Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε τον δρόμο για μια νέα φάση στην πολιτική συμμετοχή του Απόδημου Ελληνισμού, προτείνοντας την επέκταση της επιστολικής ψήφου και στις εθνικές εκλογές, με ταυτόχρονη δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας για τους Έλληνες του εξωτερικού.
Κατά την εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο της Δευτέρας 26 Ιανουαρίου 2026, ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε την ψήφο των αποδήμων στις πρόσφατες ευρωεκλογές «θεσμική μεταρρύθμιση» που τόλμησε η κυβέρνηση και τόνισε ότι «έχει έρθει η ώρα να ολοκληρωθεί».
«Το επόμενο βήμα είναι οι Έλληνες οι οποίοι διαμένουν μόνιμα εκτός Ελλάδος να μπορούν όχι απλά να επιλέξουν το κόμμα της προτίμησής τους αλλά και συγκεκριμένο βουλευτή ως εκπρόσωπό τους», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Τι προβλέπει η κυβερνητική πρόταση
Η πρόταση περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία:
- Επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές, αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός Ελλάδας την ημέρα της κάλπης.
Στόχος είναι να ξεπεραστούν οι δυσκολίες της φυσικής παρουσίας, καθώς πολλοί απόδημοι αναγκάζονταν να ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις για να ψηφίσουν. - Ειδική τριεδρική εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού με 3 έδρες στη Βουλή.
Οι εγγεγραμμένοι εκλογείς του εξωτερικού θα ψηφίζουν με σταυροδοσία, επιλέγοντας άμεσα τους υποψήφιους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν. Αυτό θα δημιουργήσει «εσωτερικό ανταγωνισμό» μεταξύ μεγάλων περιοχών του απόδημου Ελληνισμού (π.χ. ΗΠΑ, Αυστραλία, Ευρώπη), καθώς θα διεκδικούν εκπροσώπηση με υποψήφιους που θα προέρχονται από τις δικές τους κοινότητες.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η ρύθμιση αυτή θα δώσει «πολύ πιο ουσιαστική» εκπροσώπηση στους απόδημους, ενισχύοντας τη σύνδεσή τους με την πατρίδα.
Απαραίτητη η συνταγματική πλειοψηφία των 200 βουλευτώνΓια να εφαρμοστεί η αλλαγή από τις επόμενες εθνικές εκλογές (2027), απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 2/3 στη Βουλή (τουλάχιστον 200 βουλευτές), σύμφωνα με το άρθρο 51 του Συντάγματος (παρ. 4).
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι έχει ήδη ζητήσει από τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο να ξεκινήσει άμεσα διαβούλευση με όλα τα κόμματα. «Θεωρώ αυτονόητο ότι θα βρούμε τους 200 βουλευτές που επιτάσσει το Σύνταγμα», τόνισε, καλώντας την αντιπολίτευση να στηρίξει την αλλαγή «σε μια περίοδο που η ενίσχυση της συμμετοχής στη δημοκρατία αποτελεί κρίσιμο διακύβευμα».
Εάν δεν επιτευχθεί η συναίνεση, η ρύθμιση για την τριεδρική περιφέρεια δεν θα ισχύσει για το 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες εκλογές.
Η σημασία της πρότασης
Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται να ολοκληρώσει τη μεταρρύθμιση που ξεκίνησε με την επιστολική ψήφο στις ευρωεκλογές και να δώσει φωνή σε εκατομμύρια Έλληνες που ζουν μόνιμα στο εξωτερικό. Με την άμεση εκλογή βουλευτών από τους ίδιους τους απόδημους, ενισχύεται η ουσιαστική πολιτική τους συμμετοχή και δημιουργείται ένας νέος θεσμικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ διασποράς και εθνικού κέντρου.
Η πρόταση αναμένεται να συζητηθεί εντατικά τις επόμενες ημέρες, με τον υπουργό Εσωτερικών να έχει ήδη καλέσει τα κόμματα σε άτυπη διακομματική επιτροπή.