Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα δίκτυο υπόγειων διαδρόμων, στοών και αρχιτεκτονικών κατασκευών αποκαλύπτεται κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, φέρνοντας στο φως νέα στοιχεία για την ιστορία του εμβληματικού μνημείου. Οι αρχαιολόγοι έχουν ήδη καθαρίσει 420 μέτρα υπόγειων σηράγγων, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο ορισμένα τμήματα να ανοίξουν στο κοινό.
Διεθνή: Ένα εντυπωσιακό υπόγειο δίκτυο, που παρέμενε επί αιώνες καλυμμένο από χώματα και μπάζα, έρχεται στο φως στο πλαίσιο των εκτεταμένων εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, οι εργασίες έχουν αποκαλύψει έξι υπόγειους χώρους και εννέα συνδεδεμένες μεταξύ τους σήραγγες, συνολικού μήκους περίπου 420 μέτρων.
Για την αποκάλυψη των κατασκευών απομακρύνθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και υλικών επιχώσεων από δύο περιοχές του μνημειακού συγκροτήματος, τον Κήπο του Βεζίρη και τον Δυτικό Κήπο. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 2025 και αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης, το οποίο οι τουρκικές αρχές χαρακτηρίζουν ως το μεγαλύτερο που έχει πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmaları kapsamında yer altı tünellerine inerek yürüttüğümüz çalışmaların son durumunu yerinde inceledik. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’den yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkardık, toplam 420 metrelik tünel hattını temizledik. Batı Bahçe’de tespit ettiğimiz altı ayrı mekân ve dokuz tünelde tarihî yapıları koruma ve güçlendirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Hedeflerimizden biri de Ayasofya’nın yer altındaki bu tarihî zenginliğinin uygun bölümlerini ziyaretçilerimizle buluşturmak. Bu doğrultuda, yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alan bir teşhir projesi hazırlamayı planlıyoruz. Ayasofya’nın yer altında, mevcut yapısından daha eski bir döneme ait olduğunu değerlendirdiğimiz tarihî katmanlara da ulaştık. Ayasofya’nın geçmişine ışık tutarken bu eşsiz mirası geleceğe taşımaya devam edeceğiz.— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) November 20, 2026
Η σήραγγα των 180 μέτρων και η πιθανή σύνδεση με αρχαίο δρόμο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μία από τις υπόγειες σήραγγες, η οποία έχει μήκος περίπου 180 μέτρα και αποτελεί τη μεγαλύτερη που έχει καθαριστεί μέχρι στιγμής.
Ο διάδρομος εκτείνεται παράλληλα με την πρόσοψη της Αγίας Σοφίας, από την περιοχή μπροστά από τη Μεντρεσέ Φατίχ προς την είσοδο των επισκεπτών. Οι αρχαιολόγοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να συνδέεται με το ιστορικό οδικό δίκτυο της Κωνσταντινούπολης και συγκεκριμένα με έναν παλαιό ρωμαϊκό δρόμο.
Από τις εννέα σήραγγες, οι επτά έχουν ήδη καθαριστεί από τις επιχώσεις, ενώ στις υπόλοιπες δύο συνεχίζονται οι εργασίες καταγραφής και τεκμηρίωσης. Τρεις από τους υπόγειους χώρους εκτιμάται ότι αποτελούσαν τμήματα του παλαιού αίθριου της Αγίας Σοφίας.
Παράλληλα, οι ειδικοί εξετάζουν τη λειτουργία των υπόγειων εγκαταστάσεων, καθώς εκτιμάται ότι ορισμένες σχετίζονταν με την παλαιά διαχείριση των υδάτων, την αποστράγγιση και την υποδομή ύδρευσης της ιστορικής πόλης.
İstanbul’un en önemli tarihi miraslarından Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin altında bulunan tünellerde restorasyon sürüyor. Tünellerin 420 metrelik bölümü 3 bin ton çamur tahliye edilerek ortaya çıkarıldı. TRT Haber, yaklaşık 9 metre derinlikteki tarihi tünelleri görüntüledi. https://t.co/APqcQj0ZaO— TRT HABER (@trthaber) November 20, 2026
Τα ευρήματα που ενδέχεται να προηγούνται της σημερινής Αγίας Σοφίας
Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα συγκαταλέγεται ένας υπόγειος ταφικός χώρος, γνωστός ως υπογείο (hypogeum), στην περιοχή του Κήπου του Βεζίρη.
Κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών αποκαλύφθηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα σε βάθος περίπου 1,5 μέτρου κάτω από το προηγούμενο επίπεδο του δαπέδου. Η κεντρική αίθουσα έχει διαστάσεις περίπου οκτώ επί οκτώ μέτρα, ενώ από αυτήν εκτείνονται δύο διάδρομοι προς ανατολικά και δυτικά.
Οι Τούρκοι ειδικοί εξετάζουν την πιθανότητα τα ευρήματα να ανήκουν σε οικοδομική φάση προγενέστερη της σημερινής Αγίας Σοφίας. Ωστόσο, η ακριβής χρονολόγησή τους δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.
Υπενθυμίζεται ότι η σημερινή Αγία Σοφία κατασκευάστηκε επί αυτοκράτορα Ιουστινιανού, μεταξύ 532 και 537 μ.Χ., στη θέση παλαιότερων χριστιανικών ναών. Το μνημείο, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά σύμβολα της βυζαντινής ιστορίας, εξακολουθεί να αποκαλύπτει πτυχές της μακραίωνης πορείας του.
The mysterious tunnels beneath the Grand Mosque of Hagia Sofia in 🇹🇷Türkiye— Belgin Kocak (@DeccalSistemi) November 20, 2026
Σχέδια για πρόσβαση επισκεπτών στις υπόγειες στοές
Η αποκάλυψη του υπόγειου δικτύου δεν έχει μόνο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, αλλά ενδέχεται να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο οι επισκέπτες θα γνωρίζουν το ιστορικό μνημείο.
Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, εξετάζεται η δημιουργία ειδικής μουσειακής διαδρομής, μέσω της οποίας επιλεγμένα τμήματα των υπόγειων εγκαταστάσεων θα μπορούσαν να γίνουν προσβάσιμα στο κοινό.
Προτεραιότητα, όπως επισημάνθηκε, παραμένουν η προστασία των αρχαιολογικών κατασκευών και η ασφάλεια των επισκεπτών. Παράλληλα, διερευνάται κατά πόσο οι υπόγειες στοές θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του συστήματος εξαερισμού του μνημείου.
Προς το παρόν δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για το άνοιγμα των υπόγειων χώρων.
Η Αγία Σοφία, σχεδόν 1.500 χρόνια μετά την ανέγερσή της, αποδεικνύει ότι η ιστορία της δεν περιορίζεται στους εντυπωσιακούς τρούλους, τα ψηφιδωτά και τις μαρμάρινες επιφάνειές της. Ένας ολόκληρος αρχιτεκτονικός κόσμος εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τα θεμέλιά της, περιμένοντας να αποκαλυφθεί.
