Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποκλείουν τους κάτω των 15 από ανεξάρτητους λογαριασμούς, με την επαλήθευση να στηρίζεται σε συνδυασμό αλγοριθμικής εκτίμησης και ενός δυαδικού σήματος από το Kids Wallet, χωρίς να μεταβιβάζεται ημερομηνία γέννησης ή άλλο στοιχείο ταυτότητας. Το μέτρο είναι πιο αυστηρό από την πρόταση του EU KIDS Act και δοκιμάζεται σε μια στιγμή που η αυστραλιανή εμπειρία δείχνει πόσο εύκολα παρακάμπτονται οι ηλικιακοί φραγμοί όταν η επιβολή μένει στις ίδιες τις πλατφόρμες.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η εθνική ρύθμιση, που η κυβέρνηση σκοπεύει να νομοθετήσει εντός του 2026, θέτει ως κανόνα ότι ανήλικος κάτω των 15 δεν μπορεί να διατηρεί λογαριασμό σε υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής. Για τον υπολογισμό της ηλικίας, τα παιδιά που γεννήθηκαν το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το όριο την 1η Ιανουαρίου. Δεν δημιουργείται νέα αρχή ούτε αυτόνομο σύστημα προστίμων· η επιβολή περνά από το Digital Services Act. Η ΕΕΤΤ μπορεί να διαβιβάζει παραβάσεις στην αρμόδια αρχή της χώρας εγκατάστασης (συχνά η Ιρλανδία), με πρόστιμα που φτάνουν έως το 6% του παγκόσμιου τζίρου.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου εξηγεί ότι οι πλατφόρμες φέρουν το βάρος της αναζήτησης της πραγματικής ηλικίας. Πρώτα χρησιμοποιούν αλγορίθμους συμπεριφοράς για να εντοπίσουν προφίλ που πιθανόν ανήκουν σε παιδιά. Όπου δεν υπάρχει εύλογη βεβαιότητα, καλούνται να χρησιμοποιήσουν πιστοποιημένη λύση επαλήθευσης. Το Kids Wallet, ήδη σε χρήση για περιορισμούς σε καπνό και αλκοόλ, επιστρέφει μόνο ένα flag: πάνω ή κάτω από το όριο (12, 13 ή 15, ανάλογα με το τελικό κατώφλι). Δεν επιστρέφει ημερομηνία γέννησης ούτε άλλα στοιχεία. Το εργαλείο δεν είναι υποχρεωτικό· το σχέδιο νόμου δέχεται ισοδύναμες μεθόδους που ελαχιστοποιούν τα δεδομένα. Γονέας δεν μπορεί να ανοίξει κανονικό λογαριασμό για παιδί κάτω των 15 χρησιμοποιώντας δικά του στοιχεία· αυτό θεωρείται αποτυχία του σχήματος.
Η απόκλιση από την ευρωπαϊκή πρόταση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τον EU KIDS Act ως κλιμακωτό μοντέλο, όχι ως απόλυτη απαγόρευση. Κάτω των 13 δεν επιτρέπεται λογαριασμός σε social media. Από 13 έως κάτω των 15 επιτρέπεται μόνο «mini» λογαριασμός που δημιουργεί και εποπτεύει γονέας, με εργαλεία γονικού ελέγχου πάντα ενεργά, ανώτατο όριο μίας ώρας την ημέρα, προ-έγκριση επαφών και απαγόρευση ατελείωτου scrolling, εθιστικού σχεδιασμού και μηνυμάτων από αγνώστους. Από τα 15 και μετά επιτρέπεται ανεξάρτητος λογαριασμός, με τους ανηλίκους έως 18 να παραμένουν υπό πρόσθετες υποχρεώσεις ασφάλειας σχεδιασμού. Η επαλήθευση πρέπει να γίνεται με πιστοποιημένες λύσεις (συμπεριλαμβανομένης ευρωπαϊκής εφαρμογής ηλικίας) που δεν κρατούν ταυτότητα ή βιομετρικά· η αυτοδήλωση ημερομηνίας γέννησης δεν αρκεί.
Η ελληνική γραμμή είναι πιο απόλυτη: πλήρης αποκλεισμός κάτω των 15, χωρίς την ενδιάμεση κατηγορία των εποπτευόμενων λογαριασμών. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι δεν έχει λόγο να περιμένει τους περίπου 20 μήνες που μπορεί να χρειαστεί η ευρωπαϊκή διαδικασία, και ότι η δική της προσέγγιση (όριο 15 και επαλήθευση χωρίς προσωπικά δεδομένα) ήδη επηρέασε το ευρωπαϊκό κείμενο. Όταν οριστικοποιηθεί ο κανονισμός, η εθνική νομοθεσία μπορεί να προσαρμοστεί.
Γιατί τώρα: τα δεδομένα και τα όριά τους
Οι μετα-αναλύσεις των τελευταίων ετών δείχνουν μικρές αλλά συνεπείς συσχετίσεις ανάμεσα στη χρήση social media και σε χειρότερα αποτελέσματα ψυχικής υγείας στους εφήβους. Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση στο JAMA Pediatrics (2026), που συγκέντρωσε έως 153 διαχρονικές μελέτες, συνέδεσε τη χρήση social media με υψηλότερη κατάθλιψη, προβλήματα συμπεριφοράς, αυτοτραυματισμό και χρήση ουσιών, καθώς και με χαμηλότερη αυτοαντίληψη και σχολική επίδοση. Άλλη μετα-ανάλυση σε κλινικά και κοινοτικά δείγματα (JAMA Pediatrics, 2024) βρήκε θετική συσχέτιση τόσο με τον χρόνο χρήσης όσο και με την εμπλοκή. Umbrella review του 2026 σε πάνω από 2,8 εκατομμύρια παιδιά συνδέει την έκθεση σε οθόνες με χαμηλότερη ακαδημαϊκή επίδοση και υψηλότερα εσωτερικευμένα και εξωτερικευμένα προβλήματα· η χρήση social media ειδικά σχετίζεται με εσωτερικευμένα συμπτώματα.
Οι συσχετίσεις είναι κατά κανόνα μικρές (συντελεστές r γύρω στο 0,08–0,21) και η αιτιότητα δεν είναι πλήρως τεκμηριωμένη: τα παιδιά με ήδη υπάρχουσες δυσκολίες μπορεί να καταφεύγουν περισσότερο στις πλατφόρμες. Αυτό που τεκμηριώνεται καλύτερα είναι ο ρόλος του σχεδιασμού. Άπειρο scrolling, αλγοριθμικές συστάσεις, ειδοποιήσεις και μετρήσεις κοινωνικής σύγκρισης αυξάνουν τον χρόνο παραμονής πέρα από την πρόθεση του χρήστη. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοινώνοντας την κατεύθυνση τον Απρίλιο του 2026, επικαλέστηκε άγχος, προβλήματα ύπνου και τον εθιστικό σχεδιασμό. Η ελληνική θέση μεταθέτει την κύρια ευθύνη στις πλατφόρμες για τον ασφαλή σχεδιασμό, όχι στους γονείς για συνεχή επιτήρηση.
Το μάθημα της Αυστραλίας
Η Αυστραλία εφάρμοσε από τον Δεκέμβριο του 2025 απαγόρευση λογαριασμών κάτω των 16. Έως τα μέσα Δεκεμβρίου είχαν αφαιρεθεί ή περιοριστεί περίπου 4,7 εκατομμύρια λογαριασμοί και στη συνέχεια άλλοι 310.000. Η Meta ανέφερε αφαίρεση πάνω από 750.000 λογαριασμών σε Facebook και Instagram. Παρόλα αυτά, έρευνες έδειξαν ότι μεγάλο ποσοστό ανηλίκων παρέμεινε ανεπηρέαστο: σε μία μελέτη το 61% δήλωσε ότι δεν επηρεάστηκε, ενώ έκθεση της eSafety κατέγραψε ότι το 81,5% των ανηλίκων εξακολουθούσε να έχει πρόσβαση σε περιορισμένες εφαρμογές τρεις μήνες μετά, κυρίως επειδή οι πλατφόρμες δεν είχαν ζητήσει επαλήθευση ή είχαν εκτιμήσει λάθος την ηλικία. Η κατοχή λογαριασμών μειώθηκε πάνω από 10 ποσοστιαίες μονάδες, η πραγματική χρήση πολύ λιγότερο. Παρακάμψεις μέσω ψευδούς ηλικίας, βοήθειας μεγαλύτερων αδελφών ή VPN είναι κοινές. Η κοινή γνώμη παραμένει υποστηρικτική (82% των ενηλίκων σε έρευνα Pew), και η κυβέρνηση αύξησε τα πρόστιμα, αλλά η τεχνική εφαρμογή αποδείχθηκε το αδύναμο σημείο. Ο Παπαστεργίου αναφέρθηκε ρητά σε αυτή την αποτυχία ως λόγο για επιπλέον μέτρα πέρα από το απλό τεχνικό κλείδωμα.
Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να πετύχει το μέτρο
Η επιτυχία, όπως την ορίζει η κυβέρνηση, δεν είναι ο απόλυτος αποκλεισμός αλλά τρία πράγματα: η νομοθέτηση, η ενημέρωση γονέων μέσω σχολείων και συλλόγων, και η μείωση του εθισμού ώστε τα παιδιά να ανακτήσουν χρόνο στον φυσικό κόσμο. Το δυαδικό flag του Kids Wallet αντιμετωπίζει ένα πραγματικό δίλημμα ιδιωτικότητας: οι πλατφόρμες δεν μαθαίνουν ποιος είναι ο χρήστης, μόνο αν περνά το κατώφλι. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο δημιουργίας βάσεων ανηλίκων, αλλά αφήνει περιθώριο σε όσους δεν περνούν από το εργαλείο ή χρησιμοποιούν συσκευή ενηλίκου.
Πρακτικά κενά παραμένουν. Οι πλατφόρμες χωρίς έδρα στην Ελλάδα εξαρτώνται από τη συνεργασία ξένων αρχών. Η αλγοριθμική ανίχνευση έχει ψευδώς θετικά και ψευδώς αρνητικά. Οι γονείς που παραχωρούν τη συσκευή τους ή επιβεβαιώνουν ψευδώς την ηλικία ακυρώνουν τον φραγμό στην πηγή. Και το μέτρο δεν αγγίζει το περιεχόμενο που φτάνει μέσω λογαριασμών ενηλίκων, ούτε τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων που μπορεί να μείνουν εκτός ορισμού «social media».
Η πιο ανθεκτική εκδοχή του μέτρου δεν είναι η απαγόρευση ως αυτοσκοπός, αλλά ο συνδυασμός καθυστερημένης ανεξάρτητης πρόσβασης, υποχρεωτικής αλλαγής σχεδιασμού (όρια χρόνου, απενεργοποίηση άπειρου scrolling, ιδιωτικά προφίλ εξ ορισμού) και γονικής παιδείας που δεν εξαντλείται στην παρακολούθηση. Η Αυστραλία έδειξε ότι οι λογαριασμοί πέφτουν πιο εύκολα από ό,τι η χρήση. Η Ελλάδα στοιχηματίζει ότι ένα νωρίτερο και πιο καθαρό όριο, μαζί με επαλήθευση που δεν συλλέγει ταυτότητα, μπορεί να μετατοπίσει την ισορροπία πριν η ευρωπαϊκή νομοθεσία κλείσει. Το αν θα συμβεί εξαρτάται λιγότερο από την ημερομηνία έναρξης και περισσότερο από το αν οι πλατφόρμες θα υποχρεωθούν, μέσω του DSA, να αντιμετωπίσουν την παράκαμψη ως παράβαση και όχι ως παρενέργεια.
About the Author
