Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Η έγκριση της συμφωνίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης αλλάζει τα πολιτικά δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα αποκτά ένα πρόσθετο επιχείρημα για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της, ενώ στο επίκεντρο βρίσκονται οι έρευνες για υδρογονάνθρακες, τα ενεργειακά έργα και η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Διεθνή: Μια σημαντική εξέλιξη για τις σχέσεις Τουρκίας και Λιβύης, με άμεσο ενδιαφέρον για την Αθήνα, καταγράφηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026. Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που εδρεύει στην ανατολική πλευρά της χώρας, ενέκρινε τη θαλάσσια συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2019 με την Τουρκία και ανακάλεσε την απόφαση μποϊκοτάζ της Άγκυρας που είχε λάβει το 2020, σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο δύο Λίβυους βουλευτές.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το συγκεκριμένο κοινοβούλιο είχε αντιταχθεί στο μνημόνιο από την αρχή, αμφισβητώντας τη νομιμότητά του. Με τη μεταστροφή αυτή, η συμφωνία αποκτά πολιτική στήριξη και από την ανατολική Λιβύη, πέρα από την κυβέρνηση της Τρίπολης με την οποία είχε υπογραφεί.
Ωστόσο, η πολιτική εξέλιξη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με διεθνή αναγνώριση της τουρκικής οριοθέτησης ούτε επιλύει τη διαφωνία για τα δικαιώματα της Ελλάδας στην περιοχή.
Πανηγυρικοί τίτλοι στα τουρκικά μέσα – «Απόφαση που θα δυσαρεστήσει την Ελλάδα»
Με θετικό πρόσημο και έμφαση στη γεωπολιτική σημασία της εξέλιξης για την Τουρκία μεταδίδουν τουρκικά μέσα ενημέρωσης την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου. Στα πρώτα δημοσιεύματα, η απόφαση παρουσιάζεται ως σημαντική διπλωματική εξέλιξη για την Άγκυρα, ενώ ορισμένοι τίτλοι συνδέουν ευθέως την έγκριση με τις αντιδράσεις που αναμένεται να προκαλέσει στην Ελλάδα.
Η είδηση μεταδόθηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, με τα τουρκικά μέσα να επικαλούνται το Reuters, το οποίο ανέφερε ότι δύο Λίβυοι βουλευτές επιβεβαίωσαν την έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας και την ανάκληση της απόφασης μποϊκοτάζ της Τουρκίας που είχε ληφθεί το 2020.
«Απόφαση που θα δυσαρεστήσει την Ελλάδα»
Ενδεικτικός είναι ο τίτλος της τουρκικής εφημερίδας Star, η οποία παρουσιάζει την εξέλιξη ως «απόφαση που θα δυσαρεστήσει την Ελλάδα». Το δημοσίευμα εστιάζει στην έγκριση του μνημονίου από το κοινοβούλιο της Λιβύης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συμφωνίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αντίστοιχα, η ειδησεογραφική ιστοσελίδα A Haber μεταδίδει ότι το λιβυκό κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία θαλάσσιας δικαιοδοσίας με την Τουρκία, επικαλούμενη επίσης το Reuters. Στο πρώτο της δημοσίευμα, η ιστοσελίδα παρουσιάζει την εξέλιξη ως έκτακτη είδηση, χωρίς να παραθέτει εκτενή ανάλυση των επόμενων βημάτων.
Η Memurlar.net, από την πλευρά της, επισημαίνει ότι το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, το οποίο συνδέεται πολιτικά με τον Χαλίφα Χαφτάρ, ενέκρινε τη συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2019 και την οποία δεν είχε αναγνωρίσει μέχρι σήμερα.
Οι συγκεκριμένοι τίτλοι αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο μέρος του τουρκικού Τύπου πλαισιώνει την είδηση: όχι μόνο ως εξέλιξη στις σχέσεις Τουρκίας και Λιβύης, αλλά και ως γεγονός με άμεση επίδραση στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες.
Libya, Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşmasını resmen onayladı. Parlamentonun 2020 yılında Türkiye ile ilişkiler ve ticari süreçlere yönelik aldığı boykot kararı oy çokluğuyla feshedildi. https://t.co/r2DLmNOiS3— Haber Report (@HaberReport) October 20, 2026
Τι προβλέπει το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Το μνημόνιο υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Νοεμβρίου 2019 από την Τουρκία και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, η οποία είχε την έδρα της στην Τρίπολη. Αντικείμενό του είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας των δύο χωρών στη Μεσόγειο, με αναφορά στην υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).
Στην πράξη, η συμφωνία χαράσσει μια θαλάσσια οριογραμμή μεταξύ των δύο χωρών, την οποία η Άγκυρα επικαλείται για να στηρίξει τις διεκδικήσεις της σε περιοχή που παρεμβάλλεται ανάμεσα στις τουρκικές ακτές και τη Λιβύη. Η χάραξη αυτή δεν λαμβάνει υπόψη την επήρεια ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, με τον τρόπο που υποστηρίζει η Αθήνα ότι επιβάλλει το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η ελληνική θέση είναι ότι τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και ότι μια συμφωνία δύο κρατών δεν μπορεί να περιορίσει τα δικαιώματα τρίτου κράτους. Επομένως, το μνημόνιο δεν αφορά απλώς τις σχέσεις Άγκυρας και Τρίπολης, αλλά συνδέεται με τη διαμάχη για τα όρια των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κείμενο καταχωρίστηκε στη Συλλογή Συνθηκών των Ηνωμένων Εθνών. Η καταχώριση, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της πιστοποίηση ότι το περιεχόμενό του είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο ή ότι δεσμεύει τρίτα κράτη.
Γιατί η έγκριση από την ανατολική Λιβύη έχει σημασία
Η Λιβύη παραμένει πολιτικά διαιρεμένη, με διαφορετικά κέντρα εξουσίας στην ανατολική και τη δυτική πλευρά της χώρας. Το μνημόνιο του 2019 είχε υπογραφεί από την κυβέρνηση της Τρίπολης, αλλά η Βουλή των Αντιπροσώπων στην ανατολική Λιβύη δεν το είχε εγκρίνει και είχε αμφισβητήσει τη δεσμευτικότητά του.
Η σημερινή απόφαση μεταβάλλει αυτή την εικόνα. Η Τουρκία μπορεί πλέον να επικαλείται ότι η συμφωνία έχει αποκτήσει ευρύτερη πολιτική αποδοχή στο εσωτερικό της Λιβύης, γεγονός που ενισχύει τη διπλωματική της θέση έναντι της Ελλάδας.
Παράλληλα, η άρση του μποϊκοτάζ του 2020 δείχνει πρόθεση βελτίωσης των σχέσεων της ανατολικής Λιβύης με την Άγκυρα. Η εξέλιξη μπορεί να διευκολύνει τη συνεργασία τους σε εμπορικό, οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο.
Το κρίσιμο σημείο είναι εάν η κοινοβουλευτική έγκριση θα συνοδευτεί από πρόσθετες θεσμικές ή διοικητικές ενέργειες για την εφαρμογή του μνημονίου. Αυτό θα έχει σημασία για το πώς θα αξιοποιηθεί η συμφωνία στην πράξη και για το αν θα υπάρξουν νέες κινήσεις στις θαλάσσιες περιοχές που διεκδικούν οι δύο χώρες.
Το ενεργειακό διακύβευμα: Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και θαλάσσιες έρευνες
Η αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο έχει και ενεργειακή διάσταση. Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί περιοχή ενδιαφέροντος για την έρευνα και την αξιοποίηση υδρογονανθράκων, ενώ η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών επηρεάζει το πού μπορούν να πραγματοποιούνται έρευνες και ποια χώρα μπορεί να εκδίδει άδειες για δραστηριότητες στον βυθό.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως περιφερειακού ενεργειακού παράγοντα και χρησιμοποιεί το μνημόνιο ως βάση για τις διεκδικήσεις της. Η Λιβύη, από την πλευρά της, διαθέτει σημαντικούς πετρελαϊκούς πόρους και ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη των ενεργειακών της δραστηριοτήτων, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα.
Επιπλέον, στις 3 Οκτωβρίου 2022 Τουρκία και Λιβύη υπέγραψαν ξεχωριστό μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα των υδρογονανθράκων. Η συμφωνία αυτή αφορούσε τη συνεργασία για έρευνα και αξιοποίηση πετρελαίου και φυσικού αερίου σε λιβυκές χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές. Πρόκειται για διαφορετικό κείμενο από τη συμφωνία οριοθέτησης του 2019, αν και τα δύο συνδέονται με την ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών.
Η έγκριση του μνημονίου του 2019 δεν σημαίνει ότι ξεκινούν αυτομάτως νέες γεωτρήσεις ή ότι εξασφαλίζονται συγκεκριμένα κοιτάσματα στην Τουρκία. Ενισχύει, ωστόσο, το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Άγκυρα μπορεί να προωθεί τις θέσεις της και να διεκδικεί ρόλο σε μελλοντικές ενεργειακές εξελίξεις.
Πώς επηρεάζονται τα ελληνικά ενεργειακά σχέδια
Η Ελλάδα ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη ερευνών υδρογονανθράκων, την αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων νότια και δυτικά της Κρήτης, αλλά και για ενεργειακές υποδομές που θα συνδέουν την Ευρώπη με την Ανατολική Μεσόγειο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης που σχεδιάζεται να συνδέσει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κύπρο και, σε επόμενο στάδιο, το Ισραήλ. Το έργο έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις λόγω της διαφωνίας Ελλάδας και Τουρκίας για θαλάσσιες περιοχές από τις οποίες θα περάσει το καλώδιο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters στις 15 Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα ανακοίνωσε ότι κατατέθηκε αίτημα για την επανέναρξη ερευνών στον βυθό που είναι απαραίτητες για την προώθηση του έργου. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι η περιοχή εμπίπτει στο πλαίσιο του μνημονίου του 2019, θέση την οποία απορρίπτει η Αθήνα.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει πώς μια διαφωνία για τη θαλάσσια οριοθέτηση μπορεί να επηρεάσει την πρακτική υλοποίηση ενεργειακών έργων, ακόμη και όταν αυτά έχουν ευρωπαϊκή διάσταση. Εάν η Τουρκία επικαλείται το μνημόνιο για να αμφισβητήσει ερευνητικές δραστηριότητες ή τη διαδρομή μιας υποδομής, μπορεί να προκύψουν νέες διπλωματικές εντάσεις και καθυστερήσεις.
Παράλληλα, οι διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες μπορούν να επηρεάσουν το επενδυτικό περιβάλλον. Οι εταιρείες που σχεδιάζουν έρευνες ή έργα μεγάλης κλίμακας χρειάζονται σαφές νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο, ώστε να περιορίζουν τον κίνδυνο αμφισβητήσεων, καθυστερήσεων ή διπλωματικών επεισοδίων.
Είναι πλέον νόμιμο το μνημόνιο;
Η έγκριση από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δεν κλείνει τη νομική διαμάχη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα διατυπώσει την άποψη ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων χωρών. Η θέση αυτή διατυπώθηκε και σε απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2025.
Η Ελλάδα, επομένως, δεν χάνει αυτομάτως θαλάσσια δικαιώματα εξαιτίας της απόφασης της λιβυκής Βουλής. Η ουσιαστική διαφορά αφορά το πώς θα οριοθετηθούν οι θαλάσσιες ζώνες με βάση το διεθνές δίκαιο και εάν τα εμπλεκόμενα κράτη θα καταλήξουν σε συμφωνία ή θα προσφύγουν σε διεθνή δικαιοδοτικά όργανα.
Η νέα απόφαση, ωστόσο, ενισχύει την πολιτική θέση της Άγκυρας και δυσκολεύει το διπλωματικό έργο της Αθήνας, η οποία θα επιδιώξει να διασφαλίσει ότι οι ελληνικές θέσεις θα ληφθούν υπόψη σε οποιαδήποτε μελλοντική συζήτηση για την οριοθέτηση.
Τι πρέπει να παρακολουθήσει από εδώ και πέρα η Αθήνα
Το επόμενο διάστημα θα έχει σημασία εάν η έγκριση θα συνοδευτεί από επίσημα βήματα εφαρμογής, νέες συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας ή κινήσεις που θα επηρεάσουν τις έρευνες και τις υποδομές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα θα χρειαστεί να παρακολουθεί τόσο τις σχέσεις της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη όσο και τις εξελίξεις στην Τρίπολη, καθώς η πολιτική ενότητα και η θεσμική λειτουργία της Λιβύης παραμένουν σύνθετα ζητήματα.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν χαράζει από μόνο του αδιαμφισβήτητα θαλάσσια σύνορα για όλη την περιοχή. Η έγκρισή του, όμως, δημιουργεί ένα νέο πολιτικό δεδομένο που η Άγκυρα αναμένεται να αξιοποιήσει. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να υπερασπιστεί τις θέσεις της με διπλωματικά και νομικά μέσα, παρακολουθώντας παράλληλα τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και στα έργα στρατηγικής σημασίας της Ανατολικής Μεσογείου.
About the Author
