Πολιτική: Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας κατέθεσε ο Βουλευτής Α΄ Θεσσαλονίκης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Μιχάλης Χουρδάκης, με αφορμή την κλιμάκωση της τουρκικής στρατιωτικής αεροπορικής δραστηριότητας στο Αιγαίο και την εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV).
Μέσα σε λίγες εβδομάδες καταγράφηκε διαδοχή σοβαρών περιστατικών: δεκάδες παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, υπέρπτηση του Φαρμακονησίου, επανεμφάνιση οπλισμένων τουρκικών F-16 και εμπλοκή με ελληνικά μαχητικά.
Με την ερώτησή του, ο Μιχάλης Χουρδάκης ζητά από την Κυβέρνηση συγκεκριμένες και μετρήσιμες απαντήσεις: ποια διπλωματικά διαβήματα έγιναν και πότε, τι ακριβώς τέθηκε στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ποια ήταν η αντίδραση συμμάχων και εταίρων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ασύμμετρη επιχειρησιακή και οικονομική επιβάρυνση που ενδέχεται να προκαλεί η εκτεταμένη χρήση τουρκικών UAV. Η ερώτηση ζητά στοιχεία για τις απογειώσεις, τις εξόδους και τις ώρες πτήσης ελληνικών μαχητικών που απαιτήθηκαν ειδικά για αναγνώριση ή αναχαίτιση τουρκικών UAV, καθώς και για το κόστος σε καύσιμα, συντήρηση, τεχνική υποστήριξη και φθορά υλικού.
Παράλληλα, τίθεται το ζήτημα της στάσης του ΝΑΤΟ μετά το πρόσφατο περιστατικό στη Ρουμανία, όπου ισπανικό F-18 που συμμετείχε σε συμμαχική αποστολή έλαβε άδεια εμπλοκής και κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που είχε εισέλθει στον ρουμανικό εναέριο χώρο.
Χωρίς να εξισώνονται επιχειρησιακά διαφορετικά περιστατικά και χωρίς να ζητούνται επικίνδυνοι στρατιωτικοί αυτοματισμοί, τίθεται ένα σαφές πολιτικό ερώτημα: με ποιους κανόνες προστατεύεται ο εναέριος χώρος ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ όταν ο παραβάτης είναι επίσης κράτος-μέλος της Συμμαχίας;
Δήλωση Μιχάλη Χουρδάκη
«Δεν ζητάμε επικίνδυνους στρατιωτικούς αυτοματισμούς. Ζητάμε σαφείς κανόνες, αξιόπιστη αποτροπή και συνέπεια στην προστασία της κυριαρχίας κάθε συμμάχου.
Όταν τουρκικά drones παραβιάζουν επανειλημμένα τον ελληνικό εναέριο χώρο, η Κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει συγκεκριμένα: τι έκανε στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ποια αποτελέσματα είχε και πόσο κοστίζει στη χώρα η συνεχής κινητοποίηση της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η αποκλιμάκωση είναι αναγκαία. Δεν μπορεί όμως να σημαίνει εξοικείωση με τις παραβιάσεις της εθνικής κυριαρχίας ούτε δύο μέτρα και δύο σταθμά στην προστασία του συμμαχικού εναέριου χώρου.»
ΕΡΩΤΗΣΗ
Αθήνα, 18 Αυγούστου 2026
| Προς: | τον Υπουργό Εξωτερικών τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας |
| Θέμα: | «Κλιμάκωση της τουρκικής στρατιωτικής αεροπορικής δραστηριότητας στο Αιγαίο με εκτεταμένη χρήση UAV – επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια, στην ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας, στο επιχειρησιακό κόστος και ανάγκη συγκεκριμένων ενεργειών σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση» |
Κύριοι Υπουργοί,
τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται πυκνή και επαναλαμβανόμενη τουρκική στρατιωτική αεροπορική δραστηριότητα στο Αιγαίο, με ιδιαίτερα εκτεταμένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), αλλά και με επανεμφάνιση οπλισμένων μαχητικών και εμπλοκών. Η εικόνα δεν εξαντλείται σε ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά δυστυχώς πρόκειται για αλληλουχία συμβάντων που απαιτεί συνολική πολιτική, διπλωματική, επιχειρησιακή και οικονομική αξιολόγηση.
Συγκεκριμένα, στις 28 Ιουλίου 2026, τρία τουρκικά UAV πραγματοποίησαν τέσσερις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών και δύο παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου στο βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Στις 29 Ιουλίου 2026, ένα ATR-72 και ένα UAV πραγματοποίησαν τρεις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και έξι παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Στις 30 Ιουλίου 2026, δύο τουρκικά UAV και ένα CN-235 πραγματοποίησαν έξι παραβάσεις στο FIR Αθηνών και οκτώ παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου, ενώ UAV πραγματοποίησε υπέρπτηση πάνω από το Φαρμακονήσι, η πρώτη καταγεγραμμένη τουρκική υπέρπτηση πάνω από ελληνικό έδαφος μετά από 41 μήνες.
Στις 3 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται τα στοιχεία της ημέρας, τέσσερα τουρκικά UAV τύπου Akinci πραγματοποίησαν 18 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Στις 4 Αυγούστου 2026, καταγράφηκε νέα δραστηριότητα UAV και ATR-72, με επτά παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου από UAV και πέντε παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών.
Στις 6 Αυγούστου 2026, δύο οπλισμένα F-16, ένα ATR-72 και πέντε UAV πραγματοποίησαν, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, 17 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και 10 παραβάσεις στο FIR Αθηνών, ενώ καταγράφηκε και εμπλοκή/εικονική αερομαχία με ελληνικά μαχητικά.
Στις 8 Αυγούστου 2026, τρία τουρκικά UAV πραγματοποίησαν πέντε παραβάσεις στο FIR Αθηνών και του Εθνικού Εναέριου Χώρου στο νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Στις 10 Αυγούστου 2026, ένα ATR-72 και δύο UAV πραγματοποίησαν τέσσερις παραβάσεις στο FIR Αθηνών και δώδεκα παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου, οι τελευταίες από τα UAV, στο κεντρικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Στις 12 Αυγούστου 2026, ένα ATR-72 και τρία UAV πραγματοποίησαν συνολικά έξι παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών και επτά παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου.
Η παραπάνω καταγραφή είναι ενδεικτική και όχι εξαντλητική. Σε μικρό χρονικό διάστημα συνυπάρχουν πολλαπλά UAV, οπλισμένα F-16, εμπλοκή και υπέρπτηση ελληνικού εδάφους. Το γεγονός αυτό καθιστά αναγκαίο να αποσαφηνιστεί αν η Κυβέρνηση αντιμετωπίζει την εξέλιξη ως συγκυριακή διακύμανση ή ως μεταβολή του επιχειρησιακού προτύπου της Τουρκίας στο Αιγαίο, και ποια συγκεκριμένα μέτρα έχει λάβει σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Παράλληλα, ανακύπτει η διάσταση της ασυμμετρίας κόστους. Η επανειλημμένη χρήση UAV επιτρέπει παρατεταμένη παρουσία με σαφώς διαφορετικό προφίλ κόστους και κινδύνου από την απογείωση επανδρωμένων μαχητικών. Κάθε ελληνική αποστολή αναγνώρισης και αναχαίτισης συνεπάγεται ώρες πτήσης, καύσιμα, τεχνική υποστήριξη, συντήρηση, φθορά υλικού και δέσμευση προσωπικού. Χωρίς να προδικάζεται η επιχειρησιακή κρίση των Ενόπλων Δυνάμεων, απαιτείται να γνωρίζει η Βουλή αν το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει ποσοτικοποιήσει αυτή την επιβάρυνση και αν έχει προσαρμόσει τα μέσα επιτήρησης και αντιμετώπισης ώστε η απάντηση να είναι επιχειρησιακά αποτελεσματική και οικονομικά βιώσιμη.
Στις 16 Αυγούστου 2026, στη Ρουμανία, ισπανικό F-18 που συμμετείχε σε αποστολή ενισχυμένης αεροπορικής αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ ενεπλάκη στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένου αεροσκάφους που είχε εισέλθει στον ρουμανικό εναέριο χώρο και, σύμφωνα με τις δημόσιες αναφορές, έλαβε άδεια εμπλοκής και το κατέρριψε. Η οριστική ταυτοποίηση της προέλευσης του UAV αποτέλεσε αντικείμενο διερεύνησης. Τα επιχειρησιακά δεδομένα δεν είναι ταυτόσημα με τα περιστατικά στο Αιγαίο και δεν θεμελιώνουν αυτοματισμό ως προς τη χρήση ένοπλης βίας. Αναδεικνύουν όμως εύλογο πολιτικό ερώτημα για το πώς η Συμμαχία αντιμετωπίζει την προστασία του εναέριου χώρου κράτους-μέλους όταν ο παραβάτης είναι επίσης κράτος-μέλος.
Η Βορειοατλαντική Συνθήκη προβλέπει στο άρθρο 4 ότι τα μέλη διαβουλεύονται όταν, κατά την κρίση οποιουδήποτε εξ αυτών, απειλείται η εδαφική ακεραιότητα, η πολιτική ανεξαρτησία ή η ασφάλεια μέλους. Παράλληλα, από το 2020 λειτουργεί στο ΝΑΤΟ διμερής μηχανισμός στρατιωτικής αποσυμπίεσης Ελλάδας-Τουρκίας, με ασφαλή γραμμή επικοινωνίας για τη μείωση του κινδύνου συμβάντων και ατυχημάτων στη θάλασσα και στον αέρα.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ΝΑΤΟ. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει ότι έχει στρατηγικό συμφέρον για σταθερή και ασφαλή Ανατολική Μεσόγειο και έχει καλέσει επανειλημμένα την Τουρκία να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένου του εναέριου χώρου τους. Συνεπώς, πρέπει να αποσαφηνιστεί αν και με ποιο τρόπο τα πρόσφατα περιστατικά έχουν ενταχθεί στην ατζέντα των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Η αποκλιμάκωση και ο διάλογος είναι αναγκαίοι. Δεν μπορούν όμως να έχουν ως τίμημα την κανονικοποίηση επαναλαμβανόμενων παραβιάσεων ή την απουσία μετρήσιμης πολιτικής, διπλωματικής και επιχειρησιακής αποτίμησης. Η Βουλή δικαιούται σαφείς αριθμούς, συγκεκριμένες ημερομηνίες ενεργειών και τεκμηριωμένες απαντήσεις για το πώς προστατεύονται η κυριαρχία, η ασφάλεια των πτήσεων και οι πόροι της χώρας.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
- Για τα περιστατικά από 28 Ιουλίου ως και 16 Αυγούστου 2026, ποια ακριβώς διπλωματικά διαβήματα ή άλλες επίσημες ενέργειες έγιναν προς την Τουρκία; Να αναφερθούν, για κάθε ενέργεια, η ημερομηνία, το επίπεδο/κανάλι επικοινωνίας, ο αποδέκτης, το αντικείμενο που τέθηκε και η απάντηση ή αντίδραση της τουρκικής πλευράς. Ειδικά για την υπέρπτηση του Φαρμακονησίου της 30ης Ιουλίου, έγινε αυτοτελές διάβημα και ποια ήταν η απάντηση;
- Πότε και με ποιο ακριβώς τρόπο ενημερώθηκαν το ΝΑΤΟ, ο Γενικός Γραμματέας, ο SACEUR/οι αρμόδιες στρατιωτικές αρχές και το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο για την υπέρπτηση του Φαρμακονησίου, τις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις από UAV και την επανεμφάνιση οπλισμένων F-16; Ζήτησε η Ελλάδα εγγραφή του θέματος σε ημερήσια διάταξη ή επίσημη συζήτηση στο NAC; Αν όχι, για ποιον συγκεκριμένο λόγο;
- Έχει εξεταστεί η επίσημη προσφυγή στη διαδικασία διαβουλεύσεων του άρθρου 4 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης σε περίπτωση συνέχισης ή νέας υπέρπτησης ελληνικού εδάφους; Ποια είναι τα κριτήρια με βάση τα οποία η Κυβέρνηση θα θεωρούσε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για ενεργοποίησή του;
- Μετά το περιστατικό της 16ης Αυγούστου στη Ρουμανία, ζήτησε η Ελλάδα από το ΝΑΤΟ επίσημη ενημέρωση για τα κριτήρια, τη διοικητική αλυσίδα και τις γενικές αρχές αντιμετώπισης μη εξουσιοδοτημένων UAV στον εναέριο χώρο κρατών-μελών;
Αν όχι, γιατί; Ποια είναι η θέση της Κυβέρνησης ως προς το αν οι ίδιες αρχές προστασίας του συμμαχικού εναέριου χώρου πρέπει να εφαρμόζονται για κάθε παραβάτη, με την επιφύλαξη των διαφορετικών επιχειρησιακών δεδομένων κάθε περιστατικού;
- Σε ποια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε ποιες ημερομηνίες τέθηκαν η υπέρπτηση του Φαρμακονησίου και η κλιμάκωση της τουρκικής στρατιωτικής αεροπορικής δραστηριότητας; Ζητήθηκε να καταγραφούν σε Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, COREPER ή άλλο θεσμικό πλαίσιο και να συνδεθούν με τον πολιτικό διάλογο ΕΕ–Τουρκίας; Ποια ήταν η συγκεκριμένη ανταπόκριση των ευρωπαϊκών θεσμών και εταίρων; Εάν δεν τέθηκαν, ποια είναι η αιτιολογία της Κυβέρνησης;
- Πόσες απογειώσεις ετοιμότητας/αναχαιτίσεις, πόσες εξόδους και πόσες ώρες πτήσης επανδρωμένων μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας απαιτήθηκαν από 01.01.2026 ως 16.08.2026 ειδικά για αναγνώριση ή/και αναχαίτιση τουρκικών UAV; Να δοθούν, στο μέτρο που δεν πρόκειται για διαβαθμισμένα στοιχεία, συγκεντρωτικά στοιχεία ανά τύπο αεροσκάφους και σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
- Έχει υπολογιστεί από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας το άμεσο και το συνολικό επιχειρησιακό κόστος αυτών των αποστολών (σε καύσιμα, ώρες πτήσης, τεχνική υποστήριξη, συντήρηση και φθορά υλικού, κ.λπ.); Αν ναι, ποιο είναι το συγκεντρωτικό εκτιμώμενο κόστος για το 2026 ως 16 Αυγούστου και ποια μεθοδολογία χρησιμοποιείται; Αν δεν έχει υπολογιστεί, γιατί δεν έχει γίνει τέτοια αποτίμηση; Έχει αξιολογηθεί αν η εκτεταμένη χρήση UAV από την Τουρκία δημιουργεί ασύμμετρη επιχειρησιακή ή οικονομική επιβάρυνση για την ελληνική αεράμυνα;
- Ποια μη διαβαθμισμένα προγράμματα ή μέσα εξετάζονται ή υλοποιούνται για οικονομικά βιώσιμη επιτήρηση, αναγνώριση και αντιμετώπιση UAV χωρίς να απαιτείται σε κάθε περίπτωση χρήση επανδρωμένου μαχητικού; Να αναφερθούν για κάθε σχετικό πρόγραμμα το στάδιο υλοποίησης, ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός και το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα επιχειρησιακής αξιοποίησης, εφόσον τα στοιχεία είναι δημοσιοποιήσιμα.
- Πόσες φορές ενεργοποιήθηκε, μεταξύ 01.01-16.08.2026, ο μηχανισμός στρατιωτικής αποσυμπίεσης/η ασφαλής γραμμή Ελλάδας–Τουρκίας που έχει συσταθεί στο ΝΑΤΟ, και ειδικά πόσες στις ημερομηνίες των ανωτέρω περιστατικών; Χωρίς αποκάλυψη διαβαθμισμένου περιεχομένου, ποιο ήταν το αποτέλεσμα κάθε ενεργοποίησης; Έχει θέσει η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ ότι ο μηχανισμός αποτροπής ατυχημάτων δεν μπορεί να λει-τουργεί ως υποκατάστατο πολιτικής λογοδοσίας σε παραβιάσεις ελληνικής κυριαρχίας;
- Ποιος είναι ο επίσημος συνολικός αριθμός, από 01.01.2026 ως 16.08.2026
(α) παραβάσεων κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών,
(β) παραβιάσεων Εθνικού Εναέριου Χώρου,
(γ) υπερπτήσεων ελληνικού εδάφους,
(δ) εμπλοκών και
(ε) εμφανίσεων οπλισμένων τουρκικών σχηματισμών;
Να δοθεί χωριστή κατανομή για UAV και επανδρωμένα αεροσκάφη και αντιπαραβολή με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ώστε να προκύπτει με επίσημα στοιχεία αν υπάρχει ποσοτική και ποιοτική κλιμάκωση.
About the Author
