Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι αν υπάρξει μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία στο Κυπριακό, αυτή δεν θα είναι πλέον μεταξύ δύο κοινοτήτων, αλλά μεταξύ δύο κρατών με κυριαρχική ισότητα.
Ο Τούρκος πρόεδρος μετέβη το Σάββατο, 3 Μαΐου, στην κατεχόμενη Λευκωσία και, συνοδευόμενος από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ, πήγε αμέσως στον χώρο όπου τέλεσε τα εγκαίνια των κτηρίων του «προεδρικού μεγάρου» και της «βουλής» που έχτισε η Τουρκία. Στη σύντομη τελετή εγκαινίων στον προαύλιο χώρο, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε το συγκρότημα, «μια εκδήλωση της θέλησης ενός κράτους να υπάρχει απέναντι στην αδικία και την ανομία και μια ένδειξη της κοινής μοίρας της Τουρκίας και της βόρειας Κύπρου», λέγοντας πως πάνω σε αυτό το ισχυρό θεμέλιο «ελπίζουμε ότι θα οικοδομήσουμε νέα επιτεύγματα και νέα έργα και θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας για την ανεξαρτησία και το μέλλον».
Επανέλαβε δε ότι η Τουρκία, όπως στο παρελθόν, έτσι και στο παρόν και το μέλλον είναι και θα είναι πάντα στο πλευρό των Τουρκοκυπρίων.
Μιλώντας στη συνέχεια από το βήμα του συνεδριακού κέντρου του συγκροτήματος, ο Ερντογάν δήλωσε πως «αν δεν τερματιστεί η άδικη απομόνωση στην οποία υπόκειται ο “τουρκοκυπριακός λαός” (sic.), αν δεν υπάρξει μια δίκαιη, μόνιμη, βιώσιμη και ρεαλιστική λύση στο νησί, δεν είναι δυνατόν να δεχτούμε εμείς την “Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου” -όπως αναφέρθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία- ως συνομιλητή, να κάνουμε εμπόριο, να αφήσουμε να χρησιμοποιούν τα λιμάνια μας».
Κάνοντας για μία ακόμη φορά αναφορά σε λύση των δύο κρατών στο Κυπριακό ανέφερε πως «αν υπάρξει μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία, αυτή δεν θα είναι πλέον μεταξύ δύο κοινοτήτων αλλά μεταξύ δύο κρατών με κυριαρχική ισότητα».
Στη συνέχεια της ομιλίας του έκανε ιστορικές αναφορές, ενώ μίλησε και για το ζήτημα της ισλαμικής μαντίλας στα τουρκοκυπριακά σχολεία που έχει προκαλέσει διαδηλώσεις Τουρκοκυπρίων στα κατεχόμενα. Για αυτό το ζήτημα ο Ερντογάν άσκησε εμμέσως πλην σαφώς κριτική στην αντιπολίτευση στην Τουρκία, αλλά και στο τμήμα εκείνο των Τουρκοκυπρίων, που διαμαρτύρονται για την επαναφορά της χρήσης μαντίλας στα σχολεία.
Απάντηση από την Κύπρο
Με έντονο και επικριτικό ύφος απάντησε η Λευκωσία στις αιτιάσεις τόσο της Άγκυρας, όσο και στα όσα ειπώθηκαν από τον ηγέτη του ψευδοκράτους. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε στις αντιδράσεις των Τουρκοκυπρίων για την επίσκεψη Ερντογάν στα Κατεχόμενα.
Όπως είπε «εκείνο που ξεχωρίζει από την επίσκεψη του κ. Ερντογάν στα κατεχόμενα είναι η έντονη αντίδραση από πλευράς των Τουρκοκυπρίων συμπατριωτών μας […] Δεν ανέμενα ότι θα ακούσω κάτι διαφορετικό από τον κ. Ερντογάν ή από τον κ. Τατάρ στις δημόσιες τους δηλώσεις[…] Επιθυμούμε τον τερματισμό της κατοχής και την επανένωση της πατρίδας μας πρέπει να εργαζόμαστε συνεχώς, να έχουμε ξεκάθαρο πλάνο, ξεκάθαρο σχεδιασμό, να ξέρουμε πού θέλουμε να φτάσουμε».
Το Κυπριακό ΥΠΕΞ καταδίκασε την παράνομη- όπως την χαρακτήρισε- επίσκεψη του Τούρκου προέδρου στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας, σχολιάζοντας την φιέστα του στήθηκε στην κατεχόμενη Κυπριακή γη.
Τονίζει ότι «ο συμβολικός χαρακτήρας που επιχειρήθηκε να δοθεί στην παράνομη επίσκεψη συνάδει πλήρως με την έξαρση της τουρκικής ρητορικής για τη “λύση των δύο κρατών”, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα τις τουρκικές προθέσεις για άσκηση πλήρους ελέγχου στα κατεχόμενα της Κύπρου».
Σε αυστηρό ύφος απαντά και η Αθήνα μέσω διπλωματικών πηγών για την επίσκεψη Ερντογαν στα Κατεχόμενα, επισημαίνοντας την προσπάθεια για την επανεκκίνηση των συνομιλιών από τον ΓΓ του ΟΗΕ, με τον ορισμό προσωπικής απεσταλμένης.
«Κάθε ενέργεια για τη διαμόρφωση τετελεσμένων στα κατεχόμενα συνιστά εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη. Σταθερή επιδίωξη παραμένει η επανένωση της Κύπρου στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, προς όφελος όλων των Κυπρίων, καθώς και της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας» επισημαίνεται.
Η Λευκωσία δηλώνει προσηλωμένη στον απώτερο στόχο της επανένωσης της χώρας στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου του ΟΗΕ, και στη διασφάλιση των συμφερόντων όλων των Κυπρίων.