Ύστερα από περισσότερα από δέκα χρόνια εντατικών προσπαθειών, η Ελλάδα βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στην ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Η υποψηφιότητα εξετάζεται αυτές τις ημέρες από την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η οποία συνεδριάζει στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Η συζήτηση για την ελληνική πρόταση ξεκινά την Κυριακή, στο πλαίσιο της 48ης συνόδου, με τις εργασίες να ολοκληρώνονται στις 29 Ιουλίου.
Η χώρα μας υπέβαλε για πρώτη φορά τον σχετικό φάκελο το 1981, υποστηρίζοντας ότι ο Όλυμπος διαθέτει μοναδική πολιτιστική, ιστορική, μυθολογική και περιβαλλοντική αξία για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική παράδοση, αποτελούσε την κατοικία των δώδεκα θεών και τον θρόνο του Δία. Ο Όμηρος τον περιέγραφε ως την «έδρα των αθανάτων», τον τόπο όπου ο Δίας κυβερνούσε μαζί με τους υπόλοιπους θεούς.
Με υψόμετρο 2.918 μέτρα, ο Όλυμπος δεν είναι μόνο το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, αλλά και ένα από τα πιο εμβληματικά τοπία του κόσμου. Το 1938 ανακηρύχθηκε το πρώτο εθνικό δάσος της χώρας, το 1981 εντάχθηκε στο πρόγραμμα Αποθεμάτων Βιόσφαιρας της UNESCO και το 2021 απέκτησε καθεστώς Εθνικού Πάρκου. Στις πλαγιές του συναντώνται πυκνά δάση, αλπικά λιβάδια, φαράγγια, χαράδρες και δεκάδες πηγές, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκεται το Λιτόχωρο και οι παραλίες του Θερμαϊκού, δημιουργώντας ένα σπάνιο τοπίο όπου το βουνό συναντά τη θάλασσα. Η περιοχή διαθέτει επίσης σημαντική θρησκευτική κληρονομιά.
Στον φάκελο υποψηφιότητας περιλαμβάνεται η ανακάλυψη αρχαίου υπαίθριου ιερού αφιερωμένου στον Δία, που θεωρείται πως είχε περιγράψει ο Πλούταρχος, καθώς και βυζαντινά μοναστήρια και το υψηλότερο σε υψόμετρο ορθόδοξο ξωκλήσι στον κόσμο. Ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, Ευάγγελος Γερολιόλιος, θυμάται την πρώτη του ανάβαση στην κορυφή πριν από περισσότερα από 40 χρόνια: «Δεν ξέχασα ποτέ εκείνη τη μοναδική στιγμή, εκείνο το συναίσθημα όταν βρέθηκα στον θρόνο του Δία». Υπογραμμίζει ότι ο Όλυμπος συνδυάζει όσο λίγα μέρη στον κόσμο τη μυθολογία, την ιστορία και τη φυσική ομορφιά.
Η πρόκληση του υπερτουρισμού και οι απειλές
Η πιθανή ένταξη στη λίστα της UNESCO θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για το διεθνές κύρος του βουνού, αλλά κυρίως για την προστασία του. Την προηγούμενη χρονιά καταγράφηκαν περίπου 500.000 επισκέπτες, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω μετά την παγκόσμια επιτυχία της ταινίας «The Odyssey» του Κρίστοφερ Νόλαν, η οποία βασίζεται στο ομηρικό έπος και γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα. «Είμαστε χαρούμενοι που έρχονται επισκέπτες, όμως όσο αυξάνονται τόσο μεγαλώνουν και οι κίνδυνοι», επισημαίνει ο αναπληρωτής διευθυντής του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου, Δημήτρης Παππάς. Η μεγαλύτερη απειλή είναι οι δασικές πυρκαγιές, οι οποίες γίνονται ολοένα και πιο επικίνδυνες λόγω της κλιματικής αλλαγής. Απαιτούνται επιπλέον πόροι για την ενίσχυση της πυροπροστασίας, τη συντήρηση των μονοπατιών, την κατασκευή καταφυγίων και τη βελτίωση των υποδομών.
Η ένταξη στη λίστα Παγκόσμιας Κληρονομιάς συνοδεύεται από διεθνή τεχνική υποστήριξη, επιστημονική καθοδήγηση και δυνατότητες χρηματοδότησης για έργα προστασίας.
Σήμερα η UNESCO έχει αναγνωρίσει 1.428 μνημεία σε 170 χώρες. Η Ελλάδα διαθέτει 21 εγγεγραμμένους χώρους, εκ των οποίων μόλις δύο χαρακτηρίζονται ως μικτής πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς.
Η έκβαση της υποψηφιότητας παραμένει αβέβαιη. Οι συμβουλευτικοί οργανισμοί της UNESCO έχουν ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε αναβολή της τελικής απόφασης. Παρά την αβεβαιότητα, οι τοπικές αρχές τονίζουν ότι η προστασία του Ολύμπου δεν μπορεί να περιμένει.
«Η φέρουσα ικανότητα του βουνού έχει σχεδόν εξαντληθεί. Είτε εγκριθεί είτε όχι η υποψηφιότητα, πρέπει να ληφθούν άμεσα περισσότερα μέτρα προστασίας. Η ισορροπία ανάμεσα στην επισκεψιμότητα και στη διατήρηση αυτού του μοναδικού τοπίου είναι το μεγάλο στοίχημα», δηλώνει ο δήμαρχος Ευάγγελος Γερολιόλιος.
Η απόφαση της Επιτροπής αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο Όλυμπος συμβολίζει όχι μόνο την αρχαία ελληνική μυθολογία, αλλά και την ανάγκη για σύγχρονη, αποτελεσματική προστασία ενός παγκόσμιου φυσικού και πολιτιστικού θησαυρού.
Κεντρική φωτό pixabay GeorgeStath76
About the Author
1 thought on “Η Ελλάδα διεκδικεί την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO”
Comments are closed.