Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Η 1η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς η πρώτη μέρα του μήνα. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ημέρα μνήμης δύο μορφών που συνδέονται άμεσα με την εξάπλωση και την υμνογραφία του χριστιανισμού: του Αποστόλου Ανανία, επισκόπου Δαμασκού, και του Οσίου Ρωμανού του Μελωδού. Παράλληλα, σε άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες η ίδια ημερομηνία παραμένει η παραδοσιακή εορτή της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου, η οποία στην Ελλάδα μεταφέρθηκε το 1952 στις 28 Οκτωβρίου.
Ποιοι γιορτάζουν
Σύμφωνα με το ελληνικό εορτολόγιο, την ονομαστική τους εορτή έχουν:
- Ανανίας, Νίνος
- Θηρέσιος, Θηρεσία
- Ρωμανός, Ρωμάνα, Ρωμανή
Ο Απόστολος Ανανίας
Ο Ανανίας ανήκει στους Εβδομήκοντα Αποστόλους και είναι ο άνθρωπος που, κατά τις Πράξεις των Αποστόλων, βάπτισε τον Σαύλο. Ο Κύριος τού εμφανίστηκε σε όραμα και του έδωσε εντολή να πάει στην οδό Ευθεία, στο σπίτι του Ιούδα, και να συναντήσει τον διώκτη των χριστιανών. Ο Ανανίας δίστασε: ο Σαύλος ήταν γνωστός για τις συλλήψεις. Η απάντηση που έλαβε ήταν σαφής: ο Σαύλος ήταν σκεύος εκλογής και θα έφερνε το όνομα του Χριστού ενώπιον εθνών και βασιλέων.
Πήγε, έθεσε τα χέρια του πάνω του, ο Σαύλος ανέβλεψε και βαπτίστηκε, παίρνοντας το όνομα Παύλος. Χωρίς αυτό το βήμα, η ιστορία της Εκκλησίας των Εθνών θα ήταν διαφορετική.
Ο Ανανίας έγινε επίσκοπος Δαμασκού και κήρυξε και στην Ελευθερούπολη. Συνελήφθη από τον ηγεμόνα Λουκιανό, βασανίστηκε και λιθοβολήθηκε έξω από την πόλη. Η παράδοση τον θέλει να προσεύχεται για τους δημίους του. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον Ανανία των Πράξεων που, μαζί με τη Σαπφείρα, πέθανε μετά το ψέμα για την πώληση του χωραφιού.
Ο Όσιος Ρωμανός ο Μελωδός
Ο Ρωμανός, γεννημένος στα τέλη του 5ου αιώνα στην Έμεσα της Συρίας (σημερινή Χομς), από οικογένεια εβραϊκής καταγωγής, βαπτίστηκε νέος και χειροτονήθηκε διάκονος στη Βηρυτό. Αργότερα εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη, επί Αναστασίου Α΄, και υπηρέτησε ως νεωκόρος στον ναό της Θεοτόκου στα Κύρου.
Η παράδοση λέει ότι δεν διέθετε ιδιαίτερη μόρφωση ούτε φαινόταν ποιητικό ταλέντο. Σε αγρυπνία των Χριστουγέννων, η Θεοτόκος του εμφανίστηκε στον ύπνο, του έδωσε έναν τόμο και του είπε να τον καταπιεί. Ξύπνησε, ανέβηκε στον άμβωνα και έψαλε αυθόρμητα το κοντάκιο «Η Παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει», που παραμένει από τα γνωστότερα κείμενα της βυζαντινής υμνογραφίας.
Του αποδίδονται περίπου χίλιες συνθέσεις, από τις οποίες σώζεται μικρό μέρος. Θεωρείται ο κορυφαίος ποιητής του κοντακίου, της εκτενούς υμνογραφικής φόρμας που προηγείται του κανόνα. Πέθανε μετά το 555 και τάφηκε στον ίδιο ναό, δίπλα στα λείψανα του Αποστόλου Ανανία. Γι’ αυτό και οι δύο μνήμες συμπίπτουν.
Η Αγία Σκέπη και η μετάθεση της εορτής
Η 1η Οκτωβρίου ήταν από παλιά η ημέρα ανάμνησης του θαύματος της Αγίας Σκέπης. Στον ναό των Βλαχερνών, κατά τη διάρκεια αγρυπνίας, ο όσιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός είδε την Θεοτόκο να εισέρχεται συνοδευόμενη από αγίους, να γονατίζει μπροστά στο θυσιαστήριο και να απλώνει το μαφόριό της πάνω από τον λαό. Το μαφόριο που φυλασσόταν εκεί ερμηνεύτηκε ως σημάδι προστασίας.
Στην Ελλάδα η εορτή μεταφέρθηκε το 1952 στις 28 Οκτωβρίου, ώστε να συνδεθεί με την επέτειο του «Όχι» και τις μαρτυρίες στρατιωτών του 1940 για την προστασία της Παναγίας. Σε άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες παραμένει την 1η Οκτωβρίου. Γι’ αυτό σε ορισμένα συναξάρια η ημέρα εμφανίζεται πλουσιότερη από ό,τι στο ελληνικό εορτολόγιο.
Παγκόσμιες ημέρες
Την ίδια ημερομηνία τιμώνται επίσης η Παγκόσμια Ημέρα Κατοικίας, η Παγκόσμια Ημέρα Αρχιτεκτονικής, η Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων και η Παγκόσμια Ημέρα Χορτοφαγίας.
Η 1η Οκτωβρίου, λοιπόν, δεν εξαντλείται σε τρία ονόματα. Συνδέει τον άνθρωπο που βάπτισε τον Παύλο, τον υμνογράφο που έδωσε στην Εκκλησία μερικά από τα διαρκέστερα κοντάκιά της, και την παράδοση της σκέπης της Θεοτόκου, ακόμη κι αν στην Ελλάδα η τελευταία εορτάζεται πλέον μαζί με την εθνική επέτειο.
About the Author
