Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Ελλάδα: Νέα εστία έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς η έκδοση ελληνικής NAVTEX για τις εργασίες του υποθαλάσσιου καλωδίου ακολουθήθηκε από τουρκική αντι-NAVTEX. Η Αθήνα προχώρησε στην αδειοδότηση των ερευνητικών εργασιών και την έκδοση της σχετικής ναυτικής αναγγελίας, ενώ η Άγκυρα αμφισβητεί τη νομιμότητα των δραστηριοτήτων σε τμήμα της περιοχής, επικαλούμενη τις δικές της διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική NAVTEX εκδόθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, ανοίγοντας τον δρόμο για την πραγματοποίηση ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo». Οι εργασίες συνδέονται με την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector (GSI), που προβλέπει την ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο.
Λίγες ώρες αργότερα, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, με την οποία αμφισβητεί μέρος της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική αναγγελία και υποστηρίζει ότι οι σχετικές έρευνες θα πρέπει να συντονίζονται με τις τουρκικές αρχές.
Η ελληνική NAVTEX για τις έρευνες του καλωδίου
Η ελληνική αναγγελία προς ναυτιλλομένους φέρει τον αριθμό 1411/26 και αφορά εργασίες έρευνας για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου στο ανατολικό και νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με το περιεχόμενό της, οι εργασίες από το «Abeille Marengo» προβλέπεται να πραγματοποιηθούν από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027. Στην αναγγελία προσδιορίζονται οι συντεταγμένες της θαλάσσιας διαδρομής στην οποία θα κινηθεί το ερευνητικό πλοίο, ενώ ζητείται από τα υπόλοιπα σκάφη να τηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων.
Η έκδοση της NAVTEX ακολούθησε την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών αδειοδότησης από τις ελληνικές αρχές. Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εξωτερικών, είχε προηγηθεί σχετικό αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans, η οποία ενεργεί για λογαριασμό της εταιρείας GSI, που είναι υπεύθυνη για το έργο. Η σχετική απόφαση εκδόθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, έπειτα από θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης.
Η τουρκική αντι-NAVTEX και οι ισχυρισμοί της Άγκυρας
Η τουρκική πλευρά απάντησε με την αναγγελία TURNHOS 1105/26, υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής που δεσμεύεται από την ελληνική NAVTEX 1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει δηλωθεί στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020, με σχετική αναφορά A/74/757.
Στο κείμενο της τουρκικής αναγγελίας επισημαίνεται ακόμη ότι οι τουρκικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει άδεια για τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες, τις οποίες χαρακτηρίζουν μη εξουσιοδοτημένες. Παράλληλα, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι όλες οι ερευνητικές εργασίες σε περιοχές που θεωρεί ότι υπάγονται στη θαλάσσια δικαιοδοσία της πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες.
Με την κίνηση αυτή, η Τουρκία επαναφέρει τις πάγιες θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα για τις δραστηριότητες στην περιοχή όπου σχεδιάζεται να συνεχιστούν οι έρευνες.
Το διπλωματικό παρασκήνιο και ο ρόλος της Γαλλίας
Η επανεκκίνηση των εργασιών πραγματοποιείται έπειτα από μακρά περίοδο καθυστερήσεων και διπλωματικών δυσκολιών. Το έργο είχε βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής έντασης και το 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή είχε οδηγήσει στην αναστολή των ερευνών.
Το τελευταίο διάστημα είχαν προηγηθεί επαφές μεταξύ Αθήνας, Παρισιού και Άγκυρας, με τη Γαλλία να διαδραματίζει ενεργό ρόλο λόγω της συμμετοχής της εταιρείας Nexans στις εργασίες. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, υπήρξαν διπλωματικές συνεννοήσεις για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρούσε η ερευνητική δραστηριότητα και θα ενημερωνόταν η τουρκική πλευρά.
Η παρουσία του γαλλικού πλοίου προσδίδει, επομένως, και ευρωπαϊκή διάσταση στην υπόθεση, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διασύνδεση των δικτύων στην περιοχή.
Ένα έργο με ενεργειακή και γεωπολιτική σημασία
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα στην Ανατολική Μεσόγειο. Στόχος του είναι να συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, με προοπτική επέκτασης της διασύνδεσης προς το Ισραήλ.
Το έργο, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό περίπου 1,9 δισ. ευρώ, αναμένεται να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, στη διαφοροποίηση των πηγών ηλεκτροδότησης και στην ενίσχυση της διασύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο.
Η ανταλλαγή NAVTEX και αντι-NAVTEX δεν σημαίνει από μόνη της ότι οι εργασίες σταματούν ή ότι έχει επιλυθεί η διαφορά για τις θαλάσσιες ζώνες. Αποτυπώνει, ωστόσο, τη συνεχιζόμενη σύγκρουση των θέσεων Ελλάδας και Τουρκίας για την υφαλοκρηπίδα και τη δικαιοδοσία στην περιοχή. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι έρευνες του «Abeille Marengo» θα προχωρήσουν σύμφωνα με τον προγραμματισμό ή εάν θα υπάρξουν νέες διπλωματικές και επιχειρησιακές αντιδράσεις.
