Στο πλαίσιο του Festival du Livre de Paris, παρουσιάστηκε το Σάββατο 18/4/2026 στο Ελληνικό Σπίτι στο Παρίσι εκδήλωση με θέμα «Κώστας Καρυωτάκης και Μαρία Πολυδούρη στο Παρίσι του Μεσοπολέμου».
Κεντρική ομιλήτρια της εκδήλωσης ήταν η κα Χριστίνα Ντουνιά, ομότιμη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ και συγγραφέας, η οποία πλαισιώθηκε από την κα Μάρω Πρεβελάκη, φιλόλογο και την κα Σίσσυ Παπαθανασίου, ιστορικό πολιτισμού και Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Γραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Στην κατάμεστη αίθουσα του Ελληνικού Σπιτιού, η κα Ντουνιά ξεκίνησε την ομιλία της αναφερόμενη στα δύο βιβλία που έχει γράψει για τον Κ. Καρυωτάκη, το πρώτο που κυκλοφόρησε το 2000 με τίτλο «Κ. Γ. Καρυωτάκης: Η αντοχή μιας αδέσποτης τέχνης» και βραβεύτηκε με το κρατικό βραβείο λογοτεχνίας και στο δεύτερο που εκδόθηκε 25 χρόνια αργότερα, με τίτλο «Το όνειρο και το Πάθος – Κ. Καρυωτάκης».
Όπως είπε, μεταξύ των δύο έργων μεσολάβησε ενδελεχής έρευνα και μελέτη του έργου του μεγάλου ποιητή με βιογραφικά στοιχεία, φωτογραφίες και επιστολές. Η κα Ντουνιά εξερεύνησε την αντίφαση ανάμεσα στην εικόνα που κυκλοφορούσε για τον Καρυωτάκη, – ως ηττοπαθή, δειλό, και παραδοσιακό- και στο ίδιο το έργο του, που αποκαλύπτει μια τολμηρή, γενναία και ρηξικέλευθη φωνή για την οποία και διώχθηκε. Αναφέρθηκε, στη ζωή του, στο ποιητικό του έργο, τις προσωπικές του επιλογές, τις ποιητικές επιρροές του από τον Μπωντλαίρ, το ταξίδι στο Παρίσι και το τραγικό του τέλος στην Πρέβεζα. Σημείωσε ότι ο Καρυωτάκης τοποθετείται στο καλλιτεχνικό κίνημα της Decadence όχι ως μιμητής, αλλά ως δημιουργικός μετασχηματισμός που οδηγεί στο κατώφλι της avant – garde. Ο Κ. Καρυωτάκης όπως τόνισε η κα Ντουνιά, ήταν ένας τολμηρός ποιητής που μίλησε χωρίς φόβο για τη σύγχρονη πραγματικότητα της εποχής του και καυτηρίασε τις βαθιές αντιθέσεις της. Αγαπήθηκε ιδιαίτερα από τους νέους και τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν ευρέως, όπως και της Μαρίας Πολυδούρη.
Στη συνέχεια, η παρουσίαση στράφηκε στη Μαρία Πολυδούρη. Η ποιήτρια υπήρξε εξίσου τολμηρή και γενναία: έκανε η ίδια πρόταση γάμου στον Καρυωτάκη, γνωρίζοντας την ασθένειά του. Αν και θα μπορούσε αργότερα να κάνει έναν «καλό» γάμο και να εξασφαλίσει μια σταθερή θέση στο Δημόσιο, ακολούθησε το όνειρό της και έφυγε τον Δεκέμβριο του 1926 για το Παρίσι, με σκοπό να ασχοληθεί με την υποκριτική τέχνη στον κινηματογράφο. Η ζωή της εκεί δεν ήταν εύκολη, όπως φαίνεται από την αλληλογραφία της που έχει διασωθεί, ενώ τα σχόλιά της για την ελληνική παροικία δεν ήταν ιδιαίτερα κολακευτικά. Αρρώστησε με φυματίωση και επέστρεψε στην Ελλάδα. Το τέλος της ήρθε πρόωρα, μόλις στα 28 της χρόνια, αλλά το έργο της παρέμεινε ανεξίτηλο. Μέσα από την ποίηση και τη ζωή της έσπασε τα στερεότυπα της εποχής της και διεκδίκησε με πάθος τα γυναικεία δικαιώματα, τόσο στην καθημερινότητα όσο και στη λογοτεχνία.
Η Μάρω Πρεβελάκη, παίρνοντας τον λόγο, εξομολογήθηκε ότι διάβασε το βιβλίο της κας Ντουνιά μέσα σε ένα απόγευμα και το αγάπησε αμέσως. Μοιράστηκε το προσωπικό της βίωμα –την αγάπη για τον Καρυωτάκη που της μετέδωσε ο πατέρας της– και τόνισε ότι ο Καρυωτάκης παραμένει διαχρονικά σημαντικός για την τόλμη στη διατύπωσή του, τη χρήση του αστικού ιδιώματος (χωρίς τεχνητή γλώσσα) και την εισαγωγή του «εμείς» αντί του «εγώ» στη γραφή του.
Η κα Σίσσυ Παπαθανασίου σημείωσε ότι μέσα από το βιβλίο της Ντουνιά, το Παρίσι αναδεικνύεται ως σύμβολο στο μυαλό των καλλιτεχνών του Μεσοπολέμου, αλλά δεν είναι το ίδιο για όλους: αποτελεί τμήμα του ονείρου, όμως διασπάται σε δύο τάξεις – των φτωχών και των πλουσίων. Όπως είπε, η γαλλική γλώσσα, συνέδεσε τους νέους ποιητές μέσα από τα διαβάσματά τους και μέσα από την ίδια την πόλη. Τόνισε ότι ξεφεύγουμε από την εικόνα του «καταραμένου ποιητή» που τον καταπίνει η ελληνική πραγματικότητα και ότι μέσα από την ποιητική πορεία του Καρυωτάκη αναδεικνύεται το ταλέντο του, ο τρόπος που έβλεπε την ποίηση και η ζωή που ο ίδιος επέλεξε να ζήσει.
Μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή της εκδήλωσης ήταν όταν η Michèle Justrabo, Γαλλίδα μεταφράστρια και καθηγήτρια κλασικών γραμμάτων, απήγγειλε στα γαλλικά, ποιήματα του Καρυωτάκη και της Πολυδούρη. Η κα Justrabo, έκανε τους στίχους των δύο Ελλήνων ποιητών να ηχήσουν ξανά, μιλώντας απευθείας στις καρδιές των παρευρισκόμενων. Το βιβλίο της «Telles des guitares désaccordées» αποτελεί το αποτέλεσμα αυτής της αγάπης για την ποίησή τους. Σε αυτή τη δίγλωσση ανθολογία, τα ποιήματα του Καρυωτάκη και της Πολυδούρη συναντιούνται ως ένα «ντουέτο», ενώ ο τίτλος αντλείται από το διάσημο ποίημα του Καρυωτάκη «Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες».
Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό.
Την εκδήλωση διοργάνωσε το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο σε συνεργασία με την Ελληνική Κοινότητα Παρισιού και περιχώρων. Παραβρέθηκαν, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO κ. Γιώργος Κουμουτσάκος, η Αναπληρώτρια Πρέσβης της Ελλάδας στη Γαλλία κα Αλεξάνδρα Μαντζίλα, η πρόεδρος του CCHEL κα Κατερίνα Ξυλά, η Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας κα Σέτα Θεοδωρίδου, η Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος της Διεθνούς Πανεπιστημιούπολης του Παρισιού (Fondation Hellénique de la Cité Internationale Universitaire de Paris ) κα Maria Gravari – Barbas και πλήθος κόσμου. Η βραδιά ολοκληρώθηκε σε μια ζεστή και όμορφη ατμόσφαιρα γύρω από πλούσιο μπουφέ.
About the Author
