως κομματιού της Ελλάδας, που είναι η Μακεδονία και η Θράκη».
Από την παράσταση στη σειρά
Το «Madre-Μάνα» αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια της ιστορίας της παράστασης «Από Σμύρνη… Σαλονίκη», που παρουσιάστηκε για σχεδόν τρεις μήνες στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Στην παράσταση, η Φιλιώ Μπαλτατζή, αρχόντισσα της Σμύρνης, φτάνει το 1923 στη Σαλονίκη με ό,τι έχει απομείνει από την οικογένειά της. Πολλοί θεατές, σύμφωνα με τη Ντενίση, ήθελαν να μάθουν τι απέγινε η κεντρική ηρωίδα.
Η σειρά ανοίγει το 1943. Η Φιλιώ, πλέον σε προχωρημένη ηλικία, βλέπει από το παράθυρό της ένα πλήθος Εβραίων συμπολιτών της να οδηγούνται στα τρένα. Η εικόνα την γυρίζει νοερά στο 1923 και στην άφιξή της, ρακένδυτης, μαζί με τους επιζώντες της οικογένειας. «Βλέποντας αυτούς τους ανθρώπους η Φιλιώ λέει “δεν θα σταματήσει ποτέ ο άνθρωπος να επαναλαμβάνει τα ίδια; Πάντα θα ξεσπιτώνονται, πάντα θα πηγαίνει ο ένας εναντίον του άλλου;”», ανέφερε η Ντενίση.
Ο τίτλος παραπέμπει στη Φιλιώ, αλλά και στην ίδια την πόλη: «Έγινε προσφυγομάνα για κάθε ξεριζωμένο που ήρθε και ήταν η Madre για την εβραϊκή κοινότητα και βέβαια μάνα είναι και η Φιλιώ που αγκαλιάζει όχι μόνο την οικογένειά της, αλλά και όποιον έχει ανάγκη».
Δύο ξεριζωμοί, μία πόλη
Το σενάριο πατάει σε δύο διαδοχικά τραύματα της Θεσσαλονίκης.
Μετά την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922, η πόλη έγινε βασική πύλη εισόδου προσφύγων από τη Μικρά Ασία και, στη συνέχεια, ανταλλάξιμων πληθυσμών. Μέσα σε λίγες ημέρες του Σεπτεμβρίου 1922 αποβιβάστηκαν χιλιάδες άνθρωποι στο λιμάνι· οι εκτιμήσεις της εποχής ανεβάζουν τους πρόσφυγες που πέρασαν ή παρέμειναν στην πόλη σε δεκάδες χιλιάδες, ενώ στην απογραφή προσφύγων του 1923 η Γενική Διοίκηση Θεσσαλονίκης κατέγραψε πάνω από 160.000. Πολλοί στεγάστηκαν σε καταυλισμούς, επιταγμένα δωμάτια και παραπήγματα. Η Φιλιώ του σεναρίου ανήκει σε αυτό το κύμα: φτάνει χωρίς πόρους, σε μια πόλη που ήδη δυσκολευόταν να τους χωρέσει.
Είκοσι χρόνια αργότερα, η ίδια πόλη γίνεται σημείο εκκίνησης ενός άλλου ξεριζωμού. Από τα μέσα Μαρτίου 1943, οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης —κοινότητα που πριν από τον πόλεμο αριθμούσε περίπου 50.000 ανθρώπους, σεφαραδίτικη και ελληνόφωνη σε μεγάλο μέρος της— συγκεντρώθηκαν και οδηγήθηκαν με αμαξοστοιχίες από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Σε περίπου 19 αποστολές έως το καλοκαίρι του 1943 εκτοπίστηκε σχεδόν το σύνολο της κοινότητας. Ελάχιστοι επέστρεψαν. Η σκηνή με την οποία ανοίγει η σειρά —η ηλικιωμένη Φιλιώ να βλέπει γνωστούς της να μπαίνουν στα τρένα— αντιστοιχεί σε αυτή την περίοδο.
Πού θα γυριστεί
Η παραγωγή θα κινηθεί από τη Ροτόντα και τα βυζαντινά τείχη μέχρι το Τσινάρι, τον Σιδηροδρομικό Σταθμό, τη Συναγωγή, τη ΧΑΝΘ, τον Άγιο Δημήτριο, τον Λευκό Πύργο και το λιμάνι. Ο Σταθμός έχει άμεση σχέση με τους εκτοπισμούς του 1943. Η Ροτόντα και η Αψίδα του Γαλερίου παραπέμπουν στο αστικό τοπίο του μεσοπολέμου, όταν από εκεί περνούσε το τραμ και πίσω τους υπήρχαν μέτωπα σπιτιών που σήμερα δεν σώζονται. Η Μπαρμπούτα της Βέροιας και η παλιά πόλη της Ξάνθης προσθέτουν τις εβραϊκές συνοικίες εκτός Θεσσαλονίκης, διευρύνοντας τον χάρτη της Μακεδονίας και της Θράκης που θέλει να αναδείξει η σειρά.
Καστ, κομπάρσοι και συντελεστές
Συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Νίκος Ψαρράς, ο Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, ο Γιάννης Τσιμιτσέλης, η Κατερίνα Γερονικολού, η Ναταλία Δραγούμη, η Ντίνα Μιχαηλίδου, ο Αντώνης Λουδάρος, η Άννα Κουρή, η Νόνη Ιωαννίδου και ο Λευτέρης Ελευθερίου. Για τις ανάγκες των γυρισμάτων θα χρειαστούν περίπου 500 βοηθητικοί ηθοποιοί. Η παραγωγή απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε Θεσσαλονικείς που θέλουν να συμμετάσχουν.
Τα σκηνικά έχει αναλάβει η Αγγελική Ανακτορίδου, τα κοστούμια η Φωτεινή Δήμου και τη μουσική ο Μίνως Μάτσας. Πρόκειται για συμπαραγωγή της ΕΡΤ και του ΕΚΟΜΕΔ. Η αναπαράσταση εποχής απαιτεί μεγάλο αριθμό κοστουμιών και σκηνικών.
Η πόλη του ’23 και του ’43 με τεχνητή νοημοσύνη
Μέρος του χαμένου αστικού τοπίου θα ανασυντεθεί ψηφιακά. «Θα χρησιμοποιήσουμε και πολύ AI. Γιατί, ας πούμε, εκεί που είναι η Ροτόντα και η Αψίδα, εκεί περνούσε το τραμ και ήταν σπίτια από πίσω. Άρα εμείς αυτό θα το φτιάξουμε με το AI, χρησιμοποιώντας τον χώρο και κάνοντας με AI τα τραμ κ.λπ.», είπε η Ντενίση. Η σύγχρονη πόλη λειτουργεί έτσι ως βάση, πάνω στην οποία «ξαναχτίζονται» στοιχεία της μεσοπολεμικής και κατοχικής Θεσσαλονίκης.
Τι σημαίνει για την πόλη
Ένα πολυπληθές συνεργείο και γνωστοί ηθοποιοί θα μείνουν για μήνες στη Θεσσαλονίκη, με γυρίσματα σε δημόσιους και ιστορικούς χώρους. Η Ντενίση υποστήριξε ότι η σειρά μπορεί να αναδείξει «τις απίστευτες ομορφιές που έχει η πόλη και η περιοχή» αλλά και «την ουσία αυτής της περιοχής που επίτηδες ή τυχαία την έχουμε ξεχάσει». Αν η παραγωγή όντως ταξιδέψει εκτός Ελλάδας, όπως δηλώνει, η Θεσσαλονίκη του 1923 και του 1943 θα είναι το πρόσωπο που θα δει το ξένο κοινό — όχι μόνο ως σκηνικό, αλλά ως τόπος που δέχτηκε πρόσφυγες και, λίγα χρόνια αργότερα, έχασε σχεδόν ολόκληρη την εβραϊκή κοινότητά της.
Πηγή βασικών δηλώσεων και στοιχείων παραγωγής: ΑΠΕ-ΜΠΕ
About the Author
