Διεθνή: Σε μία κίνηση που συγκλονίζει την πολιτική σκηνή της Σερβίας, ο Πρόεδρος Αλεξάντρ Βούτσιτς ανακοίνωσε σήμερα 27/6 ότι θα παραιτηθεί από το αξίωμά του μέσα σε λίγες εβδομάδες, περίπου έναν χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας του. Η δήλωση έγινε ενώπιον χιλιάδων υποστηρικτών του σε μεγάλη συγκέντρωση υπέρ της κυβέρνησης στο Βελιγράδι.
«Θα είμαι Πρόεδρος μόνο για λίγες εβδομάδες ακόμα και μετά θα παραιτηθώ», δήλωσε ο Βούτσιτς, προσθέτοντας ότι η χώρα θα προσέλθει σε πρόωρες προεδρικές και βουλευτικές εκλογές. Η δεύτερη θητεία του λήγει κανονικά στα μέσα του 2027.
Η απόφαση έρχεται μετά από μήνες μαζικών διαδηλώσεων, κυρίως φοιτητικών, που ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2024 μετά την τραγωδία στο στεγασμένο τμήμα του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ, όπου έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Οι διαδηλωτές κατηγορούν την κυβέρνηση για διαφθορά, κακοδιαχείριση και ευθύνες στην κατασκευή του έργου.
Παρότι ο Πρωθυπουργός Μίλος Βούτσεβιτς είχε παραιτηθεί νωρίτερα φέτος, οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν με αμείωτη ένταση, ζητώντας εκλογές και αλλαγή πολιτικής. Ο Βούτσιτς, που κυβερνά τη Σερβία από το 2012 αρχικά ως Πρωθυπουργός και στη συνέχεια ως Πρόεδρος, βρέθηκε υπό ασφυκτική πίεση. Σήμερα, στην ομιλία του, υποσχέθηκε ότι θα βοηθήσει το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) να κερδίσει τις εκλογές, ενώ εμφανίστηκε αποφασισμένος να συνεχίσει να παίζει ρόλο στην πολιτική ζωή – πιθανότατα ως υποψήφιος Πρωθυπουργός.
Τι ακολουθεί
Σύμφωνα με το σερβικό Σύνταγμα, με την παραίτηση του Προέδρου, τα καθήκοντα αναλαμβάνει προσωρινά η Πρόεδρος της Βουλής, Άνα Μπρνάμπιτς. Οι πρόωρες εκλογές πρέπει να διεξαχθούν εντός τριμήνου. Ο Βούτσιτς έχει ήδη προαναγγείλει ότι σκέφτεται να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, κίνηση που θα του επέτρεπε να διατηρήσει σημαντική επιρροή χωρίς το προεδρικό αξίωμα.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η κίνηση αυτή αποτελεί στρατηγική απόπειρα του Βούτσιτς να ανανεώσει την πολιτική του νομιμοποίηση εν μέσω κρίσης και να προλάβει περαιτέρω φθορά από τις συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες.
Αντιδράσεις
Αντιπολίτευση και διαδηλωτές: Πολλοί βλέπουν την παραίτηση ως νίκη των κινητοποιήσεων, αλλά εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσον θα οδηγήσει σε πραγματική αλλαγή.
Διεθνείς παρατηρητές: Η ΕΕ και άλλοι εταίροι παρακολουθούν στενά, καθώς η Σερβία παραμένει κλειδί για τη σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια. Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά από σύνοδο ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων.
Η Σερβία εισέρχεται σε μία περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας, με τις κάλπες να πλησιάζουν και το πολιτικό τοπίο να παραμένει πολωμένο. Ο Βούτσιτς, ο πιο κυρίαρχος πολιτικός της χώρας τα τελευταία 13 χρόνια, φαίνεται να επιλέγει να παίξει το παιχνίδι από άλλη θέση, αλλά παραμένει στο κέντρο της σκηνής. Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι κρίσιμες για το μέλλον της σερβικής δημοκρατίας.