Η UNESCO θα υποδεχθεί επίσημα τον Πάπα Λέοντα XIV στην έδρα της στο Παρίσι στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης που πραγματοποιείται ύστερα από πρόσκληση του Γενικού Διευθυντή του Οργανισμού, Khaled El-Enany. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο Πάπας αναμένεται να εκφωνήσει επίσημη ομιλία με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη, τη νεολαία, την ειρήνη και τον διαθρησκειακό διάλογο, ενώπιον εκπροσώπων της διεθνούς κοινότητας και του προσωπικού του Οργανισμού.
Το πρόγραμμα της ημέρας
Η επίσκεψη θα ξεκινήσει το πρωί, από τις 9:30 έως τις 12:00, με ένα φόρουμ της UNESCO αφιερωμένο στη νεολαία στην ψηφιακή εποχή, με τίτλο «Magnifica Humanitas». Θα περιλαμβάνει τρεις διαδοχικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης, στις οποίες καλλιτέχνες, ειδικοί και εμπειρογνώμονες θα αναλύσουν τη σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και την ενημέρωση. Τις συνεδρίες θα συντονίσουν νέοι «πρεσβευτές ειρήνης» από τα δίκτυα της UNESCO.
Το απόγευμα, από τις 15:00 έως τις 16:30, θα πραγματοποιηθεί η επίσημη υποδοχή του Πάπα. Ο Γενικός Διευθυντής και ο Λέων XIV ‘ θα έχουν διμερή συνάντηση, θα ξεναγηθούν στο κτίριο και στους κήπους της έδρας της UNESCO και θα επισκεφθούν έκθεση έργων τέχνης του Οργανισμού με θέμα την ειρήνη. Στη συνέχεια, ο Πάπας θα απευθύνει λόγο στο προσωπικό της UNESCO και σε προσκεκλημένους υψηλού κύρους στην Αίθουσα Ι.
Τεχνητή νοημοσύνη και προστασία της νεολαίας
Η επίσκεψη θεωρείται ευκαιρία για την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ της Αγίας Έδρας και της UNESCO στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης. Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν σε ζητήματα ανθρώπινης αξιοπρέπειας, προκαταλήψεων σχετικά με τους αλγόριθμους, προστασίας δεδομένων και λογοδοσίας, με βάση τη Σύσταση της UNESCO για την Ηθική της Τεχνητής Νοημοσύνης —το πρώτο παγκόσμιο κανονιστικό εργαλείο στον τομέα αυτό, που υιοθετήθηκε το 2021 και έχει ήδη χρησιμοποιηθεί από περισσότερες από 70 χώρες για την ενίσχυση του νομικού τους πλαισίου.
Παράλληλα, θα συζητηθεί η προστασία των νέων στις ψηφιακές πλατφόρμες. Τα κοινωνικά δίκτυα διαμορφώνουν σήμερα τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι έχουν πρόσβαση σε πληροφορία και πολιτισμό, όμως αυτό συνοδεύεται από κινδύνους όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, ο αλγοριθμικός χειρισμός και η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο. Η UNESCO υλοποιεί προγράμματα παιδείας στα μέσα ενημέρωσης, εκστρατείες ευαισθητοποίησης και συνεργασίες με πλατφόρμες, αξιοποιώντας πρωτοβουλίες όπως το γαλλικό CLEMI.
Θρησκευτική κληρονομιά και διαθρησκειακός διάλογος
Η προστασία της θρησκευτικής κληρονομιάς αποτελεί βασικό μέρος της αποστολής της UNESCO, τόσο μέσω μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς όσο και μέσω άυλων παραδόσεων —όπως η εκκλησιαστική μουσική και οι τελετουργικοί ύμνοι— που συχνά απειλούνται από συγκρούσεις ή την εξαφάνιση των κοινοτήτων που τις διατηρούν ζωντανές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα συνεργασίας αποτέλεσε η Μοσούλη, όπου η επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου το 2021 σηματοδότησε σημείο καμπής για τις ανατολικές χριστιανικές κοινότητες της πόλης.
Μια μακρά ιστορία σχέσεων: UNESCO και Αγία Έδρα
Η σχέση της Αγίας Έδρας με την UNESCO ξεκινά ουσιαστικά το 1952, όταν ο Μονσινιόρ Angelo Roncalli ορίστηκε πρώτος μόνιμος παρατηρητής του Βατικανού στον Οργανισμό —μια σχέση που είχε ήδη ξεκινήσει τέσσερα χρόνια νωρίτερα, με τη συμμετοχή της Αγίας Έδρας στην τρίτη Γενική Διάσκεψη της UNESCO στη Βηρυτό. Ο Roncalli, τότε αποστολικός απεσταλμένος του Βατικανού στη Γαλλία, εξελέγη έξι χρόνια αργότερα, το 1958, Πάπας με το όνομα Ιωάννης . Το καθεστώς μόνιμου παρατηρητή που εγκαινίασε εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα, επιτρέποντας στην Αγία Έδρα να συμμετέχει στις εργασίες της UNESCO χωρίς να είναι κράτος-μέλος.
Ένα από τα ιστορικά ορόσημα αυτής της σχέσης ήταν η ομιλία του Πάπα Ιωάννη Παύλου ΙΙ’ στην UNESCO στις 2 Ιουνίου 1980, κατά την πρώτη του επίσημη επίσκεψη στη Γαλλία, με αναφορές στη σημασία του πολιτισμού, της εκπαίδευσης και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το 1984, το Βατικανό εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, με κεντρικό στοιχείο τη Βασιλική του Αγίου Πέτρου.
Η σχέση συνεχίστηκε ενεργά και επί ποντιφικάτου Φραγκίσκου: το 2020 κάλεσε για ένα νέο παγκόσμιο σύμφωνο για την εκπαίδευση, το οποίο υπογράφηκε στο Βατικανό τον Μάιο του ίδιου έτους, ενώ το 2021 επισκέφθηκε τη Μοσούλη στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της UNESCO «Αναβίωση του Πνεύματος της Μοσούλης», μεταφέροντας μήνυμα ειρήνης και συμπερίληψης στην πολυπολιτισμική κοινότητα της πόλης. Λίγους μήνες αργότερα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών, παρέδωσε στην UNESCO το πρώτο διαθρησκειακό μήνυμα εκπροσώπων θρησκειών προς τους εκπαιδευτικούς όλου του κόσμου, ενώ τον Νοέμβριο του 2021, για την 75η επέτειο του Οργανισμού, απέστειλε βιντεομήνυμα χαρακτηρίζοντας την UNESCO προνομιακό εταίρο της Αγίας Έδρας στην υπηρεσία της ειρήνης και της ανθρώπινης ανάπτυξης.
Η επίσκεψη του Λέοντα XIV έρχεται έτσι να προστεθεί σε μια σχέση δεκαετιών ανάμεσα στην Αγία Έδρα και την UNESCO, με επίκεντρο πλέον τις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης και της ψηφιακής εποχής για τη νέα γενιά.
Πηγή: UNESCO
About the Author
