Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Σίσυφος, ο μυθικός ιδρυτής και βασιλιάς της Αρχαίας Κορίνθου, εξαπάτησε τον Δία και κατάφερε να φυλακίσει τον Θάνατο, αποφεύγοντας το πεπρωμένο του. Η αιώνια τιμωρία του ήταν να σπρώχνει έναν τεράστιο βράχο στην κορυφή ενός βουνού. Όμως, κάθε φορά που πλησίαζε στην κορυφή, ο βράχος κυλούσε ξανά προς τα κάτω και ο Σίσυφος έπρεπε να αρχίζει από την αρχή.Ο μύθος του συμβολίζει τον αδιάκοπο, επίπονο και φαινομενικά μάταιο ανθρώπινο αγώνα, γι’ αυτό και αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τον Αλμπέρ Καμύ ως σύμβολο της ανθρώπινης ύπαρξης και του «Παραλόγου».
Με αφορμή το νέο του βιβλίο με τίτλο «Ο κβαντικός μύθος του Σισύφου» που εξερευνά πώς η κβαντική φυσική συνδέεται με τη φιλοσοφία του παραλόγου όπως την παρουσίασε ο Αλμπέρ Καμύ στον ”Μύθο του Σίσυφου”, ο Δημήτρης Νανόπουλος, ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς παγκοσμίως, με μια διαδρομή που περνά από το CERN, το Harvard University και το Texas A&M University, περιέγραψε στον Αθήνα 984 και στον Ευτύχη Γρυφάκη την θεωρία του βάσει της οποίας , τα σύγχρονα κοσμολογικά δεδομένα και η φυσική των στοιχειωδών σωματιδίων διαμορφώνουν μια νέα εικόνα του κόσμου, η οποία παρουσιάζει εντυπωσιακές φιλοσοφικές αναλογίες με τη σκέψη του Καμύ.
«Προσπαθώ να κάνω κάτι που σπάνια έχει επιχειρηθεί, να ενώσω τη Φιλοσοφία με τη σύγχρονη κβαντική φυσική. Το βιβλίο περιέχει πολλή φυσική, απλοποιημένη φυσικά, αλλά σύγχρονη. Όταν σας λέω ότι το Σύμπαν είναι μια κβαντική διακύμανση από το τίποτα, αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι ο Καμύ είχε δίκιο με τη θεωρία του Παραλόγου», σχολίασε.
Όπως εξήγησε, μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του, αναδεικνύεται η ιδέα ότι το Σύμπαν είναι- κατά κάποιο τρόπο- αυτοπαραγόμενο και στερείται προκαθορισμένου σκοπού καθώς και ότι μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, ο άνθρωπος καλείται να διαμορφώσει ο ίδιος το νόημα της ύπαρξής του.
«Η φύση μάς δίνει την ευκαιρία να κάνουμε τις δικές μας επιλογές και αυτό που νομίζουμε ότι είναι σωστό. Η ζωή εξαρτάται από τα χέρια μας», υπογράμμισε.
Σχολιάζοντας τις εξελίξεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, εξέφρασε την ανησυχία του για τη συγκέντρωση της γνώσης στα χέρια λίγων ισχυρών κέντρων, λέγοντας: «Δεν είναι δυνατόν αυτή η ανάπτυξη να αφήσει τον κόσμο πίσω. Η επιστημονική γνώση είναι ανοιχτή και δεν μπορεί να γίνεται προνόμιο λίγων».
Σε μια εποχή ραγδαίων κοινωνικών και τεχνολογικών αλλαγών, ο Δημήτρης Νανόπουλος υποστήριξε ότι οι πολίτες πρέπει να είναι ενημερωμένοι και ενεργοί, να αντιδρούν απέναντι στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται, εκφράζοντας, πάντως, την πεποίθηση ότι η επιστημονική και τεχνολογική πρόοδος μπορεί να υπηρετήσει το σύνολο της ανθρωπότητας και όχι μια μικρή ελίτ.
«Περνάμε τώρα αυτά τα ανεβοκατεβάσματα, αυτές τις βασικές αλλαγές που συμβαίνουν, αλλά πιστεύω και εύχομαι ότι όλα αυτά που συζητάμε, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να φέρουν πολύ θετικά πράγματα, θα γίνουν για το καλό της ανθρωπότητας και όχι για το καλό των δέκα ολιγαρχών», σχολίασε.
«Η γη δεν θα μας αντέξει»
«Προσωπικά, πιστεύω ότι η γη δεν θα μας αντέξει. Δεν μιλάω για… αύριο. Η γη δεν μπορεί να αντέξει όλο αυτό που συμβαίνει, δηλαδή τον υπερπληθυσμό και την κατάχρηση του περιβάλλοντος. Και κάποια στιγμή -για να το πω λαϊκότερα- σιγά σιγά θα την κάνουμε. Γι’ αυτό γίνονται όσα κάνει η NASA ή ο Μασκ, που θέλουν να περάσουμε στο φεγγάρι και να περάσουμε στον Άρη. Σταδιακά, αυτό θα συμβεί».
«Είναι απίστευτα μικρή η πιθανότητα ότι υπάρχουμε»
«Στον “Μύθο του Σισύφου” που γράφτηκε το 1942, ο Καμύ, ενώ κρυβόταν και άλλαζε διαμερίσματα, ξεκινά λέγοντας ”’ αφού διαβάζετε αυτό το βιβλίο, έχετε ήδη απαντήσει στο μεγαλύτερο φιλοσοφικό ερώτημα, : γιατί δεν έχετε αυτοκτονήσει.” Γι’ αυτό γράφει όλο το βιβλίο. Παρόλο που γνωρίζουμε το βασικό παράλογο της ύπαρξης, συνεχίζουμε να ζούμε. Άλλωστε, είναι απίστευτα μικρή η πιθανότητα ότι υπάρχουμε».
«Ο εγκέφαλος είναι η μηχανή του νου»
«Ο εγκέφαλος είναι η μηχανή του νου και από εκεί αναδύονται όλες οι ιδιότητες που ονομάζουμε σκέψη και συνείδηση. Υπάρχουν άνθρωποι, μεταξύ αυτών και εγώ, που ισχυρίζονται ότι ίσως και στον εγκέφαλο η κβαντική φυσική παίζει κάποιο ρόλο».
«Τεχνητή Νοημοσύνη»
«Θεωρώ απαράδεκτο το γεγονός ότι αυτή η γνώση, η οποία παρήχθη στα πανεπιστήμια και από ανθρώπους που αφιέρωσαν τη ζωή τους σε αυτά τα πράγματα, που “έλιωσαν παντελόνια”, να καταλήγει στα χέρια ορισμένων μεγάλων γκρουπ. Κάνουν τη δουλειά τους, αλλά κατά κάποιο τρόπο αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει όπως συμβαίνει σήμερα. Έχουμε να κάνουμε με μια γνώση που είναι ανοιχτή. Η επιστημονική γνώση, όπως ξέρετε, δεν μπαίνει σε πατέντες. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε αυτή την ανάπτυξη και να μένει ο κόσμος πίσω ή να βρίσκεται χωρίς δουλειές.
Τα έχουμε ξαναπεράσει αυτά τα σκαμπανεβάσματα. Τα ζήσαμε κατά την πρώτη και τη δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση. Ο Μαρξ, δεν έγραψε όσα έγραψε επειδή ζούσε σε ένα απομονωμένο σύμπαν. Είδε ότι συντελείται η Βιομηχανική Επανάσταση, είδε ότι αλλάζουν τα πράγματα και ότι ο κόσμος θα περάσει μεγάλες αναταράξεις γιατί οι μηχανές άρχισαν να αντικαθιστούν τα ανθρώπινα χέρια. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι άνθρωποι πρέπει να το δουν ως ένα wake-up call. Ο κόσμος δεν μπορεί να αφήνεται απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Πρέπει να συμμετέχει και να αντιδρά».
About the Author
