Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Διεθνή: Σε μία από τις κρισιμότερες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, καθώς η διαμάχη για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την περιουσία της παραμένει άλυτη, ενώ η 24η Οκτωβρίου προβάλλει ως ημερομηνία-ορόσημο. Η δικαστική εκκρεμότητα στην Αίγυπτο, η αδυναμία οριστικοποίησης μιας συμφωνίας με τις αιγυπτιακές αρχές και οι διαφωνίες στο εσωτερικό της σιναϊτικής αδελφότητας συνθέτουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο σκηνικό.
Το διακύβευμα δεν περιορίζεται στη διατήρηση της μοναστικής ζωής στο ιστορικό συγκρότημα. Αφορά την κυριότητα και τη χρήση των ακινήτων, την αυτονομία της Μονής και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα συνεχίσει να λειτουργεί σε ένα περιβάλλον όπου το αιγυπτιακό κράτος διεκδικεί δικαιώματα επί εκτάσεων που συνδέονται με την ιστορική και θρησκευτική της παρουσία.
Η 24η Οκτωβρίου 2026 θα είναι ένα τετελεσμένο γεγονός;
Τον Μάϊο του 2025, οι δικαστικές αρχές της Αιγύπτου εξέδωσαν απόφαση σύμφωνα με την οποία η ιδιοκτησία της Μονής και όλων των περιουσιακών στοιχείων της περνά στο αιγυπτιακό κράτος. Συνοπτικά υπενθυμίζουμε ότι με την δικαστική απόφαση το αιγυπτιακό κράτος θεωρείται ιδιοκτήτης επίδικων εκτάσεων που μέχρι πρότινος ανήκουν στη Μονή Σινά, αναγνωρίστηκε θρησκευτική κατοχή, όχι ιδιοκτησία, επιδικάστηκε απομάκρυνση της Μονής από εκτάσεις που δεν αναγνωρίστηκαν ως χώροι θρησκευτικής κατοχής ή δεν καλύπτονταν από τα συμβόλαια του 2004, η παράδοση των εγκαταστάσεων, των καλλιεργειών και των φυτεύσεων, σύμφωνα με τους όρους της απόφασης κα.
Η Μονή του Σινά προχώρησε σε προσφυγή κατά της απόφασης στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, ενώ παράλληλα ξεκίνησε ένας διάλογος μεταξύ Αθήνας και Καϊρου ώστε να βρεθεί μία συμβιβαστική λύση.
Από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, σύμφωνα με άρθρο της Καθημερινής (02/10), βασικός άξονας της υπό συζήτησης διευθέτηση ήταν η αναγνώριση των εγκαταστάσεων της Μονής ως αρχαιολογικού χώρου, με διατήρηση της θρησκευτικής κατοχής τους επ’ αόριστον. Η αιγυπτιακή Mada Masr είχε αποκαλύψει τον Ιούλιο ότι η πρόταση του Καΐρου προέβλεπε την αναγνώριση της Μονής ως αιγυπτιακού νομικού θρησκευτικού προσώπου, δικαίωμα θρησκευτικής κατοχής για τους μοναχούς και μακροχρόνια μίσθωση των γύρω κήπων και εκτάσεων από το αιγυπτιακό κράτος έναντι συμβολικού τιμήματος. Η ίδια πρόταση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιλάμβανε άδειες παραμονής τριετούς διάρκειας με δυνατότητα ανανέωσης για τον ηγούμενο και τους μοναχούς. Η συγκεκριμένη περιγραφή αποτυπώνει μια πρόταση που φέρεται να κατατέθηκε στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες όμως μέχρι και σήμερα βρίσκονται στον “αέρα”.
Σε αυτό το σημείο να σημειωθεί ότι ο αιγυπτιακός νόμος προβλέπει πως αν οι δύο πλευρές καταλήξουν σε συμβιβασμό, πριν την ανακοίνωση της απόφασης του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, η απόφαση δε δημοσιεύεται και επί της ουσίας αποσύρεται.
Η 26η Οκτωβρίου είναι λοιπόν η καταληκτική ημερομηνία όπου λήγει η αναβολή που συνδέεται με την εξέταση των δύο αιτήσεων αναίρεσης και που το αιγυπτιακό δικαστήριο έχει ορίσει χρονικά ως δημοσίευσης της απόφασης, η οποία θα είναι οριστική.
Το εξώδικο του τέως Αρχιεπισκόπου Σινά Δαμιανού
Νέα διάσταση στην υπόθεση έδωσε η δημόσια παρέμβαση του τέως Αρχιεπισκόπου Σινά Δαμιανού, ο οποίος, διαψεύδει κατηγορηματικά ότι αναγνώρισε την κυριότητα του αιγυπτιακού κράτους επί των επίδικων ακινήτων, όπως ανέφερε άρθρο της εφημερίδας “Το Βήμα”, στην οποία απέστειλε εξώδικως δήλωση.
Στο εξώδικο, το οποίο δημοσίευσε το Ορθοδοξία News Agency, ο τέως Αρχιεπίσκοπος υποστηρίζει ότι ούτε εκείνος ούτε οι πληρεξούσιοι δικηγόροι της Μονής προχώρησαν σε δικαστική ομολογία αποδοχής των αιγυπτιακών αξιώσεων.
Ο Δαμιανός εκφράζει παράλληλα την αντίθεσή του σε οποιαδήποτε συμφωνία, εφόσον αυτή, κατά την άποψή του, υπονομεύει την κυριότητα της Μονής. Ζητά, επίσης, να δημοσιοποιηθεί το κείμενο της υπό διαπραγμάτευση διευθέτησης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συζητείται μεταξύ Αθήνας και Καΐρου.
Πώς ξεκίνησε η διεκδίκηση της περιουσίας της Μονής Σινά από την Αίγυπτο
Η δικαστική εξέλιξη κατά της ιστορικής Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά δεν προέκυψε ξαφνικά, ούτε ξεκίνησε με την απόφαση του 2025. Οι ρίζες της βρίσκονται περισσότερο από μία δεκαετία πίσω, όταν η μακρόχρονη παρουσία των μοναχών στην περιοχή του Σινά βρέθηκε στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων για τη χρήση και την κυριότητα εκτάσεων που η αιγυπτιακή πλευρά θεωρεί κρατική περιουσία.
Σύμφωνα με έρευνα της αιγυπτιακής Mada Masr, η ένταση άρχισε να κλιμακώνεται το 2012, έπειτα από επεισόδιο μεταξύ μοναχού και του πρώην στρατιωτικού διοικητή Αχμέντ Ραγκαΐ Ατίγια. Οι αναφορές για το περιστατικό διαφέρουν, ωστόσο ο Ατίγια ξεκίνησε στη συνέχεια εκστρατεία καταγγελιών και δημόσιων παρεμβάσεων κατά της Μονής, αμφισβητώντας τη νομιμότητα της κατοχής εκτάσεων από τους μοναχούς. Έφτασε, μάλιστα, να υποστηρίζει ότι η Μονή είχε υπό τον έλεγχό της μεγάλο μέρος της γης του Νοτίου Σινά, ισχυρισμός που δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αποδεδειγμένο στοιχείο.
Η αντιπαράθεση δεν παρέμεινε σε επίπεδο δημόσιων καταγγελιών. Το 2014 καταγράφηκε επίσημη κίνηση από εκπροσώπους της τοπικής διοίκησης, ενώ το 2015 η Κυβέρνηση του Νοτίου Σινά και η τοπική αρχή της Αγίας Αικατερίνης προσέφυγαν δικαστικά κατά του Αρχιεπισκόπου Σινά Δαμιανού. Ζήτησαν την απομάκρυνσή του από 29 ακίνητα, υποστηρίζοντας ότι οι εκτάσεις ανήκαν στην τοπική διοίκηση και ότι είχαν ανεγερθεί κατασκευές χωρίς τις απαιτούμενες άδειες. Παράλληλα, διεκδίκησαν αποζημίωση για τη στέρηση της χρήσης τους.
Η υπόθεση διευρύνθηκε στη συνέχεια. Το 2016, το αιγυπτιακό υπουργείο Αρχαιοτήτων και η αρμόδια υπηρεσία περιβαλλοντικών υποθέσεων παρενέβησαν στη δικαστική διαμάχη, ενώ οι αξιώσεις επεκτάθηκαν σε ακόμη 42 εκτάσεις. Έτσι, ο συνολικός αριθμός των ακινήτων που τέθηκαν υπό αμφισβήτηση έφτασε τα 71. Σε αυτά περιλαμβάνονταν γεωργικές εκτάσεις, χώροι με εκκλησίες και παρεκκλήσια, καθώς και άλλες εγκαταστάσεις που συνδέονται με τη μοναστική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή.
Στις 30 Μαΐου 2022, το Πρωτοδικείο του Νοτίου Σινά εξέδωσε απόφαση που διέτασσε την απομάκρυνση του Αρχιεπισκόπου από 29 ακίνητα, αποδεχόμενο σε σημαντικό βαθμό τις αξιώσεις της τοπικής διοίκησης. Ο Δαμιανός άσκησε έφεση, ενώ η υπόθεση οδηγήθηκε σε νέα πραγματογνωμοσύνη και σε διαπραγματεύσεις για συμβιβαστική λύση.
Η προσπάθεια διευθέτησης απέκτησε νέα δυναμική το 2024, με τη συμμετοχή ελληνικών και αιγυπτιακών παραγόντων. Ωστόσο, η συμφωνία που επρόκειτο να κλείσει οριστικά τη διαφορά δεν υπογράφηκε. Στις 28 Μαΐου 2025, το Εφετείο της Ισμαηλίας εξέδωσε νέα απόφαση, αναγνωρίζοντας δικαιώματα επικαρπίας ή χρήσης σε μέρος των ακινήτων, αλλά διατάσσοντας την απομάκρυνση της Μονής από άλλα. Η απόφαση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα και στην Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς θεωρήθηκε ότι απειλεί το καθεστώς της ιστορικής μοναστικής κοινότητας.
Ακολούθησαν διπλωματικές επαφές μεταξύ Αθήνας και Καΐρου και νέες δικαστικές προσφυγές.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει και την ευρύτερη διάσταση του ζητήματος. Η αιγυπτιακή κυβέρνηση προωθεί το σχέδιο ανάπτυξης της Αγίας Αικατερίνης ως διεθνούς προορισμού θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού, στο πλαίσιο του έργου «Μεγάλη Μεταμόρφωση». Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε το 2021, περιλαμβάνει τουριστικές εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία και νέες υποδομές στην ευρύτερη περιοχή.
Τί μέλλει γενέσθαι για την επομένη της 24ης Οκτωβρίου
Αν η απόφαση της 24ης Οκτωβρίου για τη Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά είναι αρνητική, το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη ημέρα δεν περιορίζεται μόνο στα περιουσιακά δικαιώματα αλλά στην ίδια την υπόστασή της.
Η «νομή αορίστου διαρκείας» δεν σημαίνει αυτομάτως «ιδιοκτησία για πάντα». Μπορεί να περιγράφει μια μακροχρόνια κατάσταση κατοχής ή εξουσίασης, αλλά η πραγματική νομική προστασία εξαρτάται από το εφαρμοστέο δίκαιο, το ακριβές κείμενο και τις δυνατότητες ανάκλησης ή αμφισβήτησης.
Τα ερωτήματα που τίθενται και πρέπει να αποσαφηνιστούν είναι:
- Διάρκεια: αν είναι πράγματι αόριστη και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να λήξει.
- Ανάκληση: αν το αιγυπτιακό κράτος μπορεί να την ανακαλέσει μονομερώς και για ποιους λόγους.
- Δικαιώματα χρήσης: αν καλύπτει το μοναστήρι, τα κελιά, τους κήπους, τα αμπέλια, τις καλλιέργειες και τις άλλες εκτάσεις.
- Δεσμευτικότητα: αν δεσμεύει και τις μελλοντικές κυβερνήσεις και διοικητικές αρχές.
- Δικαστική προστασία: αν η Μονή θα μπορεί να προσφύγει σε δικαστήριο σε περίπτωση αμφισβήτησης ή παραβίασης των δικαιωμάτων της.
About the Author
