Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα της δεκαετίας αναμένεται να καθηλώσει εκατομμύρια ανθρώπους τον Αύγουστο του 2026. Η ολική έκλειψη Ηλίου, ένα σπάνιο και μαγευτικό φαινόμενο κατά το οποίο η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, θα μετατρέψει για λίγα λεπτά τη μέρα σε νύχτα σε περιοχές της Ευρώπης και του Βόρειου Ατλαντικού.
Η «ζώνη ολικότητας», δηλαδή η στενή λωρίδα από την οποία η έκλειψη θα είναι ορατή στο σύνολό της, θα ξεκινήσει από τη Γροιλανδία και θα διασχίσει την Ισλανδία, πριν περάσει πάνω από την Ισπανία. Περιοχές όπως η Μαδρίτη και η Βαρκελώνη αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο του φαινομένου, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες και επιστήμονες.
Σε μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης, η έκλειψη θα είναι μερική. Αυτό σημαίνει ότι ο Ήλιος δεν θα καλυφθεί πλήρως, αλλά θα παρατηρηθεί ένα εντυπωσιακό «δάγκωμα» στον ηλιακό δίσκο, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα και αλλαγή στο φυσικό φως.
Στην Ελλάδα, η έκλειψη του 2026 δεν θα είναι ολική, ωστόσο θα είναι ιδιαίτερα αισθητή ως μερική έκλειψη.
Να υπενθυμίσουμε ότι η τελευταία ολική έκλειψη Ηλίου καταγράφηκε στις 8 Απριλίου 2024, όταν η «ζώνη ολικότητας» διέσχισε το Μεξικό, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, προσελκύοντας εκατομμύρια παρατηρητές.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η παρατήρηση πρέπει να γίνεται μόνο με ειδικά προστατευτικά γυαλιά, καθώς η άμεση θέαση του Ήλιου μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στην όραση.
Αεροπλάνο της NASA στην έκλειψη του Ηλίου
Η έκλειψη δεν αποτελεί μόνο θέαμα για το κοινό αλλά και σπάνια ευκαιρία για επιστημονικές παρατηρήσεις. Δύο πιλότοι της NASA θα απογειωθούν από το αεροδρόμιο Κέφλαβικ στην Ισλανδία με ένα ερευνητικό αεροσκάφος WB-57, πετώντας σε ύψος περίπου 15.000 μέτρων. Στόχος τους είναι να ακολουθήσουν την πορεία της σκιάς της Σελήνης και να παρατείνουν τον χρόνο κατά τον οποίο θα μπορούν να παρατηρούν την ολικότητα. Από το έδαφος, η ολικότητα θα διαρκέσει περίπου 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα σε συγκεκριμένο σημείο. Το αεροσκάφος, όμως, πετώντας με περίπου 740 χιλιόμετρα την ώρα, μπορεί να παρατείνει την εμπειρία σχεδόν στα τρία λεπτά.
Τέσσερις κάμερες τοποθετημένες στο ρύγχος του WB-57 θα καταγράφουν δεκάδες εικόνες κάθε δευτερόλεπτο, σε διαφορετικά μήκη κύματος. Οι επιστήμονες θέλουν να μελετήσουν μεταξύ άλλων τις ηλιακές προεξοχές και τις νανοεκλάμψεις. Παρά την ονομασία τους, οι νανοεκλάμψεις απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, αντίστοιχες με χιλιάδες ατομικές βόμβες.
Η έρευνα έχει και πρακτική σημασία. Η καλύτερη κατανόηση του Ήλιου μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέπουν καλύτερα τον διαστημικό καιρό – τις εκρήξεις και τις ροές ενεργητικών σωματιδίων που μπορούν να επηρεάσουν δορυφόρους, αστροναύτες, τηλεπικοινωνίες και ηλεκτρικά δίκτυα στη Γη.