Ελλάδα: Κατόπιν εορτής κι αφού μέσα σε 5 ημέρες έγιναν στάχτη συνολικά 111.732 στρέμματα , από την καταστροφική πυρκαγιά που ξεκίνησε από την Βοιωτία και πέρασε στη δυτική Αττική, η Εισαγγελέας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) διέταξε να ερευνηθούν τυχόν αξιόποινες πράξεις που σχετίζονται με τα εγκατεστημένα αιολικά πάρκα ανά την ελληνική επικράτεια.
Να υπενθυμίσουμε ότι η φωτιά στη Βοιωτία, σύμφωνα με έκθεση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, προκλήθηκε από σπινθήρες καλωδίων δικτύου μεταφοράς ρεύματος της αιολικής εγκατάστασης, επισημαίνοντας παραμορφώσεις και θερμικές αλλοιώσεις στα καλώδια του δικτύου.
Στην πρόσφατη φωτιά στον Κουβαρά Αττικής, πληροφορίες αναφέρουν πως από την προανακριτική έρευνα της ΠΥ φαίνεται η φωτιά να ξεκίνησε και πάλι από σπινθήρα που προκλήθηκε στο δίκτυο ηλεκτροδότησης ΑΠΕ.
Η Δ.Α.Ε.Ε. λοιπόν αποφάσισε τώρα να ερευνήσει αν οι εγκαταστάσεις των αιολικών σταθμών τηρούν τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές εγκατάστασης, συντήρησης και λειτουργίας.
Αδειοδοτήσεις αιολικών πάρκων στα καμένα
Οι πυρκαγιές δασών είτε από φθαρμένα καλώδια ηλεκτροδότησης των αιολικών εγκαταστάσεων, είτε από ανθρώπινο παράγοντα (εμπρησμός, εργασίες, ατύχημα κλπ) αποτελεί ένα κομμάτι της περιβαλλοντικής καταστροφής.
Το τρίτο κομμάτι αφορά τις αδειοδοτήσεις εγκατάστασης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιές.
Να υπενθυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι το 2012 η Ολομέλεια του ΣτΕ, με εισηγήτρια την τότε Σύμβουλο Επικρατείας και πρώην ΠτΔ Κατερίνα Σακελλαροπούλου, με την απόφαση 2499/2012 έκρινε ότι υπό εξαιρετικές προϋποθέσεις μπορεί να επιτραπεί η εγκατάσταση αιολικού πάρκου σε αναδασωτέα έκταση.
Η απόφαση αυτή ήρθε λίγα χρόνια μετά την πυρκαγιά στον Ελικώνα της Βοιωτίας, η οποία είχε καταστρέψει χιλιάδες στρέμματα δασικής έκτασης, που στη συνέχεια ως περιοχή κηρύχθηκε αναδασωτέα. Στην ίδια αναδασωτέα έκταση χωροθετήθηκε το αιολικό πάρκο στη θέση «Μελίσσι» του τότε Δήμου Θίσβης, με 12 ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 36 MW. Η υπόθεση έφτασε στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία με την απόφαση 2499/2012 έκρινε, υπό συγκεκριμένες και εξαιρετικές προϋποθέσεις, συνταγματικά ανεκτή την επέμβαση σε αναδασωτέα έκταση για την εγκατάσταση αιολικού σταθμού.
Οι “υπό εξαιρετικές προϋποθέσεις” και στην μεγάλη πυρκαγιά του Έβρου (2023)
Στον Έβρο, η μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου 2023 έκαψε τελικά περισσότερα από 935.000 στρέμματα, σύμφωνα με την τελική δορυφορική αποτύπωση του Meteo/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με δεδομένα του ευρωπαϊκού Copernicus, εκ των οποίων τα 440.180 στρέμματα ήταν δασικές εκτάσεις (47% του συνόλου των καμένων).
Σύμφωνα με την τότε καταγγελία της Ορνιθολογικής Εταιρείας Ελλάδας και άλλων 9 περιβαλλοντικών οργανώσεων, σε λιγότερο από έναν μήνα μετά την καταστροφική πυρκαγιά, δόθηκε άδεια για αιολικό σταθμό μέσα σε καμένη έκταση της περιοχής «Νότιο Δασικό Σύμπλεγμα Έβρου», η οποία ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης να απαντά στις 27 Σεπτεμβρίου 2023 ότι οι αδειοδοτημένες ανεμογεννήτριες δεν βρίσκονταν μέσα στην καμένη έκταση, υποστηρίζοντας ότι αυτό προκύπτει από δορυφορικές εικόνες και το Copernicus, γνωμοδοτώντας θετικά στην έγκριση των περιβαλλοντικών όρων και περιορισμών για την κατασκευή και λειτουργία των δύο συγκεκριμένων αιολικών σταθμών.
(Η αρνητική γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Έβρου και Δαδιάς για το συγκεκριμένο έργο δεν λήφθηκε ποτέ στα υπόψιν).
Το θέμα έφτασε στη Βουλή και η κυβέρνηση ανακοίνωσε τότε αναστολή της διαδικασίας αδειοδότησης αιολικών στις καμένες περιοχές του Έβρου, μέχρι να υπάρξει ειδικότερο πλαίσιο για τη χωροθέτησή τους.
Η υπόθεση όμως επανήλθε το 2025, μετά από νέα καταγγελία της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, σύμφωνα με την οποία η δανέζικη εταιρεία European Wind Farms σχεδιάζει συνολικά 217 ανεμογεννήτριες στην περιοχή.
Το στοιχείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις είναι ότι, σύμφωνα με την περιβαλλοντική οργάνωση, 91 από τις προτεινόμενες ανεμογεννήτριες χωροθετούνται μέσα στις εκτάσεις που κάηκαν στη μεγάλη πυρκαγιά του 2023.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του αιολικού σταθμού «ΑΜΠΕΛΙΑ 2», κοντά στη Μελία του Δήμου Αλεξανδρούπολης. Το έργο προβλέπει 4 ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 16,8 MW, σε περιοχή όπου βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα αναδάσωσης. Στην έκταση των 1.146 στρεμμάτων έχουν ήδη φυτευτεί, σύμφωνα με την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, 47.946 δέντρα, στο πλαίσιο έργου που ξεκίνησε στα τέλη του 2024 και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2027.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο έργο, όπως και άλλοι σχεδιαζόμενοι αιολικοί σταθμοί, έρχεται σε αντίθεση με την προσπάθεια αποκατάστασης του δασικού οικοσυστήματος και την προστασία των σημαντικών ενδιαιτημάτων της περιοχής.
Ο χάρτης των αιολικών στην Ελλάδα 2026: Πού βρίσκονται οι περισσότερες ανεμογεννήτριες
Ανεμογεννήτριες σε βουνά, κορυφογραμμές και νησιά. Περιοχές όπου τα αιολικά πάρκα αποτελούν πλέον μόνιμο μέρος του τοπίου και άλλες όπου νέα έργα βρίσκονται ακόμη σε διαφορετικά στάδια αδειοδότησης και ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, στο τέλος του Α΄ εξαμήνου του 2026 η συνολική αιολική ισχύς που είχε συνδεθεί στο δίκτυο έφτασε τα 6.017 MW. Πρόκειται για αύξηση 5,6% σε σχέση με το τέλος του 2025. Μόνο κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2026 προστέθηκαν 65 νέες ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος 320,6 MW, με επενδύσεις περίπου 400 εκατ. ευρώ.
Η Στερεά Ελλάδα στην κορυφή
Η Στερεά Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αιολικής ισχύος στη χώρα, με χαρακτηριστικές περιοχές την Εύβοια, τη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα και τη Φωκίδα.
Στην Εύβοια ειδικότερα, οι ορεινοί όγκοι φιλοξενούν μεγάλο αριθμό αιολικών εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα το νησί να αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιοχές της Ελλάδας ως προς την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τον χάρτη της ΕΛΕΤΑΕΝ, σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί 2.603 MW (43,3%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 819 ΜW (13,6%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη όπου βρίσκονται 535 MW (8,9%).
Οι top-5 επενδυτές
Όπως αναφέρει η ΕΛΕΤΑΕΝ στην στατιστική του Ά εξαμήνου 2026, οι 5 μεγαλύτεροι επενδυτικοί και επιχειρηματικοί όμιλοι της “πράσινης” ενέργειας είναι:
- η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 1040,3 MW (17,3%)
- η ΜORE με 796,4 MW (13,2%)
- Principia με 514,1 MW (8,5%)
- Iberdrola Rokas με 409,2 MW (6,8%)
- η ΔΕΗ Ανανεώσιμες με 319,2 MW (5,3%)
- Ακολουθούν η Quantum Energy Partners, η EDF, η Total Energies, η METLEN, η Jasper Energy, η Cubico κ.α.
Στους κατασκευαστές ανεμογεννητριών συγκαταλέγονται οι:
Η αγορά παρουσιάζει μια εντυπωσιακή μεταβολή. Η Vestas έχει τη μεγαλύτερη σωρευτική παρουσία στην Ελλάδα, με 43,1%, όμως στο Α΄ εξάμηνο του 2026 η Nordex ήταν μακράν πρώτη στις νέες παραδόσεις, με 207,2 MW και 64,6%. Η Vestas ακολούθησε με 88,2 MW, ενώ η κινεζική Goldwind μπήκε στις νέες εγκαταστάσεις με 25,2 MW. Η Nordex είναι διεθνής κατασκευαστής με έμφαση στα χερσαία αιολικά και πάνω από 10.900 εργαζόμενους παγκοσμίως.
Η Vestas είναι δανέζικη, με έδρα στο Άαρχους της Δανίας, και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές ανεμογεννητριών παγκοσμίως. Η Enercon είναι γερμανική και δραστηριοποιείται στην αιολική ενέργεια από το 1984. Η Leitwind είναι ο μοναδικός ιταλικός κατασκευαστής ανεμογεννητριών κλάσης MW, ενώ η Vensys έχει έδρα στη Γερμανία και αναπτύσσει και κατασκευάζει γραναζωτές/gearless ανεμογεννήτριες.
Στο δι’ευχών
Η συζήτηση για τα αιολικά πάρκα δεν περιορίζεται στο δίλημμα «ΑΠΕ ή όχι ΑΠΕ». Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερη καθαρή ενέργεια, χρειάζεται όμως και προστασία των δασών και των περιοχών που έχουν ήδη πληγεί από μεγάλες πυρκαγιές. Την ίδια στιγμή, το υψηλό κόστος ενέργειας παραμένει, παρά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και τις μεγάλες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα.
Η έρευνα της ΔΑΕΕ, οι αδειοδοτήσεις αιολικών έργων και ο χάρτης των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην αγορά δημιουργούν ένα σύνθετο τοπίο. Τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν πολλά και στην ουσία αναπάντητα. Δεν είναι μόνο πόσες ανεμογεννήτριες θα εγκατασταθούν, αλλά πού θα τοποθετηθούν, με ποιους όρους και τελικά ποιο όφελος θα έχει ο πολίτης.
Γιατί η ενεργειακή μετάβαση δεν κρίνεται μόνο από τα μεγαβάτ που προστίθενται στο δίκτυο, αλλά και από το αν οδηγεί σε φθηνότερη ενέργεια, προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και διαφάνεια στις επενδύσεις.
About the Author
