Περιοχή Thess INTEC 7/8/2026
Θεσσαλονίκη: Μια πρόσφατη βόλτα στην περιοχή της Περαίας δίπλα στο αεροδρόμιο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, μόνο απογοήτευση αφήνει σχετικά με το πολύκροτο έργο Thess INTEC. Ταμπέλες που μας εφιστούν την προσοχή διότι (θα) εκτελούνται έργα, σημαίες, μια πινακίδα του ΥΠΑΝ που ενημερώνει για τη χρηματοδότηση μέσω ΕΕ – και τίποτα άλλο -.
Οι πρώτες επίσημες ανακοινώσεις και η εξαγγελία για τη δημιουργία του Thess INTEC έγιναν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τον Σεπτέμβριο του 2019, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στα εγκαίνια της 84ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Έξι χρόνια μετά τις πρώτες εξαγγελίες, το τοπίο παραμένει «άγονο». Οι μοναδικές ενδείξεις ότι κάτι πρόκειται να συμβεί είναι οι ταμπέλες και οι σημαίες, ενώ η έκταση συνεχίζει να θυμίζει περισσότερο άδειο χωράφι παρά εργοτάξιο τεχνολογικού πάρκου τέταρτης γενιάς. Η απόσταση ανάμεσα στα μεγαλεπήβολα λόγια και στην πραγματικότητα στο πεδίο είναι πλέον τόσο μεγάλη, που αναδεικνύει με τον πιο εμφανή τρόπο τα προβλήματα που συνόδευσαν την ιδέα από την αρχή.
Χωροθέτηση σε υγρότοπο, καθυστερήσεις και χαμένη χρηματοδότηση
Η παραχώρηση της έκτασης των περίπου 760 στρεμμάτων στην Περαία για το Thess INTEC ολοκληρώθηκε σε διαδοχικά στάδια μέσα στο 2020 και τις αρχές του 2021: τον Μάιο του 2020 η γη πέρασε από το ΤΑΙΠΕΔ στο Ελληνικό Δημόσιο με υπουργική απόφαση. Αμέσως μετά, στις 30 Μαΐου, ο νόμος 4690/2020 τη μεταβίβασε δωρεάν κατά κυριότητα στην Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας, ενώ τον Νοέμβριο του ίδιου έτους καθορίστηκαν οι όροι της παραχώρησης και τελικά στις 4 Φεβρουαρίου 2021 υπογράφηκε η συμβολαιογραφική πράξη με την οποία συστάθηκε το δικαίωμα επιφανείας για 99 χρόνια υπέρ της εταιρείας ανάπτυξης του τεχνολογικού πάρκου.
Το Thess INTEC, χωροθετείται λοιπόν στο Παράκτιο Έλος Περαίας –γνωστό ως «Τσαΐρια»–, ένα απομεινάρι των παλαιών εκβολών του Ανθεμούντα ποταμού, που εντάσσεται σε Ζώνη Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας. Μάλιστα, μέχρι πρόσφατα φιλοξενούσε πλούσια ορνιθοπανίδα με 150 έως 190 είδη πουλιών. Το Συμβούλιο της Επικρατείας το 2022 έκρινε ελλιπή την αρχική ΣΜΠΕ – Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων – ακριβώς επειδή αγνοούσε την ύπαρξη του υγροτόπου. Η αναθεωρημένη μελέτη προσβλήθηκε χωρίς επιτυχία από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και τον Φεβρουάριο του 2024 εκδόθηκε τελικά το Προεδρικό Διάταγμα που, παρότι εγκρίνει το έργο, αναγνωρίζει ρητά τους γεωλογικούς και πλημμυρικούς κινδύνους και απαιτεί πρόσθετες τεχνικές μελέτες για την άρση της ακαταλληλότητας δόμησης, ενώ στο μεταξύ οι επιχωματώσεις έχουν προχωρήσει.
Λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων στην ωρίμανση και υλοποίηση του έργου εξαιτίας της χωροθέτησής του, το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης που είχε εξασφαλιστεί από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν πρόλαβε να απορροφηθεί εντός των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων του προγράμματος. Ένα μικρότερο ποσό χρησιμοποιήθηκε για κάποιες πρόδρομες εργασίες.
Μνημόνια συνεργασίας και συμφωνίες που μένουν στα χαρτιά
Από την αρχή του εγχειρήματος προβάλλονται έντονα οι διεθνείς συνεργασίες, ιδιαίτερα με ισραηλινά funds και τεχνολογικά πάρκα. Έχει υπογραφεί μνημόνιο συνεργασίας με το Gav-Yam Negev Advanced Technologies Park και την Innovation BaseCamp, με το Black Sea Universities Network και πολλά άλλα ερευνητικά κέντρα, εγχώρια και μη, ενώ το ισραηλινό fund JTLV εμφανίστηκε ως βασικός επενδυτής, με σχέδια για ανάπτυξη δεκάδων χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και εκτιμώμενες επενδύσεις που σε βάθος χρόνου έφταναν τα 100-200 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, οι πολυδιαφημισμένες συμφωνίες, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεφάρμοστες, χωρίς να έχει υπάρξει οριστική επίσημη ανάκληση, με σαφή ένδειξη ότι δεν προχωρούν. Η καθυστέρηση στην ωρίμανση των έργων υποδομών καθιστά όπως είναι φυσικό, δύσκολη την προσέλκυση και εγκατάσταση ξένων επενδυτών, μετατρέποντας τις συνεργασίες σε ένα ακόμη στοιχείο που παραμένει περισσότερο στις ανακοινώσεις παρά στην υλοποίηση.
Παρέμβαση ΠΚΜ και ΥΠΑΝ για την ολοκλήρωση του έργου
Τον Απρίλιο του 2026 η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά υπέγραψε απόφαση με την οποία η Περιφέρεια χρηματοδοτεί αντιπλημμυρικά έργα συνολικού προϋπολογισμού 3 εκατομμυρίων ευρώ με πόρους του ΕΣΠΑ. Σκοπός να εξασφαλιστεί η αντιπλημμυρική θωράκιση του χώρου όπου θα κατασκευαστεί το Thess INTEC και ταυτόχρονα να προστατευτεί η είσοδος της Περαίας από πλημμυρικά φαινόμενα.
Τον Ιούλιο του 2026 σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργού Ανάπτυξης κ. Τάκη Θεοδωρικάκου, το Τεχνολογικό Πάρκο 4ης γενιάς ThessINTEC εντάχθηκε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Ανάπτυξης (ΥΠΑΝ) για την περίοδο 2026-2030, με συνολική δημόσια χρηματοδότηση 30.333.282,64 ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (διαβάστε την πρόσκληση εδώ). Η χρηματοδότηση αφορά την κατασκευή των βασικών υποδομών, των δικτύων και των πρώτων κτιριακών εγκαταστάσεων του Διεθνούς Τεχνολογικού Πάρκου 4ης γενιάς και προβλέπονται, μεταξύ άλλων, εργασίες προετοιμασίας και σταθεροποίησης του εδάφους, αντιπλημμυρικά έργα, δίκτυα υποδομής και οι πρώτες κτιριακές εγκαταστάσεις.
Αντί επιλόγου
Το κράτος προτίμησε μια μεγάλη, διαθέσιμη και «προνομιακή» σε θέση δημόσια έκταση, πιστεύοντας ότι τα τεχνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν με έργα υποδομής, αντί να αναζητήσει άλλη, πιο «καθαρή» αλλά πιθανόν μικρότερη ή πιο δύσκολα διαθέσιμη περιοχή. Αυτή η επιλογή αποτελεί αντικείμενο έντονης κριτικής από φορείς, οργανώσεις αλλά και τον απλό ενεργό πολίτη που βλέπει το έργο να καθυστερεί.
Το χάσμα ανάμεσα σε τότε και τώρα γίνεται ολοφάνερο μέσα από τη συνέντευξη που παρατίθεται παρακάτω.
Ο κ. Ευθυμιάδης τότε (2021) έλεγε ότι το Thess ΙNTEC θα λειτουργήσει τέλη 2023 – αρχές 2024, αρχικά με 1.500 εργαζόμενους και προοπτική για 7.000 σε βάθος δεκαετίας. Μίλησε για θεματικές όπως νέα υλικά, νανοτεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, καθαρή ενέργεια και mobility τονίζοντας ότι είναι ιδιωτική πρωτοβουλία με κρατική στήριξη που στοχεύει να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας με στροφή προς την οικονομία της γνώσης (knowledge economy), δηλ. προς το να παράγουμε προηγμένη τεχνολογία και γνώση που έχει υψηλή αξία στη διεθνή αγορά.
Πέντε χρόνια μετά, τα χρονοδιαγράμματα που αναφέρονται έχουν ξεπεραστεί κατά πολύ. Το έργο παραμένει ουσιαστικά στάσιμο με την εικόνα να παραπέμπει περισσότερο σε εγκαταλελειμμένη έκταση παρά σε αναπτυσσόμενο έργο.
About the Author
