Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Ελλάδα: Η εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν ξεκίνησε στις 17 Νοεμβρίου 1973, ημερομηνία που έχει συνδεθεί με την κορύφωσή της, αλλά τρεις ημέρες νωρίτερα. Στις 14 Νοεμβρίου, φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, αμφισβητώντας ανοιχτά τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Από μια φοιτητική κινητοποίηση γεννήθηκε ένα μαζικό αντιδικτατορικό κίνημα, το οποίο έμελλε να κατασταλεί με βίαιο τρόπο από το καθεστώς.
Η 14η Νοεμβρίου
Το φοιτητικό κίνημα είχε ήδη αρχίσει να οργανώνει την αντίστασή του. Σημαντικός σταθμός υπήρξαν οι καταλήψεις της Νομικής Σχολής, όταν εκατοντάδες φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν για την καταπάτηση των ακαδημαϊκών ελευθεριών και τις παρεμβάσεις της χούντας στα πανεπιστήμια.
Στις 14 Νοεμβρίου οι φοιτητές του Πολυτεχνείου αποφάσισαν αποχή από τα μαθήματα και άρχισαν να συγκεντρώνονται στον χώρο του ιδρύματος. Οι αντιδράσεις τους στρέφονταν τόσο κατά της δικτατορίας όσο και κατά των παρεμβάσεων του καθεστώτος στη φοιτητική εκπροσώπηση.
Ανάμεσα στα αιτήματά τους ήταν η κατάργηση των αυταρχικών νομοθετικών διατάξεων, η προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου, η ελεύθερη εκλογή φοιτητικών εκπροσώπων και η αντιμετώπιση των προβλημάτων της παιδείας.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας η κινητοποίηση άρχισε να αποκτά μεγαλύτερες διαστάσεις. Φοιτητές από άλλες σχολές έφτασαν στο Πολυτεχνείο, ενώ πραγματοποιήθηκαν συνελεύσεις και συγκροτήθηκε Επιτροπή Αγώνα. Το βράδυ αποφασίστηκε η κατάληψη του ιδρύματος.
Η αστυνομία παρακολουθούσε τις εξελίξεις, με ισχυρές δυνάμεις να βρίσκονται σε επιφυλακή γύρω από το κέντρο της Αθήνας. Ωστόσο, η συγκέντρωση δεν διαλύθηκε και η κινητοποίηση συνεχίστηκε μέσα στη νύχτα.
Από τη φοιτητική κατάληψη στη λαϊκή εξέγερση
Στις 15 Νοεμβρίου, η κατάληψη είχε πλέον αποκτήσει μαζικό χαρακτήρα. Στο Πολυτεχνείο κατέφθαναν όχι μόνο φοιτητές, αλλά και εργαζόμενοι, μαθητές και απλοί πολίτες, οι οποίοι έβρισκαν έναν χώρο δημόσιας έκφρασης της αντίθεσής τους στη δικτατορία.
Το σύνθημα «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» άρχισε να κυριαρχεί, εκφράζοντας τις διεκδικήσεις μιας ολόκληρης κοινωνίας που βρισκόταν αντιμέτωπη με την καταπίεση.
Καθοριστική υπήρξε η δημιουργία του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου. Μέσα από τις εκπομπές του, οι φοιτητές ενημέρωναν τον κόσμο για όσα συνέβαιναν, απηύθυναν εκκλήσεις για συμπαράσταση και καλούσαν τους πολίτες να συμμετάσχουν στον αγώνα.
Η φωνή του σταθμού έγινε το σύμβολο της εξέγερσης. Τα μηνύματα και οι εκκλήσεις του ξεπέρασαν τα όρια του πανεπιστημιακού συγκροτήματος, μετατρέποντας την κατάληψη σε μια ευρύτερη λαϊκή κινητοποίηση.
Στις 16 Νοεμβρίου η κατάσταση κλιμακώθηκε. Οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν στους δρόμους της Αθήνας, ενώ η αστυνομία προχώρησε σε βίαιες επεμβάσεις. Η αντιπαράθεση με τις δυνάμεις καταστολής έγινε ολοένα εντονότερη και η χούντα προετοίμαζε πλέον τη στρατιωτική επέμβαση.
Μάνος Κατράκης και Νίκος Ξυλούρης: Οι καλλιτέχνες που έδωσαν τη φωνή τους στην πρώτη επέτειο
Ξεχωριστή θέση στη μνήμη της εξέγερσης έχουν και οι άνθρωποι του πολιτισμού που στάθηκαν στο πλευρό του αντιδικτατορικού αγώνα.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό κινηματογραφικό ντοκουμέντο, που ήρθε στη δημοσιότητα τον Νοέμβριο του 2026, αποτυπώνει τον Νίκο Ξυλούρη, τη Μαρία Φαραντούρη και τον Αντώνη Καλογιάννη να τραγουδούν μαζί με εκατοντάδες ανθρώπους στα σκαλιά του Πολυτεχνείου. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο Μάνος Κατράκης.
Στο υλικό ακούγεται το τραγούδι «Κι εσύ λαέ βασανισμένε μην ξεχνάς τον φασισμό», σε μια συγκέντρωση στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες πολίτες, κρατώντας πανό και φωνάζοντας συνθήματα.
Το υλικό είχε κινηματογραφήσει ο Γιάννης Σημηριώτης, εργαζόμενος τότε στο φωτογραφικό εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Οι μπομπίνες εντοπίστηκαν στο υπόγειο του κτιρίου Τοσίτσα και στη συνέχεια συντηρήθηκαν και ψηφιοποιήθηκαν με τη συμβολή του Αρχείου της ΕΡΤ και της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πολυτεχνείου.
Στο κινηματογραφικό ντοκουμέντο των 9 λεπτών της πρώτης επετείου του Πολυτεχνείου, το 1974, εμφανίζεται και ο Σπύρος Μουστακλής, ο αξιωματικός που βασανίστηκε άγρια από τη χούντα για την αντιδικτατορική του δράση.
Ο Μουστακλής είναι υποβασταζόμενος και φανερά συγκινημένος.
Τα βασανιστήρια που υπέστη στο ΕΑΤ-ΕΣΑ τού προκάλεσαν σοβαρή εγκεφαλική βλάβη, με αποτέλεσμα να χάσει την ομιλία του. Η παρουσία του εκεί, έναν χρόνο μετά την εξέγερση, αποτελεί μια ισχυρή μαρτυρία για το ανθρώπινο κόστος της αντίστασης στη δικτατορία.
Ξεκίνησαν οι εορταστικές εκδηλώσεις
Με την ιστορική μνήμη στραμμένη στα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973, ξεκίνησαν σήμερα, Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, οι τριήμερες εκδηλώσεις για την 53η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Οι πύλες του ιστορικού συγκροτήματος στην οδό Πατησίων άνοιξαν το πρωί, ενώ πολίτες άρχισαν να προσέρχονται στον χώρο για να αποτίσουν φόρο τιμής στους αγωνιστές της περιόδου.
Οι εκδηλώσεις θα κορυφωθούν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου με την καθιερωμένη πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία.
