Ο επικεφαλής της παράταξης “ΣΥΝ-εργασία”, περιφερειακός σύμβουλος Κεντρικής Μακεδονίας και πολιτικός επιστήμονας, Βασίλης Ρόκος, μιλά στο Thesnewsline και στη δημοσιογράφο Αριστέα Βραζιώτη για τις ραγδαίες πολεμικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον οικονομικό αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά και φυσικά στην Ελλάδα.
Είναι η Ελλάδα έτοιμη να αντιμετωπίσει ένα νέο οικονομικό crash test;
– Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη αφήσει το οικονομικό τους αποτύπωμα στην παγκόσμια αγορά. Η Ελλάδα είναι σε θέση να ανταπεξέλθει σε αυτή τη νέα πρόκληση-πραγματικότητα;
Ένα πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουμε άμεσα είναι το ντόμινο στην οικονομία. Κάτι που δεν γνωρίζει ο πολύς ο κόσμος, γιατί δεν πέρασε ούτε από τα “ψιλά γράμματα” των ΜΜΕ, είναι η είδηση ότι η Black Rock – ο μεγαλύτερος asset manager στον κόσμο – ξεκίνησε κατά τύποις capital control και έπεσε κατά 7% σε μονάδες. Μιλάμε για δις τα οποία χάθηκαν σε μία ημέρα.
Η πετρελαϊκή κρίση, με τους βομβαρδισμούς διυλιστηρίων και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν αποτελεί πλέον σενάριο, ούτε η τιμή του βαρέλιου η οποία μέσα σε μόλις μία εβδομάδα από την αρχή των συγκρούσεων ξεπέρασε τα 100 δολάρια. Κι αν πριν λέγαμε ότι το εφιαλτικό ενδεχόμενο είναι να φθάσει στα 150 δολάρια το βαρέλι, η πολιτική αδιαλλαξία των τωρινών εμπλεκόμενων στρατοπέδων που από ότι φαίνεται δε θα οδηγήσει σε έναν πόλεμο διάρκειας “ολίγων ημερών”, δεν αποκλείει να εκτοξεύσει το βαρέλι πάνω από τα 200 δολάρια.
Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, τι συνεπάγεται αυτό. Κι ας μην ξεχνάμε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι ήδη επιβαρυμένη από την περίοδο της πανδημίας του κορωνοϊου.
Δεν ξέρω, λοιπόν, αν η ελληνική οικονομία έχει τις αντοχές για να επιβιώσει. Με τον πρωτογενή τομέα της χώρας να βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα ανάπτυξης, η οικονομία μας στηρίζεται εδώ και χρόνια στον τουρισμό. Με τον πόλεμο να μην κατευθύνεται σε αποκλιμάκωση – τουλάχιστον με τα μέχρι τώρα δεδομένα – ως χώρα έχουμε μπροστά μας την έναρξη της καλοκαιρινής τουριστικής περιόδου. Οι αυξήσεις στις τιμές π.χ. βενζίνης, καταναλωτικών αγαθών κα, μαζί με την αβεβαιότητα που προκαλεί ένας πόλεμος, θα έχει άμεσο αντίκτυπο στον τουρισμό. Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι ήδη υπάρχουν αρκετές ακυρώσεις κρατήσεων.
Θα έπρεπε ήδη να έχουμε εφαρμόσει μια στρατηγική περιχαράκωσης και ενδυνάμωσης της εθνική μας οικονομίας. Δυστυχώς όμως για ακόμη μία φορά θα κληθούμε να ενεργήσουμε “κατόπιν εορτής”.
– Αναφέρατε τη φράση “τωρινών εμπλεκόμενων στρατοπέδων”. Θεωρείται ότι θα εμπλακούν περισσότερες χώρες σε αυτό τον πόλεμο;
Όλοι ευχόμαστε αυτός ο πόλεμος, που στοιχίζει ανθρώπινες ζωές να τελειώσει όχι απλά σύντομα, αλλά κι αν γίνεται αύριο. Προσφάτως, όμως, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν αποστολή αμερικανικού στρατού στη Μέση Ανατολή, πράγμα που σημαίνει ότι ο πόλεμος θα αποκτήσει και χερσαία μορφή.
Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, στο πρώτο του διάγγελμα ανέφερε ότι οι πυραυλικές επιθέσεις της χώρας του στοχεύουν αμερικανικές βάσεις. Ο αριθμός των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στις χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως και της Μεσογείου δεν είναι διόλου ευκαταφρόνητος.
Επίσης πριν από λίγες ημέρες ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, δήλωσε πως αν στο Ιράν χτυπηθούν Βορειοκορεάτες πολίτες που διαμένουν εκεί, τότε η χώρα του θα εισέλθει στον πόλεμο. Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη δήλωση αποτελεί σοβαρή απειλή, δεδομένου του πολιτικού χαρακτήρα της Βόρειας Κορέας και φυσικά του Γιονγκ Ουν.
Σήμερα 6 χώρες, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιαπωνία, Ιταλία και Ολλανδία με κοινό ανακοινωθέν δήλωσαν ότι θα συμβάλλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αναιρώντας το προηγούμενο “όχι”, και αναφέρομαι στις προηγούμενες τοποθετήσεις των Ευρωπαίων ηγετών σχετικά με τα Στενά.
Συνοψίζοντας, από τα τωρινά δεδομένα δεν προβλέπω κάποια άμεση αποκλιμάκωση αλλά το αντίθετο.
– Η τιμή του πετρελαίου καταρρίπτει το ένα ρεκόρ ανόδου μετά το άλλο, με τελικό αποδέκτη τον καταναλωτή. Ερχόμενοι στα της Ελλάδας, βλέπουμε την τιμή των καυσίμων να ανεβαίνει καθημερινά ενώ την ίδια στιγμή η Κύπρος που αγοράζει πετρέλαιο από την Ελλάδα πουλάει πιο φθηνά τη βενζίνη από ότι εμείς. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Υπάρχει πλέον σοβαρό θέμα με τα καύσιμα, τόσο σε αποθεματικό επίπεδο – αν συνεχίσουν τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν κλειστά κι αν συνεχιστούν οι βομβαρδισμοί σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Κόλπου – όσο και σε επίπεδο φόρων. Γιατί δεν είναι μόνο η τιμή κτίσης αλλά κυρίως οι φόροι.
Αν πάρετε μία απόδειξη από ένα βενζινάδικο θα δείτε ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων που πληρώνουμε είναι οι φόροι: ΦΠΑ, ειδικό τέλος δικαιωμάτων εκτέλεσης τελωνιακών εργασιών, εισφορά ειδικού λογαριασμού, περιβαλλοντικό τέλος, ανταποδοτικό τέλος ΡΑΕ, ειδικός φόρος κατανάλωσης.
Στα βενζινάδικα της Κύπρου όντως η βενζίνη πουλιέται σε πολύ χαμηλότερη τιμή από ότι στην Ελλάδα, γιατί δεν υπάρχει αυτή η υπερφορολόγηση. Άρα η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει άμεσα να εξετάσει την μείωση των φόρων, γιατί όπως προείπα τα προγνωστικά για την τιμή του πετρελαίου δεν έχουν πτωτική τάση.
– Είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο να εμπλακεί στον πόλεμο η Ελλάδα;
Η ελληνική κυβέρνηση δια στόματος του πρωθυπουργού αλλά και υπουργών έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής.
Προσωπικά όμως μου έχει προκαλέσει μεγάλη εντύπωση, μία σχετικά πρόσφατη δήλωση του πρώην Υπουργού Εξωτερικών κ. Κοτζιά σε συνέντευξη στον τηλεοπτικό σταθμό “ΚΟΝΤΡΑ”. Ο Κοτζιάς αναφέρθηκε στην ύπαρξη τριών συστοιχιών ελληνικών Patriot στη Σαουδική Αραβία. Συγκεκριμένα είπε: “Κανείς δε μιλάει δημόσια τους Patriot που βρίσκονται εκεί για την προστασία της Aramco και τα συμφέροντα κάποιων Ελλήνων που συνδέονται μαζί της. Αυτές οι συστοιχίες εμπλέκονται;”.
Αν αληθεύει αυτή η δήλωση ως προς το ποια είναι η χρήση των Patriot στη Σαουδική Αραβία, πέρα από το γεγονός ότι λεφτά των Ελλήνων φορολογουμένων πήγαν για να προστατευθούν ιδιωτικά συμφέροντα – και πρέπει να εξεταστεί- κανένας δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τις προθέσεις ή καλύτερα τους στόχους του Ιράν, όταν έχει ήδη εξαγγείλει ότι στοχεύει αμερικάνικές βάσεις. Δεν κινδυνολογώ αλλά στην Ελλάδα έχουμε επίσημα τέσσερις κύριες τοποθεσίες με αμερικανική στρατιωτική παρουσία, βάσει της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA).
Λίγες ημέρες μετά από την άνωθεν δήλωση, σήμερα ο Υπουργός Άμυνας κ. Δένδιας ανέφερε ότι η συγκεκριμένη ελληνική συστοιχία των Patriot κατέρριψε δύο βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν που είχαν στόχους στη Σαουδική Αραβία, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι τα ελληνικά Patriot βρίσκονται εκεί για την υποστήριξη της αεράμυνας του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας.
Με απλά λόγια η ανάμειξη της Ελλάδα στον πόλεμο μεταξύ Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ μπορεί να μην είναι άμεση αλλά σίγουρα είναι έμμεση.
– Μπορεί να δοθεί μία απάντηση στο “γιατί” ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος;
Είναι πολλές οι βαθμίδες που απαντούν αυτό το ερώτημα. Η επιφανειακή απάντηση από πλευράς ΗΠΑ είναι η άρνηση του Ιράν να σταματήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και η απελευθέρωση του ιρανικού λαού από τον δυνάστη- όπως τον είχε αποκαλέσει ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ- Χαμενεϊ. Σε πρόσφατες δηλώσεις ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι είχε την πληροφόρηση από 3 άτομα, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο γαμπρός του, ότι το Ιράν ετοιμαζόταν να χτυπήσει πρώτο τις ΗΠΑ, για αυτό έπρεπε να δράσουν άμεσα. Από την πλευρά του Ισραήλ δήλωσε ότι έπρεπε να σταματήσει τις χρόνιες απειλές του Ιράν.
Θεωρητικά η πιο αληθοφανής εξήγηση είναι τα πετρέλαια. Βέβαια τα χρήματα και το πετρέλαιο, σε περίπτωση νίκης των δύο κεντρικών συμμάχων, δε θα πάνε στις χώρες αλλά σε εταιρείες ιδιώτες. Ποιος άλλος πλουτίζει αυτή τη στιγμή; Οι εταιρείες που παράγουν οπλικά συστήματα.
Το μεγάλο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι το γιατί ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος αλλά αν αυτός/αυτοί που θα πάνε να πολεμήσουν, θα ξέρουν ή θα θέλουν να πολεμήσουν για ιδιωτικά συμφέροντα.
Γινόμαστε εν αγνοία μας “εθελοντές μισθοφόροι” σε πολέμους άλλων γιατί εμπλέκονται τα κράτη. Για μένα προσωπικά, δεν υπάρχει χειρότερη κατάντια.
About the Author
1 thought on “Βασίλης Ρόκος: Εξελίξεις στη Μέση Ανατολή – Είναι η Ελλάδα έτοιμη να αντιμετωπίσει ένα νέο οικονομικό crash test;”
Comments are closed.