Διεθνή: Ένα εντυπωσιακό βίντεο, ένας καρχαρίας σε απόσταση αναπνοής και το κινητό ή η κάμερα να καταγράφει κάθε δευτερόλεπτο. Στην εποχή των social media, η εικόνα ενός ανθρώπου να κολυμπά δίπλα σε έναν καρχαρία, να τον αγγίζει ή ακόμη και να κρατιέται από το πτερύγιό του μπορεί να χαρίσει εκατομμύρια προβολές. Μερικές φορές, όμως, το «κυνήγι» του viral τελειώνει με δάγκωμα, σοβαρό τραυματισμό ή ακόμη και θάνατο.
Το φαινόμενο έχει πλέον προκαλέσει την ανησυχία επιστημόνων, οι οποίοι προειδοποιούν ότι τα social media δημιουργούν μια επικίνδυνη εικόνα: ότι οι καρχαρίες είναι ουσιαστικά ακίνδυνοι και ότι το να πλησιάζει κανείς έναν άγριο θηρευτή για μια εντυπωσιακή φωτογραφία είναι κάτι φυσιολογικό.
Tουλάχιστον τρεις influencers έχουν δεχθεί επίθεση και έχουν τραυματιστεί σε λιγότερο από ένα χρόνο.
Η influencer Tayane Dalazen είναι ένα από πρόσφατα τα περιστατικά. Σε μια εκδρομή για καταδύσεις με καρχαρίες στις βραζιλιάνικες ακτές τον Απρίλιο, βρέθηκε να κολυμπάει δίπλα σε ένα καρχαρία δύο μέτρων, ο οποίος της επιτέθηκε και την δάγκωσε στον μηρό. Η influencer δημοσίευσε την τρομακτική εμπειρία της σημειώνοντας ότι δεν ήταν εκεί για τα social media κι ούτε προκάλεσε τον καρχαρία, ωστόσο παραδέχθηκε ότι ήταν πολύ κοντά στο ζώο.
Οι επιστήμονες ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για την αύξηση των βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Βλέπω αυτά τα βίντεο κάθε εβδομάδα τώρα και είναι πολύ περισσότερα από ποτέ», αναφέρει ο επιστήμονας καρχαριών Kristian Parton. «Θα δούμε ανθρώπους να καταλήγουν σε πραγματικά σοβαρά περιστατικά με καρχαρίες».
Το πιο πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ακόμη πιο σοβαρό.
Ο Νεοζηλανδός fishing influencer Henry Gibbs, με περισσότερους από 100.000 ακολούθους σε Instagram και TikTok, δέχθηκε επίθεση από καρχαρία στη Φίτζι κατά τη διάρκεια κατάδυσης στις 24 Ιουλίου 2026.
Ο Gibbs έκανε ψαροντούφεκο όταν ένας καρχαρίας υφάλου του επιτέθηκε στο δεξί πόδι. Οι φίλοι του κατάφεραν να τον τραβήξουν γρήγορα έξω από το νερό και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.
Χρειάστηκε να υποβληθεί σε τέσσερις χειρουργικές επεμβάσεις και μεταμόσχευση δέρματος.
Ερευνητές στο International Shark Attack File, το οποίο παρακολουθεί τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπου-καρχαρία παγκοσμίως, δήλωσαν επίσης στο BBC ότι έχουν δει μια αξιοσημείωτη αύξηση τα τελευταία τρία χρόνια σε ανθρώπους που δαγκώνονται ενώ προσπαθούν να τραβήξουν βίντεο με καρχαρίες.
Μια πρόσφατη μελέτη για αποστολές «κολυμπήστε με την άγρια ζωή» διαπίστωσε ότι οι influencers και οι φωτογράφοι ήταν πιο πιθανό να αγνοήσουν τις οδηγίες ασφαλείας.
Τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους, ένας τουρίστας στην Καραϊβική δαγκώθηκε και τα δύο χέρια του ενώ προσπαθούσε να φωτογραφίσει έναν καρχαρία-ταύρο από τα ρηχά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Δύο μήνες αργότερα, ένας ψαράς με αναπνευστήρα στο Ισραήλ που κρατούσε ένα “selfie stick” σκοτώθηκε από καρχαρίες, σύμφωνα με πληροφορίες ενώ προσπαθούσε να τραβήξει φωτογραφίες.
Οι ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν στρες στα ζώα
Οι ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν στρες στα ζώα. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η προσέγγιση ή το άγγιγμα ενός καρχαρία οδηγεί σε υψηλά επίπεδα ορμονών που ονομάζονται γλυκοκορτικοειδή. Αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, αυξημένη θνησιμότητα και αποβολές.
“Αν πλησιάζετε τον καρχαρία και τον αγχώνετε, είτε σε ένα βιότοπο αναπαραγωγής, είτε σε ένα χώρο αναπαραγωγής είτε σε μια περιοχή σίτισης, στερείτε από αυτόν τον καρχαρία μια περιοχή που είναι σημαντική για την επιβίωσή του”, εξηγεί ο Parton, “και αυτό είναι σίγουρα ένα πρόβλημα”.
Μια σημαντική επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Frontiers in Conservation Science έφερε μια διαφορετική οπτική στο ζήτημα.
Ο καθηγητής Éric Clua και οι συνεργάτες του εξέτασαν 74 περιστατικά δαγκωμάτων στη Γαλλική Πολυνησία από το 2009 έως το 2023 και διαπίστωσαν ότι περίπου 5% χαρακτηρίστηκαν ως αμυντικά δαγκώματα. Παράλληλα, οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερα από 300 ανάλογα περιστατικά από παγκόσμιες βάσεις δεδομένων.
Η λογική είναι απλή: σε ορισμένες περιπτώσεις ο άνθρωπος δεν είναι απλώς ένας τυχαίος κολυμβητής που συναντά έναν καρχαρία. Τον πλησιάζει, τον αγγίζει, προσπαθεί να τον κρατήσει, να φωτογραφηθεί μαζί του ή ακόμη και να πιαστεί από το πτερύγιό του.
Σε αυτή την περίπτωση, το δάγκωμα μπορεί να αποτελεί αμυντική αντίδραση και όχι απόπειρα του ζώου να κυνηγήσει άνθρωπο.
Ο Clua έχει προειδοποιήσει ειδικά για τους influencers που εμφανίζονται να χαϊδεύουν ή να κρατούν καρχαρίες, καθώς τέτοιες εικόνες μπορούν να κάνουν τους θεατές να θεωρήσουν ότι η συμπεριφορά είναι ασφαλής.
Ο ειδικός σε καρχαρίες, Δρ Jack Cooper, χαρακτηρίζει τους ισχυρισμούς των influencer, ότι βοηθούν μέσω της προβολής τους καρχαρίες, ως “γελοίους”.
“Δεν μπορώ πραγματικά να εξηγήσω πώς το να πλησιάζεις έναν καρχαρία και να τον αγγίζεις ή να τον καβαλάς κάνει κάτι για να βοηθήσει στη διατήρηση”, λέει. «Το μόνο που κάνετε είναι να δείχνετε έναν καρχαρία να παρενοχλείται από έναν άνθρωπο. Και αυτό δεν προωθεί καμία πολιτική σχετικά με το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να μειώσουμε την υπεραλίευση ή να δώσουμε μεγαλύτερη προστασία στους καρχαρίες.
«Και σίγουρα δεν παρέχει επιστημονικά δεδομένα που θα μας πουν πώς τα πάνε οι πληθυσμοί των καρχαριών ή ποιες πολιτικές θα μπορούσαν πραγματικά να βοηθήσουν στη διατήρησή τους».
Με πληροφορίες από BBC
About the Author
