Παρίσι, Ιούνιος 2026 – Ενώ χιλιάδες τουρίστες περιμένουν υπομονετικά στην ουρά για να εισέλθουν στον ανακαινισμένο καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων, λίγα μόλις μέτρα κάτω από τα πόδια τους μια ομάδα αρχαιολόγων γράφει νέες σελίδες στην ιστορία της ευρωπαϊκής πρωτεύουσας. Οι εργασίες για την αναμόρφωση της πλατείας μπροστά από τον ναό (Parvis) έχουν μετατρέψει ένα τμήμα της σε ανοιχτό αρχαιολογικό εργοτάξιο, αποκαλύπτοντας στρώματα κατοίκησης που φτάνουν ως τη ρωμαϊκή εποχή.
Η πυρκαγιά του 2019, που κατέστρεψε την οροφή και τον πυργίσκο, άφησε πίσω της όχι μόνο ζημιές αλλά και μια σπάνια ευκαιρία. Καθώς προετοιμάζεται η μετατροπή της πλατείας σε πιο πράσινο και φιλικό χώρο – με δέντρα, υδάτινα στοιχεία και νέο κέντρο επισκεπτών – οι αρχαιολόγοι του Εθνικού Ινστιτούτου Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας (INRAP) και του Δήμου Παρισιού σκάβουν συστηματικά από τον Ιανουάριο του 2026. Στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι έρευνες πριν από το 2028, όταν η νέα πλατεία θα παραδοθεί στο κοινό.
Μόλις 4 μέτρα βάθος, αλλά χιλιετίες ιστορίας
Τα πρώτα ίχνη εμφανίζονται ήδη στα 50 εκατοστά κάτω από την επιφάνεια. Στα 4 μέτρα βάθος, οι ερευνητές έχουν φτάσει σε στρώματα του ρωμαϊκού Παρισιού, τότε γνωστού ως Λουτέσια (Lutetia). Εκατοντάδες αντικείμενα έχουν ήδη καταγραφεί: ένα νόμισμα του 4ου αιώνα με την απεικόνιση του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, θραύσματα κεραμικής με ανεξήγητα κόκκινα σύμβολα και επιγραφές που κανείς ακόμα δεν έχει καταφέρει να αποκρυπτογραφήσει, αγγεία, οστά ζώων και μεταλλικά εργαλεία.
Βαθύτερα έχουν εντοπιστεί κατάλοιπα μεσαιωνικών κατοικιών, λακκουβών απορριμμάτων και αποθηκών σιτηρών από την εποχή των Μεροβίγγειων και των Καρολιδών (6ος-10ος αιώνας). Ακόμα πιο κάτω, αποκαλύπτονται πυκνοκατοικημένα ρωμαϊκά κτίσματα και εργαστήρια του 4ου-5ου αιώνα. «Είναι σαν να ξεφυλλίζουμε τις σελίδες ενός βιβλίου που γράφτηκε σε πολλά στρώματα», λένε οι ειδικοί. Κάθε σκαπάνη φέρνει στο φως νέα στοιχεία για την καθημερινή ζωή, τις κατασκευές και τις μεταβάσεις από την ύστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στη μεσαιωνική περίοδο.
Θησαυροί από τις προηγούμενες έρευνες μέσα στον ναό
Οι τωρινές ανασκαφές στην πλατεία συμπληρώνουν τις εντυπωσιακές ανακαλύψεις που έγιναν μέσα στον ίδιο τον ναό το 2022. Τότε βρέθηκαν πάνω από 1.000 θραύσματα από το γλυπτό διάχωρο (jubé ή rood screen) του 13ου αιώνα, πολλά από τα οποία διατηρούν ζωντανά χρώματα – μπλε, κόκκινο και χρυσό. Επίσης, εντοπίστηκαν σχεδόν 100 τάφοι, ενώ δύο μολύβδινοι σαρκοφάγοι ξεχώρισαν: ο ένας ανήκει σε ανώτερο κληρικό του 18ου αιώνα και ο δεύτερος ταυτοποιήθηκε με μεγάλη πιθανότητα ως του Γάλλου ποιητή της Αναγέννησης Joachim du Bellay (†1560).
Μια μοναδική ευκαιρία που δεν θα επαναληφθεί
Οι αρχαιολόγοι μιλούν για «προνόμιο» και «ανεπανάληπτη ευκαιρία». ‘Οσο παράφωνο κι αν ακούγεται, χάρη στην πυρκαγιά και τις εργασίες αποκατάστασης, μελετώνται για πρώτη φορά τεχνικές δόμησης του ναού, θεμέλια και καθημερινά αντικείμενα που παρέμεναν κρυμμένα για αιώνες. Τα ευρήματα θα αναλυθούν εργαστηριακά για χρόνια, ενώ πολλά θα εκτεθούν ή θα ενσωματωθούν σε ψηφιακές αναπαραστάσεις.
Η Παναγία των Παρισίων, που επανεγκαινιάστηκε στα τέλη του 2024, δεν είναι πια μόνο σύμβολο γοτθικής αρχιτεκτονικής και πίστης. Έχει γίνει και ζωντανό μουσείο της ιστορίας του Παρισιού. Όπως είπε μια επισκέπτρια: «Έρχεσαι να θαυμάσεις τον ναό από πάνω και ανακαλύπτεις ότι υπάρχει ολόκληρη πόλη κάτω από τα πόδια σου».
Ακούστε τι είπε σχετικά, ο γνωστός καθηγητής φιλοσοφίας της ιστορίας της τέχνης και πολύτροπος στοχαστής κ. Δημοσθένης Δαββέτας μιλώντας στον ΣΚΑΙ.
Φωτογραφικό Υλικό και πληροφορίες : https://www.paris.fr/pages/2026-l-annee-de-l-archeologie-a-paris-33758
About the Author
