Ολοένα και πιο έντονη είναι η ανησυχία ανώτατων Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η Ρωσία θα μπορούσε να προχωρήσει σε επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, καθώς η Μόσχα εντείνει την υβριδική της εκστρατεία σε όλη την Ευρώπη.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico, η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για ενδεχόμενη σύγκρουση, η Λιθουανία έχει επικαιροποιήσει τα σχέδια εκκένωσης και δυνάμεις του ΝΑΤΟ πραγματοποιούν ασκήσεις στη Βαλτική, την ώρα που οι λευκορωσικές δυνάμεις διεξάγουν μεγάλης κλίμακας γυμνάσια κοντά στα λιθουανικά σύνορα.
Οι προειδοποιήσεις των ηγετών
Την Πέμπτη ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε ότι τους επόμενους μήνες η Μόσχα θα μπορούσε να στείλει drones ή πυραύλους στο έδαφος χωρών του ΝΑΤΟ που στηρίζουν την Ουκρανία. Οι προειδοποιήσεις αυτές έρχονται εν μέσω αύξησης των παραβιάσεων του εναέριου χώρου και των απόπειρων δολιοφθοράς. Οι σύμμαχοι θεωρούν τις ενέργειες μορφή πίεσης του Κρεμλίνου για να περιορίσουν τη στήριξη προς το Κίεβο, αλλά έχουν μετριάσει τις αντιδράσεις τους από φόβο κλιμάκωσης.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε την Παρασκευή σε έκτακτη συνάντηση τους αρχηγούς των κομμάτων και τους υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027, με θέματα την Ουκρανία, το Ιράν και την ενεργειακή κρίση. Χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του Τουσκ ορθές και τεκμηριωμένες, ανακοίνωσε νέο σχέδιο προστασίας κρίσιμων υποδομών και επεσήμανε ότι τις τελευταίες εβδομάδες η ρωσική υβριδική απειλή κατά των Ευρωπαίων και της Γαλλίας έχει ενταθεί. Ο επικεφαλής του Ριζοσπαστικού Κόμματος της Αριστεράς, Γκιγιόμ Λακρουά, αποχώρησε από τη συνάντηση λέγοντας ότι σπάνια έχει νιώσει τέτοιο ίλιγγο στα 50 του χρόνια.
Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γιέτεν τόνισε ότι δεν είναι τυχαίο που ο Πολωνός ομόλογός του μιλά τόσο έντονα, και ότι η προειδοποίηση πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά, με σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν αποδέχεται τις ρωσικές ενέργειες και θα αντιδράσει αν χρειαστεί. Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ δήλωσε ότι η χώρα του πρέπει να προετοιμαστεί ψυχολογικά για το ενδεχόμενο να συμβεί κάτι, μεταξύ άλλων δολιοφθορές και ρωσικά drones.
Σκληρή ρητορική από τη Μόσχα
Η Μόσχα εντείνει και τη μαχητική ρητορική της ενόψει των ρωσικών βουλευτικών εκλογών του Σαββατοκύριακου, στις οποίες αναμένεται ευρέως ότι η Ενωμένη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν θα διατηρήσει την εξουσία. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει έναν «πολύ σύντομο» πόλεμο αν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να επιτεθούν στη Ρωσία.
Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, ανέφερε ότι η Ρωσία έχει αυξήσει τον ρυθμό των δραστηριοτήτων της και ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση, καθώς ενδέχεται να ακολουθήσουν κι άλλες παρόμοιες προειδοποιήσεις. Δεύτερος αξιωματούχος ανέφερε ότι τα τελευταία περιστατικά δεν έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε πρόσθετες πολυμερείς αντιδράσεις, αλλά η κατάσταση παρακολουθείται στενά.
Ασκήσεις και περιστατικά
Γερμανικές και σουηδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν την Παρασκευή κοινές ασκήσεις κοντά στο στρατηγικής σημασίας νησί Γκότλαντ, λίγες εβδομάδες μετά τις αιφνιδιαστικές ασκήσεις συμμάχων του ΝΑΤΟ κοντά στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ. Τις τελευταίες εβδομάδες μαχητικά του ΝΑΤΟ κατέρριψαν ρωσικό drone πάνω από τη Λιθουανία, ρωσικό πλοίο έριξε φωτοβολίδες εναντίον δανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου, ενώ η Γερμανία απέδωσε σε ύποπτο Ρώσο κατάσκοπο απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
Τον Αύγουστο, αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν ότι η Μόσχα σχεδιάζει περιορισμένη επίθεση εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ τα επόμενα χρόνια, ενώ ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ προειδοποίησε Ρώσους αξιωματούχους να μην κλιμακώσουν τη σύγκρουση με συμμάχους του ΝΑΤΟ, ιδίως με την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία. Παραμένει ωστόσο ασαφές αν οι τελευταίες προειδοποιήσεις βασίζονται σε νέες πληροφορίες.
Ο Λιθουανός υπουργός Εξωτερικών Κεστούτις Μπουντρίς δήλωσε ότι το Βίλνιους διαθέτει τις ίδιες πληροφορίες με τον Τουσκ για μια πιθανή επιχείρηση υπό ξένη σημαία, υπονοώντας όμως ότι αυτές χρονολογούνται από τον Ιούλιο. Είδε τις δημόσιες δηλώσεις των πολιτικών ως μέρος συντονισμένης εκστρατείας που στέλνει μήνυμα στη Ρωσία να μην κάνει λάθος υπολογισμό και να μην υποθέσει ότι μια ενέργεια δεν θα ενεργοποιήσει το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.
Η θέση του ΝΑΤΟ
Σύμφωνα με δύο διπλωμάτες της Συμμαχίας, δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση των συμμάχων για νέες πληροφορίες και το ΝΑΤΟ δεν έχει αλλάξει την εκτίμησή του για την απειλή. Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι προς το παρόν δεν υπάρχει άμεση απειλή επίθεσης, προσθέτοντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει αφέλεια ή εφησυχασμός.
Ο Εντ Άρνολντ, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ και σύμβουλος της D Group, εκτιμά ότι οι προειδοποιήσεις μπορεί να αποσκοπούν και στην ευαισθητοποίηση του κοινού, αλλά και στην «προκαταρκτική αποδόμηση» ψευδών επιχειρήσεων προβοκάτσιας πριν πραγματοποιηθούν. Ανώτερος στρατιωτικός αξιωματούχος του ΝΑΤΟ σημείωσε ότι η Ρωσία ίσως αντιδρά επιθετικά λόγω των δυσκολιών της στην Ουκρανία και θεωρεί λανθασμένα ότι η μόνη διέξοδος είναι η κλιμάκωση της υβριδικής εκστρατείας, μια επιλογή που, όπως είπε, οδηγεί σε ήττα επειδή η Συμμαχία είναι έτοιμη να απαντήσει.
Τα στοιχεία για τα υβριδικά περιστατικά
Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου καταγράφηκαν 100 επίσημα αποδιδόμενα υβριδικά περιστατικά σε όλη την Ευρώπη, έναντι 60 την ίδια περίοδο πέρυσι, σύμφωνα με το ουκρανικό think tank Sahaidachnyi Security Center, με απότομη αύξηση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου. Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ υποστήριξε ότι ο πραγματικός αριθμός ξεπερνά εύκολα τα 200, χωρίς να υπολογίζονται οι κυβερνοεπιθέσεις, που ανέρχονται σε χιλιάδες κάθε μήνα μόνο εναντίον της έδρας της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Όπως ανέφερε, αυξάνονται ο αριθμός, η σοβαρότητα και η διάθεση ανάληψης ρίσκου από τη ρωσική πλευρά.
Πηγή: Politico