Κάνε κλικ και δες περισσότερο thesnewsline.com στην αναζήτηση της Google
Αυτοδιοίκηση: Την ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις απέναντι στην υδρολογική και κλιματική κρίση που πλήττει την Κεντρική Μακεδονία αναδεικνύει στην εισήγησή του, ο επικεφαλής της παράταξης «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ» και Περιφερειακός Σύμβουλος Βασίλης Ρόκος. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η κατάσταση στη Μυγδονία λεκάνη και τη λίμνη Κορώνεια, με τον ίδιο να επισημαίνει την ανάγκη επανεξέτασης της πολιτικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων και λήψης μέτρων για την προστασία της αγροτικής παραγωγής και του φυσικού περιβάλλοντος.
Αναλυτικότερα:
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΘΕΜΑ: Σύνταξη Μελέτης Σκοπιμότητας για το Πολυδύναμο Έργο «Εκτροπή Πλεοναζόντων Υδάτων Ποταμού Στρυμόνα για την Άρδευση της Μυγδονίας Λεκάνης και την Οικολογική Αποκατάσταση του Συστήματος των Λιμνών Βόλβη και Κορώνεια»
ΕΙΣΑΓΩΓΗ & ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Κυρία Πρόεδρε, Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Περιφέρειά μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή κλιματική και υδρολογική κρίση. Η παρατεταμένη ανομβρία, η πτώση του υδροφόρου ορίζοντα και η σταδιακή ερημοποίηση των αγροτικών εκτάσεων απειλούν άμεσα την πρωτογενή παραγωγή, την τοπική οικονομία και τη βιοποικιλότητα της Κεντρικής Μακεδονίας.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κρίσης εντοπίζεται στη Μυγδονία λεκάνη. Η Λίμνη Κορώνεια, ένας παγκόσμιας σημασίας υγροβιότοπος, δίνει εδώ και δεκαετίες μια μάχη επιβίωσης. Παρά τα εκατομμύρια ευρώ που δαπανήθηκαν στο παρελθόν για το «Master Plan» αποκατάστασής της, το υδρολογικό της ισοζύγιο παραμένει ελλειμματικό.
Την ίδια στιγμή, οι αγρότες της ευρύτερης περιοχής του Λαγκαδά βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς το κόστος άντλησης από τα βαθιά υπόγεια ύδατα καθίσταται απαγορευτικό και η ποιότητα του νερού υποβαθμίζεται.Στον αντίποδα, ο ποταμός Στρυμόνας, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες και τις περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, παρουσιάζει τεράστιους όγκους πλεοναζόντων υδάτων, οι οποίοι συχνά προκαλούν πλημμυρικά φαινόμενα στις παραποτάμιες περιοχές των Σερρών, πριν καταλήξουν ανεκμετάλλευτοι στον Στρυμονικό Κόλπο.
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΤΑΞΗΣ «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ»
Η παράταξή μας καταθέτει σήμερα μια ρεαλιστική, βιώσιμη και καινοτόμο πρόταση που μετατρέπει μια περιβαλλοντική απειλή σε αναπτυξιακή ευκαιρία. Προτείνουμε τον σχεδιασμό ενός Πολυδύναμου Έργου Υποδομής (Multi-purpose Infrastructure) για τη μερική, ελεγχόμενη διοχέτευση των πλεοναζόντων/πλημμυρικών υδάτων του Στρυμόνα προς το σύστημα των λιμνών Βόλβη και Κορώνεια, μέσω ενός σύγχρονου κλειστού ή ανοιχτού αρδευτικού καναλιού.Το έργο αυτό δεν αποτελεί μια κλασική, παρωχημένη «φαραωνική» εκτροπή, αλλά μια Λύση βασισμένη στη Φύση (Nature-Based Solution). Η λήψη του νερού θα γίνεται αποκλειστικά κατά την περίοδο των υψηλών παροχών του ποταμού (Winter skimming).
ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ & ΠΟΛΛΑΠΛΑ ΟΦΕΛΗ
Με την υλοποίηση του έργου επιτυγχάνουμε ταυτόχρονα τρεις (3) στρατηγικούς στόχους:
- Αγροτική Ανάπτυξη & Άρδευση
Δημιουργείται ένα σταθερό δίκτυο επιφανειακού νερού για τους ΤΟΕΒ της περιοχής, εξασφαλίζοντας την επάρκεια της γεωργικής παραγωγής και μειώνοντας δραστικά το κόστος παραγωγής.
2. Περιβαλλοντική Θωράκιση (Natura 2000)
Ενισχύεται μόνιμα το υδρολογικό ισοζύγιο της Λίμνης Κορώνειας και της Λίμνης Βόλβης με καθαρό, τρεχούμενο νερό, αποτρέποντας την οικολογική κατάρρευση του Εθνικού Πάρκου.
3. Αντιπλημμυρική Προστασία
Αποφορτίζεται η κοίτη του Στρυμόνα κατά τις περιόδους κρίσεων, προστατεύοντας τις καλλιέργειες και τις υποδομές της Π.Ε. Σερρών.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
Το έργο πληροί απόλυτα τα κριτήρια επιλεξιμότητας της ΕΕ για την πράσινη μετάβαση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Μπορεί να χρηματοδοτηθεί κατά 100% από:
Το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027 (Παρεμβάσεις για υποδομές εγγείων βελτιώσεων).Το ΕΣΠΑ 2021-2027 (Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή»).
ΝΟΜΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ
Το έργο θα σχεδιαστεί και θα αδειοδοτηθεί με απόλυτο σεβασμό στην ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία:Στον Νόμο 3199/2003 (ΦΕΚ Α΄ 280/2003) και την Οδηγία-Πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα ύδατα, μέσω της ενσωμάτωσής του στα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής (ΣΔΛΑΠ).Στην ΚΥΑ 58481/2012 (ΦΕΚ ΑΑΠ 393/2012) για την προστασία του Εθνικού Πάρκου Κορώνειας – Βόλβης.Στο Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (Δέουσα Εκτίμηση Επιπτώσεων σε περιοχές Natura).
ΚΑΛΕΣΜΑ ΓΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΜΕ ΟΧΗΜΑ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
Κύριοι συνάδελφοι, η αδράνεια σημαίνει ερημοποίηση της Μυγδονίας και καταστροφή των αγροτών μας. Η παράταξη «Συνεργασία» σας καλεί να ξεπεράσουμε τις αγκυλώσεις του παρελθόντος. Ζητούμε από το Περιφερειακό Συμβούλιο: Toν άμεσο προγραμματισμό και τη δέσμευση κονδυλίου για τη σύνταξη Προκαταρκτικής Μελέτης Σκοπιμότητας και Υδρολογικής Επάρκειας, προκειμένου το έργο να καταστεί ώριμο και να διεκδικήσει ευρωπαϊκούς πόρους. Ας δώσουμε μια οριστική, βιώσιμη λύση στο υδατικό πρόβλημα της Περιφέρειάς μας.
Νομικό Πλαίσιο & Ισχύοντα ΦΕΚ (Θεσμική Θεμελίωση) Για να προχωρήσει οποιοδήποτε τεχνικό έργο στην περιοχή, πρέπει να εναρμονιστεί με τις εξής διατάξεις:
Διαχείριση Υδάτων:
- Νόμος 3199/2003 (ΦΕΚ Α΄ 280/2003) για την προστασία και διαχείριση των υδάτων, σε πλήρη συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ). Κάθε μεταφορά νερού μεταξύ διαφορετικών Υδατικών Διαμερισμάτων (από το ΥΔ11 Στρυμόνα στο ΥΔ10 Κεντρικής Μακεδονίας) απαιτεί την πρόβλεψή της στα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ).
- Προστασία Natura 2000 & Εθνικού Πάρκου: ΚΥΑ 58481/2012 (ΦΕΚ ΑΑΠ 393/2012) (διαδοχική της παλαιότερης ΚΥΑ του ΦΕΚ 1319/Β/2004), η οποία καθορίζει τις ζώνες προστασίας του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων των Λιμνών Κορώνειας – Βόλβης και Μακεδονικών Τεμπών. Το έργο πρέπει να αποδείξει ότι δεν αλλοιώνει το προστατευόμενο οικοσύστημα της Ζώνης Α΄ Απόλυτης Προστασίας της Φύσης.
- Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τη Βιοποικιλότητα: Οδηγία 92/43/ΕΟΚ (για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων) και Οδηγία 2009/147/ΕΚ (για τα άγρια πτηνά).
- Σύμφωνα με το Άρθρο 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, απαιτείται υποχρεωτικά Δέουσα Εκτίμηση Επιπτώσεων (Appropriate Assessment) για έργα που επηρεάζουν περιοχές Natura.
- Περιβαλλοντική Αδειοδότηση: Νόμος 4014/2011 (ΦΕΚ Α΄ 209/2011). Το έργο κατατάσσεται στην Κατηγορία Α1 και απαιτεί πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ).
Δυνατότητες Ευρωπαϊκής Χρηματοδότησης
Το έργο μπορεί να ενταχθεί ως «Πολυδύναμο Έργο Υποδομής» (Multi-purpose Infrastructure) στους εξής άξονες.
Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027 (Παρεμβάσεις για έργα υποδομών εγγείων βελτιώσεων):
Επιδοτεί υποδομές ταμίευσης και μεταφοράς νερού για ορθολογική άρδευση, με έμφαση στη μείωση της πίεσης στα υπόγεια ύδατα.
ΕΣΠΑ 2021-2027 – Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή»: Άξονας Προτεραιότητας «Διαχείριση Υδάτινων Πόρων και Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή», καθώς προωθεί την αποθήκευση υδάτων για την αντιμετώπιση της ξηρασίας και τη θωράκιση ευαίσθητων οικοσυστημάτων.
Κρίσιμα Ερωτήματα προς τις Υπηρεσίες της Περιφέρειας (Προς Επεξεργασία στην Επιτροπή Περιβάλλοντος)
Για να ανοίξει ο φάκελος, προτείνεται η κατάθεση των εξής ερωτημάτων προς τη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων και τη Διεύθυνση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού:
Συμβατότητα με τα ΣΔΛΑΠ: Έχει εξεταστεί στο πλαίσιο της επικαιροποίησης των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) των Υδατικών Διαμερισμάτων 10 και 11 η δυνατότητα διασυστημικής μεταφοράς νερού από τον Στρυμόνα για την ενίσχυση του υδρολογικού ισοζυγίου της Μυγδονίας λεκάνης;
Τεχνική και Υδραυλική Επάρκεια: Υπάρχουν διαθέσιμες προκαταρκτικές υδρολογικές μελέτες που να προσδιορίζουν τον όγκο των πλεοναζόντων/πλημμυρικών υδάτων του Στρυμόνα κατά τους χειμερινούς μήνες, ο οποίος θα μπορούσε να εκτραπεί χωρίς να διαταραχθεί το οικοσύστημα των εκβολών του;
Περιβαλλοντικοί Περιορισμοί Natura: Με δεδομένο ότι η Λίμνη Κορώνεια προστατεύεται αυστηρά από το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο (Σύμβαση Ramsar, Natura 2000), πώς μπορεί να διασφαλιστεί μέσω των τεχνικών προδιαγραφών (π.χ. φίλτρα, λεκάνες καθίζησης) ότι η ποιότητα των εισρεόντων υδάτων από τον Στρυμόνα δεν θα αλλοιώσει τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των λιμνών;
Αρδευτικό Κανάλι και Υποδομές: Ποιο είναι το εκτιμώμενο μήκος του καναλιού μεταφοράς και πώς σχεδιάζεται η χωροθέτηση των συνοδών αρδευτικών δικτύων (π.χ. ΤΟΕΒ περιοχής) ώστε το έργο να έχει σαφή αναπτυξιακό και γεωργικό χαρακτήρα, διασφαλίζοντας την επιλεξιμότητα χρηματοδότησης από την ΕΕ;
Ωριμότητα Φακέλου για ΕΣΠΑ: Ποιες ενέργειες σκοπεύει να αναλάβει η Περιφέρεια για τη χρηματοδότηση της προκαταρκτικής μελέτης σκοπιμότητας και της προμελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (προ-ΜΠΕ), ώστε το έργο να καταστεί «ώριμο» προς ένταξη στις ανοιχτές προσκλήσεις του ΕΣΠΑ 2021-2027 ή του ΣΣ ΚΑΠ;
Για να αποφύγουμε τις γνωστές καθυστερήσεις και τις ενστάσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων (λόγω του κακού ιστορικού με παλαιότερες φαραωνικές προτάσεις εκτροπής, όπως του Αλιάκμονα προς την Κορώνεια), το έργο πρέπει να παρουσιαστεί αυστηρά ως «Έργο Φύσης» (Nature-Based Solution). Δηλαδή, ότι η εκτροπή θα γίνεται μόνο σε περιόδους πλημμυρών (Winter skimming), λειτουργώντας ταυτόχρονα ως αντιπλημμυρικό έργο για τον Στρυμόνα και ως έργο ζωής για την αποτροπή της ερημοποίησης της Κορώνειας.
ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ, ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ & ΩΦΕΛΟΥΜΕΝΟΙ ΦΟΡΕΙΣ
Η Διαδρομή του Έργου:
Η λήψη προτείνεται να εξεταστεί γεωγραφικά από το νότιο τμήμα της κοίτης του Στρυμόνα (πριν τις εκβολές) ή μέσω του δικτύου της Πεδιάδας των Σερρών. Η μεταφορά θα γίνει προς το ανατολικό τμήμα της Λίμνης Βόλβης (περιοχή Ρεντίνας/Νέας Απολλωνίας) και μέσω φυσικής ροής ή χαμηλής ενεργειακής πίεσης, σύνδεση με το κανάλι ενίσχυσης της Λίμνης Κορώνειας. Η εκτιμώμενη απόσταση της κύριας γραμμής μεταφοράς ανέρχεται σε περίπου 35-45 χιλιόμετρα, εκμεταλλευόμενη το φυσικό ανάγλυφο της περιοχής.
Τοπικοί Φορείς και Ωφελούμενοι: Το έργο θα εξασφαλίσει εκατομμύρια κυβικά μέτρα επιφανειακού νερού, ανακουφίζοντας άμεσα:
Τους αγρότες και τους παραγωγούς του Δήμου Λαγκαδά και του Δήμου Βόλβης.Τους τοπικούς ΤΟΕΒ (Τοπικούς Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων) Λαγκαδά, Καλινδοίων και Βόλβης, οι οποίοι θα αποκτήσουν πρόσβαση σε φθηνό, ποιοτικό νερό, μειώνοντας το κόστος παραγωγής έως και 60%.Την Π.Ε. Σερρών, η οποία αποκτά μια μόνιμη «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για την αντιπλημμυρική προστασία της κοιτής του Στρυμόνα.
ΑΥΣΤΗΡΗ ΝΟΜΙΚΗ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ & ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΑ ΦΕΚ
Για να μην κολλήσει το έργο σε γραφειοκρατικές αγκυλώσεις ή δικαστικές προσφυγές, ο σχεδιασμός του βασίζεται στο ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο:
Διαχείριση Υδάτων [Νόμος 3199/2003 – ΦΕΚ Α΄ 280/2003]:
Το έργο εναρμονίζεται με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ). Η Περιφέρεια οφείλει να αιτηθεί την ενσωμάτωση της διασυστημικής αυτής μεταφοράς στην επόμενη αναθεώρηση των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) των Υδατικών Διαμερισμάτων ΥΔ11 (Στρυμόνα) και ΥΔ10 (Κεντρικής Μακεδονίας).
Προστασία Natura 2000 [ΚΥΑ 58481/2012 – ΦΕΚ ΑΑΠ 393/2012]: Η συγκεκριμένη ΚΥΑ καθορίζει τις ζώνες προστασίας του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων των Λιμνών Κορώνειας – Βόλβης. Το έργο θα σχεδιαστεί έτσι ώστε το εισρεόμενο νερό να υφίσταται φυσικό καθαρισμό (λεκάνες καθίζησης/φίλτρα), ώστε να μην αλλοιωθούν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των λιμνών, ικανοποιώντας το Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (Δέουσα Εκτίμηση Επιπτώσεων).
Περιβαλλοντική Αδειοδότηση [Νόμος 4014/2011 – ΦΕΚ Α΄ 209/2011]:
Το έργο θα υποβληθεί σε πλήρη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την έκδοση Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από το ΥΠΕΝ, διασφαλίζοντας τη μηδενική επιβάρυνση της πανίδας και χλωρίδας.
ΑΙΤΗΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η πολιτική των ευχολογίων για την Κορώνεια έχει τελειώσει. Απαιτούνται έργα πνοής. Η παράταξη «Συνεργασία» καλεί το Περιφερειακό Συμβούλιο να λάβει σήμερα μια ιστορική απόφαση.
Εισηγούμαστε και ζητούμε την υπερψήφιση των κάτωθι:
- Έγκριση Σκοπιμότητας: Την αναγνώριση της αναγκαιότητας του έργου ως στρατηγικής προτεραιότητας για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
- Δέσμευση Κονδυλίου: Την εγγραφή κονδυλίου στο Τεχνικό Πρόγραμμα της Περιφέρειας για την άμεση προκήρυξη «Προκαταρκτικής Μελέτης Σκοπιμότητας, Υδραυλικής Επάρκειας και Προ-ΜΠΕ».
- Σύσταση Ειδικής Διαπαραταξιακής Επιτροπής: Τη συγκρότηση μιας 7μελούς Ειδικής Επιτροπής
- Παρακολούθησης του Έργου (με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των παρατάξεων, τεχνικών συμβούλων της Περιφέρειας, των Δήμων Λαγκαδά-Βόλβης-Σερρών και των αντίστοιχων ΤΟΕΒ), η οποία θα επιβλέπει την εξέλιξη των μελετών και τις επαφές με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ταχεία χρηματοδότησή του.
Σας ευχαριστώ και επισυνάπτω τον χάρτη Περιοχής Έργου
Για την πλήρη οπτικοποίηση της πρότασης κατά την παρουσίασή σας, ο παρακάτω χάρτης αποτυπώνει τα γεωγραφικά σημεία αναφοράς και τη λεκάνη απορροής του έργου”.
About the Author
