Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Μία σύντομη φράση σε ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, που καλεί την Ελλάδα να επενδύσει στη διατήρηση της βλάχικης κληρονομιάς στη Βόρεια Ελλάδα, προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων. Η Ομοσπονδία απευθύνθηκε με επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, κάνοντας λόγο για «απορία και αγανάκτηση» και απορρίπτοντας τον ρόλο Ρουμάνων βουλευτών ως αυτόκλητων προστατών του βλαχόφωνου ελληνισμού. Το επεισόδιο επαναφέρει ένα ζήτημα που το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει αγγίξει και στο παρελθόν: πού σταματά η αναγνώριση μιας γλωσσικής και πολιτιστικής παράδοσης και πού αρχίζει, για τμήμα των ίδιων των Βλάχων, η ανάγνωσή της ως μειονοτικού ζητήματος.
Τι λέει το Ψήφισμα 2674
Το ψήφισμα υιοθετήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 στο Στρασβούργο, στο πλαίσιο της περιοδικής αξιολόγησης της τήρησης από την Ελλάδα των υποχρεώσεών της ως κράτους-μέλους. Βασίζεται σε έκθεση της Επιτροπής Παρακολούθησης, με συνεισηγήτριες τη Λάουρα Καστέλ (Ενωμένη Ευρωπαϊκή Αριστερά, Ισπανία) και τη Μιαπέτρα Κουμπούλα-Νάτρι (Σοσιαλιστές, Δημοκράτες και Πράσινοι, Φινλανδία). Το κείμενο χαρακτηρίζει τη δημοκρατία στην Ελλάδα «σταθερά ριζωμένη και ανθεκτική», καταγράφει πρόοδο στην οικονομία μετά την κρίση και διατυπώνει συστάσεις για κράτος δικαίου, διαφθορά, την υπόθεση Predator, τη δικαιοσύνη, τις ανεξάρτητες αρχές και το μεταναστευτικό.
Η επίμαχη διατύπωση βρίσκεται στην παράγραφο 10. Αφού σημειώνει ότι η Ελλάδα δεν έχει κυρώσει την Ευρωπαϊκή Χάρτα για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες και τη Σύμβαση-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων, και αφού εκφράζει λύπη για την απουσία πρόθεσης κύρωσης —με παραπομπή στο νομικό πλαίσιο της Συνθήκης της Λωζάνης για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και στην προστασία που παρέχει η ελληνική νομοθεσία στο δικαίωμα ατομικού αυτοπροσδιορισμού και στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι—, η Συνέλευση προσθέτει: «The Assembly also calls upon the Greek authorities to invest in the preservation of Vlach heritage in Northern Greece». Στα ελληνικά: η Συνέλευση καλεί επίσης τις ελληνικές αρχές να επενδύσουν στη διατήρηση της βλάχικης κληρονομιάς στη Βόρεια Ελλάδα.
Η ρουμανική τροπολογία
Σύμφωνα με τον Ρουμάνο γερουσιαστή Titus Corlățean (PSD), η φράση εισήχθη με τροπολογία που συνέταξε μαζί με τον βουλευτή του USR Iulian Bulai, μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης. Ο Corlățean ανέφερε ότι η τροπολογία πέρασε αρχικά ομόφωνα στην επιτροπή στο Παρίσι και ότι, στη σύνοδο του Στρασβούργου, απόπειρα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος να την απαλείψει αποσύρθηκε μετά από ψηφοφορία στην οποία, κατά τον ίδιο, συμμετείχαν οι ομάδες SOC και ALDE, συντηρητικοί και Ενωμένη Αριστερά, με αυθόρμητη στήριξη και του Έλληνα σοσιαλιστή και πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου. Παρουσίασε το αποτέλεσμα ως την πρώτη τέτοια επιτυχία Ρουμάνων βουλευτών της Συνέλευσης εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες και συνέδεσε ρητά τη βλάχικη/αρωμουνική κληρονομιά με τη ρουμανική γλωσσική οικογένεια.
Η επιστολή της Ομοσπονδίας
Η αντίδραση ήρθε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων. Με επιστολή προς τον Γιώργο Γεραπετρίτη, την οποία υπογράφουν ο πρόεδρος Μιχάλης Μαγειρίας και ο γενικός γραμματέας Κωνσταντίνος Στούπας, η Ομοσπονδία δηλώνει ότι η αναφορά προκάλεσε «απορία και αγανάκτηση», χαρακτηρίζει τις σχετικές συστάσεις «άνευ αντικειμένου» και απορρίπτει την εμφάνιση Ρουμάνων βουλευτών ως πατρόνων. «Δεν χρειαζόμαστε τους Ρουμάνους βουλευτές να αυτοανακηρύσσονται πάτρωνες και προστάτες του Βλαχόφωνου Ελληνισμού», αναφέρει η επιστολή, ζητώντας ενημέρωση για τις ενέργειες της ελληνικής κυβέρνησης.
Γιατί η αντίδραση δεν είναι καινούργια
Η ίδια Ομοσπονδία, μαζί με άλλους φορείς βλαχόφωνων Ελλήνων, έχει στο παρελθόν απορρίψει ενώπιον του Συμβουλίου της Ευρώπης ισχυρισμούς περί «βλάχικης μειονότητας» και έχει αρνηθεί ότι οποιοσδήποτε αυτοαποκαλούμενος εκπρόσωπος έχει εξουσιοδότηση να μιλά εξ ονόματός της. Η ελληνική πολιτεία αναγνωρίζει τους Βλάχους ως τμήμα του ελληνικού έθνους που διατηρεί ιδιαίτερη γλωσσική και πολιτιστική παράδοση —τη βλάχικη, μια ανατολική ρομανική γλώσσα—, χωρίς να τους κατατάσσει σε εθνική μειονότητα. Η μοναδική μειονότητα που αναγνωρίζει επισήμως η Ελλάδα παραμένει η μουσουλμανική της Θράκης, βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης.
Η προηγούμενη σύσταση του 1997
Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει ασχοληθεί με το θέμα και παλαιότερα. Η Σύσταση 1333 (1997) για τον αρωμουνικό πολιτισμό και τη γλώσσα καλούσε τα βαλκανικά κράτη να στηρίξουν την εκπαίδευση, τον Τύπο και τους πολιτιστικούς συλλόγους των Αρωμούνων, σημειώνοντας ότι οι ίδιοι «δεν διατυπώνουν πολιτικά αιτήματα». Η Ελλάδα είχε τότε διατυπώσει επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις για την ιστορική καταγωγή των Αρωμούνων. Η διατύπωση του 2026 είναι στενότερη —μιλά για επένδυση στη διατήρηση της κληρονομιάς και όχι για μειονοτικά δικαιώματα ή εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα—, εντάσσεται όμως σε παράγραφο που αφορά ακριβώς τις μη κυρωμένες συμβάσεις για μειονότητες και μειονοτικές γλώσσες. Αυτή η γειτνίαση τροφοδοτεί την ανησυχία της Ομοσπονδίας.
Τι δεσμεύει και τι όχι
Το ψήφισμα δεν δημιουργεί νομική υποχρέωση. Οι αποφάσεις της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης είναι πολιτικές συστάσεις προς τα κράτη-μέλη και προς την Επιτροπή Υπουργών. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει δημόσια απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών στο αίτημα της Ομοσπονδίας. Το επεισόδιο δείχνει πόσο λεπτή παραμένει η γραμμή ανάμεσα στην αναγνώριση μιας τοπικής γλωσσικής και πολιτιστικής παράδοσης και στην ανάγνωσή της, από τρίτους, ως ζητήματος εθνικής μειονότητας —ιδίως όταν η πρωτοβουλία προέρχεται από βουλευτές κράτους που ιστορικά έχει διεκδικήσει ρόλο προστάτη των Αρωμούνων των Βαλκανίων.
About the Author
