Συνεχίζεται η δίκη για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι και σήμερα απολογείται η πρώην περιφερειάρχης Αττικής, Ρένα Δούρου. Η κ. Δούρου επανέλαβε – όπως και πρωτοδίκως – ότι η Περιφέρεια Αττικής εκ του νόμου δεν είχε δικαιοδοσία να εισηγηθεί οργανωμένη απομάκρυνση των κατοίκων από τις περιοχές που απειλούνταν. Η απολογία της τότε Περιφερειάρχη κλείνει τον κύκλο απολογιών των 21 κατηγορουμένων για όσα έγιναν και όσα δεν έγιναν το μοιραίο απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018, όταν η φωτιά κατέκαψε ανθρώπους και περιουσίες.
Ξεκινώντας την απολογία της, η κ. Δούρου δήλωσε: «Δεν θέλω να επαναλάβω αυτά που είπα πρωτόδικα είμαι σίγουρη ότι τα γνωρίζετε. Όμως την θλίψη και την συγγνώμη μου οφείλω να την επαναλάβω και θα την επαναλαμβάνω πάντοτε».
Η κατηγορούμενη είπε στους δικαστές αμέσως μετά: «Πριν ξεκινήσω να αναφέρομαι επί των κατηγοριών θα ήθελα να περιγράψω την άποψη που έχω για την δίωξή μου. Ουδέποτε βαρυγκώμησα, ουδέποτε έδειξα την δυσφορία μου, ούτε είπα ότι είναι πολιτική δίωξη. Ουδέποτε είπα ή θεώρησα ταλαιπωρία την όλη διαδικασία, γιατί απλά ωχριά μπροστά στον πόνο των ανθρώπων που επλήγησαν. Αντιθέτως πιστεύω ότι τα πολιτικά πρόσωπα που είτε προσωπικά είτε ως υπηρεσία στην οποία είναι επικεφαλής, εμπλέκονται σε μία υπόθεση, θα πρέπει να φθάνει η υπόθεση στο ακροατήριο, στους φυσικούς δικαστές και να μην οχυρωνόμαστε πίσω από ασυλίες.
Πιστεύω ότι η βουλευτική ασυλία συνταγματικά πρέπει να περιοριστεί αυστηρά σε ελάχιστες περιπτώσεις. Μέχρι τότε οφείλουμε οι ίδιοι να ζητάμε την άρση της βουλευτικής ασυλίας ώστε να κρινόμαστε από τους φυσικούς δικαστές, όπως όλοι οι πολίτες”.
Η κατηγορούμενη συνεχίζει την απολογία της απαντώντας σε όλες τις αιτιάσεις της έφεσης που άσκησε ο Εισαγγελέας κατά της ομόφωνης αθώωσής της, από το πρωτόδικο δικαστήριο.
Πρώτο και βασικό θέμα που η κ. Δούρου επιχειρεί να αντικρούσει, είναι το ζήτημα της Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης, για το οποίο παραθέτει όλο το ισχύον, τότε, θεσμικό πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο την εισήγηση για αυτήν την δράση έχει αποκλειστικά η Πυροσβεστική.
Ευάγγελος Μπουρνούς: «Δεν μπορεί να γίνονται οι αυτοδιοικητικοί οι αυτοφωράκηδες του κράτους κάθε φορά που κάνει κάποιος λάθος»
Για την απουσία κρατικού μηχανισμού τις κρίσιμες ώρες της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι μίλησε κατά τη διάρκεια της απολογίας του στο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων ο Ευάγγελος Μπουρνούς, πρώην δήμαρχος Ραφήνας-Πικερμίου
Ο Ευάγγελος Μπουρνούς, υπεραμυνόμενος των ενεργειών τις οποίες ο ίδιος έκανε από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε ότι εκδηλώθηκε η πυρκαγιά, υποστήριξε πως «δεν μπορεί να γίνονται οι αυτοδιοικητικοί οι αυτοφωράκηδες του κράτους κάθε φορά που κάνει κάποιος λάθος».
Όπως είπε κατά τη διάρκεια της απολογίας του στο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων, υπήρξαν λανθασμένες εκτιμήσεις και έλλειψη ενημέρωσης από την Πυροσβεστική, λανθασμένες οδηγίες της Αστυνομίας προς τους πολίτες και καθυστέρηση του Λιμενικού. «Δεν υπήρχε κρατικός μηχανισμός να αποτρέψει εν τη γενέσει της την καταστροφή. Το κράτος ήρθε την επόμενη μέρα. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν έφτασε ποτέ μέχρι αργά το βράδυ. Κατάσβεση κάναμε μόνοι μας μέχρι τις δύο τα ξημερώματα», είπε μεταξύ άλλων ο πρώην δήμαρχος Ραφήνας-Πικερμίου.
Ιωάννης Καπάκης: «H γενική γραμματεία Πολιτικής Γραμματείας τότε δεν είχε επιτελικές δυνάμεις»
Στις (19/2), απέναντι στους δικαστές στάθηκε ο τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Καπάκης, ο οποίος αφού εξέφρασε συλλυπητήρια για τις απώλειες από την φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018, είπε στους δικαστές ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που είχε εκ του νόμου «θεωρώ ότι έκανα ό,τι ήταν δυνατό για αυτό το περιστατικό που με έχει σημαδέψει για ολόκληρη την ζωή μου».
Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο, η γενική γραμματεία Πολιτικής Γραμματείας τότε «δεν είχε επιτελικές δυνάμεις». Ανέφερε δε, ότι «ο νόμος ορίζει ότι οι δήμοι και περιφέρειες έχουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Εγώ δεν έχω αρμοδιότητα να υποκαταστήσω το έργο τους. Οι δράσεις ασκούνται όχι σε κεντρικό αλλά σε αποκεντρωμένο επίπεδο, καθώς εκείνοι γνωρίζουν το ειδικό τοπικό καθεστώς και τις συνθήκες ώστε να αναπτύξουν την δράση τους».
Διαβάζοντας όλο το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε την επίμαχη περίοδο, ο κ. Καπάκης αρνήθηκε ότι έχει ευθύνη για την τραγωδία, ισχυριζόμενος ότι για τα επιμέρους θέματα, όπως το αμιγώς επιχειρησιακό αλλά και την διαχείριση της κατάστασης, όπως για ενημέρωση πολιτών και Οργανωμένη Προληπτική Απομάκρυνση, οι ευθύνες ξεκινούσαν από την Πυροσβεστική και κατέληγαν στην Αυτοδιοίκηση, δήμους και περιφέρεια και την Ειδική Γραμματεία Επικοινωνιακής Διαχείρισης του υπουργείου Τύπου και Ενημέρωσης «που είχε την ευθύνη για την ενημέρωση πολιτών» .
Ειδικά για το ζήτημα της Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης, (ΟΠΑ) ο κατηγορούμενος σημείωσε ότι μετά από εισήγηση της Πυροσβεστικής, αρμοδιότητα για τέτοια δράση έχει ο δήμος ή η περιφέρεια, αναφέροντας πως εν προκειμένω είχε η τότε περιφερειάρχης. Είπε επίσης, πως «ο εισαγγελέας λέει ότι μπορούσα να είμαι εγώ το αποφασίζον όργανο. Όπως αποδείχθηκε στο δικαστήριο, δεν υπήρχε καμία εισήγηση. Ο νόμος θέτει το θέμα της εισήγησης ως βασικό και δεν υπάρχει αμφιβολία για τον φορέα που αποφασίζει. Δήμαρχος ή περιφερειάρχης. Ο νομοθέτης θέλει τέτοιου είδους αποφάσεις να λαμβάνονται επί του πεδίου. Είμαι ο μόνος που δεν ήμουν στο πεδίο. Πλην άλλων, θα έπρεπε να είχα εκτός από εισήγηση του πεδίου και διαβεβαίωση-εισήγηση των επιτόπιων φορέων ότι με τα μέσα που έχουν μπορούν να την υλοποιήσουν. Αυτά υπό την προϋπόθεση του χρόνου. Το απώτατο σημείο πυρκαγιάς ήταν 17.30. Εκείνη την ώρα τέτοιο αίτημα δεν υπήρχε».
Κατά τον κατηγορούμενο, «ο κ. Ματθαιόπουλος δεν μας έθεσε θέμα αναγκαιότητας ενημέρωσης. Προκύπτει από την δικογραφία ότι η ενημέρωση του κοινού γινόταν από το ΠΣ που είχε την ευθύνη για την αντιμετώπιση της φωτιάς και την γνώση για την εξέλιξη της.
Όλα τα Μέσα αντλούσαν πληροφορίες από το ΠΣ. Είχε σταλεί sms σε διαπιστευμένους δημοσιογράφους από το γραφείο Τύπου του ΠΣ. Έδωσαν δύο συνεντεύξεις γύρω στις 10 το βράδυ. Αν έκρινε ότι είναι σκόπιμο, θα είχε κάνει και άλλη ενημέρωση. Θα μπορούσε να είχε ενημερώσει και πόρτα-πόρτα. Είναι απόφαση που βαραίνει την Πυροσβεστική. Αυτή κρίνει αν θα ενημερώσει για απομάκρυνση ή αν θα είναι καλύτερα να μην ενημερώσει».
Σε άλλο σημείο της απολογίας του, ο κ. Καπάκης αμφισβήτησε την παραδοχή της κατηγορίας ότι αν είχαν ενημερωθεί οι πολίτες θα εξελισσόταν καλύτερα η κατάσταση: «Ακόμη και σήμερα δεν γνωρίζουμε τι πραγματικά έγινε. Από πού έφυγαν αυτοί οι άνθρωποι, πώς κινήθηκαν και τι θα γινόταν αν είχαν κινηθεί διαφορετικά. Δεν έχουμε επίσημη έκθεση για αυτό. Το καίριο ερώτημα: υπήρχε κρίσιμος χρόνος; Από όσα έχω διαβάσει δεν έχω καταλήξει αν υπήρχε ο αναγκαίος χρόνος ή αν θα οδηγούμασταν σε χάος. Αυτός που θα δώσει εντολή να φύγεις πρέπει να ξέρει ότι έχεις τον αναγκαίο χρόνο για να φύγεις ασφαλής.
Σε περιπτώσεις διαχείρισης καταστροφικών φαινομένων, αν δεν υπάρχει οργανωμένο σχέδιο, υπάρχει κίνδυνος πανικού. Ειδικά όταν υπάρχει πλήθος ανθρώπων που πρέπει να κινηθούν σε συνθήκες κινδύνου.
Ακόμη και σήμερα δεν γνωρίζουμε αν υπήρχε δυνατότητα οργανωμένης απομάκρυνσης εκείνη την ημέρα. Έξι χρόνια μετά, δεν έχουμε επίσημη απάντηση σε αυτό.
Ακόμη κι αν δίνονταν μήνυμα να φύγουν, υπάρχουν μεταβλητές. Ποιος ήταν ο χρόνος που είχαν να κινηθούν; Να αυτενεργήσουν; Να φύγουν με αυτοκίνητο; Να πάνε προς την θάλασσα που αποδείχθηκε μη ασφαλής; Σε ποια κατεύθυνση θα έπρεπε να κινηθούν; Πόσοι ήταν οι πολίτες που θα έπρεπε να μετακινηθούν, δεν το γνωρίζουμε ακόμη και σήμερα. Και οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα ή σοβαρά προβλήματα υγείας τι θα έκαναν;».
Αναφερόμενος στο θέμα του 112, ο κ. Καπάκης είπε πως ήταν ένα έργο που είχε ξεκινήσει από το 2010, με σχετική σύμβαση της Κοινωνίας της Πληροφορίας και του ΟΤΕ, το οποίο ωστόσο σταμάτησε για τεχνικούς λόγους (δεν είχε προβλεφθεί σύνδεση με Αστυνομία και Πυροσβεστική) και έτσι μεταφέρθηκε στην χρηματοδότηση της περιόδου 2016- 2020.
Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο, την επίμαχη μέρα «ακόμη και να υπήρχε 112, θα έπρεπε να γίνει ενημέρωση πόρτα-πόρτα, σειρήνες κλπ. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν μαζί το κινητό τους, που είναι στην θάλασσα. Η πόρτα-πόρτα σου δίνει πλεονέκτημα καθώς γίνεται καταγραφή των πολιτών, των περιπτώσεων με ζητήματα ασθενειών, αναπνευστικά κλπ. Η ενημέρωση γίνεται με βάση τις συνθήκες του πεδίου».
Όσον αφορά το σκέλος της έφεσης που του καταλογίζει ότι δεν προέβη σε ενημέρωση και συντονισμό των τοπικών φορέων, ο κ. Καπάκης είπε:
«Θα έπρεπε δηλαδή εγώ να εκτιμώ την επικινδυνότητα της πυρκαγιάς. Κάθε μέρα δηλαδή να εκτιμώ 50 πυρκαγιές… τι αρμοδιότητα είχα εγώ; Να λέω στον αρχηγό και τον υπαρχηγό του ΠΣ τι θα κάνουν; Πουθενά δεν προβλέπεται στην κείμενη νομοθεσία συντονισμός από εμένα. Η ευθύνη συντονισμού εμπλεκομένων φορέων ανήκει στο ΠΣ. Η ενημέρωση και διαβίβαση αιτημάτων ανήκε στο ΚΕΠΠ. Πουθενά στον κόσμο δεν θα βρείτε να γίνεται εκτίμηση κινδύνου εκτός πεδίου. Εκεί δηλαδή που λαμβάνει χώρα το επεισόδιο… από την έφεση του εισαγγελέα φαίνεται σαν εγώ να διοικούσα την Πυροσβεστική».
Πρόεδρος: Τελικά όταν λέει ο νόμος ότι «η ΓΓ μεριμνά για ΟΠΑ» τι εννοεί;
Κατηγορούμενος: Ότι εκδίδει όλες τις εγκυκλίους και διευκολύνει με βάση αρμοδιότητες ώστε να αναπτυχθεί η δράση.
Πρόεδρος: Ποιες ήταν οι αρμοδιότητες του γενικού γραμματέα;
Κατηγορούμενος: Αυτό που ουσιαστικά κάνουμε είναι μέσα από τα νομοθετήματα που διέπουν τον κάθε φορέα, να ορίζουμε το «ποιος, που, πότε». Αλλά δεν λέμε εμείς το πώς.
Η διαδικασία θα συνεχιστεί αύριο, οπότε και αναμένεται να απολογηθεί ο τότε δήμαρχος Μαραθώνα.
Πηγή: ΕΡΤNews